Văn hóa kinh doanh: Chuyển giá trị văn hóa thành động lực phát triển

Ngày 15/10, tại Hưng Yên, Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” (BTC 248) và Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC), phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), tổ chức gặp gỡ báo chí, giới thiệu Diễn đàn Quốc gia thường niên “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026.

Với chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam - Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”, diễn đàn dự kiến diễn ra ngày 8/11 tại Hà Nội. Sự kiện đồng thời kỷ niệm 10 năm Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” (2016-2026).

Từ xây dựng nền tảng đến hành động thực chất

Năm 2016, Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 10/11 hằng năm là Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời phát động Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”. Qua một thập kỷ, các cơ quan, tổ chức và cộng đồng doanh nghiệp từng bước xây dựng hệ giá trị, chuẩn mực thực hành, tạo nền tảng thúc đẩy văn hóa kinh doanh.

Bộ tiêu chí Văn hóa kinh doanh Việt Nam được ban hành năm 2021, làm cơ sở đánh giá, xét chọn và tôn vinh doanh nghiệp. Đến nay, cả nước có 116 doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam. Ngày 21/3/2026, Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam cũng được công bố với 12 giá trị: Yêu nước, Tín nghĩa, Phụng sự, Bản sắc; Liêm chính, Tự chủ, Trí tuệ, Sáng tạo; Khát vọng, Hội nhập, Hợp tác, Bền vững.

Phát biểu tại buổi gặp gỡ báo chí, ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng BTC 248, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh, yêu cầu của giai đoạn mới không chỉ là nâng cao nhận thức mà phải triển khai những chương trình hành động cụ thể, tạo chuyển biến thực chất trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng BTC 248, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Ảnh: Tuệ Anh

Theo ông, cơ quan quản lý nhà nước có vai trò kiến tạo môi trường, cơ chế, chính sách; doanh nghiệp là chủ thể trực tiếp thực hành, trong khi các tổ chức xã hội, chuyên gia và báo chí góp phần kết nối, hỗ trợ và lan tỏa những mô hình hiệu quả.

Trọng tâm của diễn đàn là Khung hành động chiến lược phát triển văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026-2035 theo cấu trúc 9-4-2, gồm 9 cấu phần nền tảng và công cụ, 4 chương trình hành động và 2 đề án trọng tâm.

Khung hành động hướng tới xây dựng công cụ đánh giá văn hóa doanh nghiệp, môi trường kinh doanh địa phương và mức độ tin cậy; đồng thời kết nối doanh nhân, doanh nghiệp trong nước với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Hai đề án trọng tâm đặt mục tiêu chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, đồng thời thúc đẩy phát triển bền vững các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Điểm nhấn là đưa các giá trị văn hóa từ hệ chuẩn mực vào thực tiễn quản trị, gắn với kết quả có thể đánh giá, qua đó củng cố niềm tin và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Văn hóa doanh nghiệp tạo giá trị thực

Từ thực tiễn hoạt động, ông Trần Quang Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Petrovietnam, Đồng Chủ tịch Diễn đàn, cho rằng văn hóa doanh nghiệp không chỉ tạo dựng bản sắc mà còn củng cố nội lực, nâng cao năng lực quản trị và khả năng thích ứng trước biến động thị trường.

Petrovietnam xác định bốn giá trị cốt lõi là Khát vọng, Trí tuệ, Chuyên nghiệp và Nghĩa tình. Theo ông Dũng, những giá trị này được hình thành từ lịch sử phát triển ngành Dầu khí và nỗ lực của nhiều thế hệ người lao động, trở thành nền tảng kết nối đội ngũ, khơi dậy trách nhiệm và thúc đẩy sáng tạo.

Văn hóa doanh nghiệp, theo ông, không đơn thuần là các hoạt động phong trào mà phải được thể hiện trong công việc hằng ngày, từ kỷ luật, tinh thần phối hợp đến chất lượng thực thi nhiệm vụ. Khi đi vào quản trị, văn hóa có thể tác động đến năng suất lao động, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và uy tín thương hiệu.

Thông qua Đề án tái tạo văn hóa giai đoạn 2019-2025, Petrovietnam từng bước đưa các giá trị cốt lõi vào hoạt động quản trị, sản xuất, kinh doanh và xây dựng thương hiệu. Theo đại diện Tập đoàn, giá trị thương hiệu Petrovietnam hiện đạt khoảng 1,4 tỷ USD. Đây là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó quá trình tái tạo văn hóa góp phần củng cố niềm tin của xã hội, đối tác và người lao động.

Trên nền tảng đó, Petrovietnam tiếp tục hoàn thiện Chiến lược nâng tầm văn hóa và quản trị thương hiệu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, dự kiến công bố trong tháng 11/2026. Các trọng tâm gồm văn hóa nêu gương, quản trị biến động, văn hóa số, phối hợp trong thực thi nhiệm vụ và văn hóa biết ơn; đồng thời xây dựng môi trường làm việc minh bạch, hiệu quả, gắn kết và kỷ cương.

Ông Trần Quang Dũng nhấn mạnh việc nâng tầm văn hóa phải gắn với trách nhiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng cá nhân, đơn vị. Mục tiêu là chuyển các giá trị cốt lõi thành năng lực tổ chức, hiệu quả công việc và lợi thế cạnh tranh, giúp doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu trước biến động.

Hướng tới năng lực cạnh tranh bền vững

Khung hành động giai đoạn 2026-2035 được xây dựng trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước và văn hóa. Từ góc độ doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng quản trị, phát huy văn hóa như nguồn lực phát triển, đồng thời tăng cường kết nối các nguồn lực trong nước và quốc tế.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam hoạt động ở nước ngoài, việc thực hành văn hóa kinh doanh cần đáp ứng chuẩn mực quốc tế, đồng thời giữ gìn và lan tỏa bản sắc Việt Nam. Trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa, cộng đồng doanh nghiệp được kỳ vọng tham gia sâu hơn vào sáng tạo, bảo vệ bản quyền, khai thác giá trị văn hóa và nâng cao giá trị sản phẩm.

Theo Ban tổ chức, diễn đàn năm 2026 sẽ gồm lễ kỷ niệm và tri ân chặng đường 10 năm, đối thoại chính sách, giới thiệu Khung hành động 2026-2035, định hướng hợp tác và tôn vinh doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam năm 2026. Các nội dung thảo luận tập trung vào cơ chế chuyển hóa giá trị văn hóa thành niềm tin, uy tín và năng lực cạnh tranh, cùng phương thức phối hợp và đánh giá kết quả thực hiện.

Sau một thập kỷ xây dựng nền tảng, thách thức đặt ra là đưa các giá trị văn hóa vào thực tiễn một cách nhất quán, gắn với trách nhiệm và hiệu quả cụ thể. Đây cũng là cơ sở để văn hóa kinh doanh từng bước trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững.