Cụ thể, về kiến nghị xây dựng lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật khí thải mức 4 (tương đương Euro 4) đối với phương tiện môtô, xe gắn máy sản xuất lắp ráp và nhập khẩu mới, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì làm việc với các bộ, ngành liên quan để thống nhất về cơ quan chủ trì, cơ sở pháp lý, đảm bảo phù hợp với Luật Bảo vệ môi trường 2020, Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 18/01/2021 của Thủ tướng Chính phủ và các quy định của pháp luật liên quan khác.
Việt Nam là một quốc gia điển hình ở khu vực và thế giới về sử dụng môtô, xe gắn máy khi chiếm tới 95% tổng số xe cơ giới. Đây là loại phương tiện đi lại được nhiều người dân lựa chọn bởi dễ sử dụng, khả năng cơ động và giá thành hợp lý.
Bên cạnh những lợi ích mà môtô, xe gắn máy mang lại thì đây cũng là nguồn chính thải ra các chất độc hại như CO, HC, VOC, NOx... gây ô nhiễm không khí, đặc biệt là ở các đô thị lớn, nơi có mật độ phương tiện tham gia giao thông nhiều.
Lượng phát thải chất gây ô nhiễm từ các loại xe cơ giới nói chung và môtô, xe gắn máy nói riêng không hoàn toàn phụ thuộc vào số lượng xe cũng như lượng nhiên liệu tiêu thụ, mà chủ yếu phụ thuộc vào chất lượng nhiên liệu, công nghệ giảm khí thải được lắp trên xe; chế độ bảo dưỡng, sửa chữa và vận hành xe...
 |
Mô tô, xe gắn máy là nguồn chính thải ra các chất độc hại như CO, HC, VOC, NOx... gây ô nhiễm không khí, đặc biệt là ở các đô thị lớn. |
Thực tế cho thấy trung bình một môtô, xe gắn máy tiêu thụ nhiên liệu chỉ bằng khoảng 1/5 so với một ôtô con, nhưng lại có thể thải ra lượng khí độc hại gấp nhiều lần nếu như môtô, xe gắn máy đó có kết cấu, công nghệ lạc hậu (không có các hệ thống kiểm soát khí thải trên xe).
Nhiều nghiên cứu cho thấy hệ số phát thải CO, HC của môtô cao gấp 6,4 lần ôtô hạng nhẹ. Như vậy, có thể thấy không giống như ôtô đang lưu hành (tham gia giao thông) phải kiểm tra khí thải định kỳ tại các Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới thì môtô, xe gắn máy ngoài việc phải đăng ký cấp biển số thì khi tham gia giao thông lại chưa phải chịu bất kỳ hình thức kiểm soát khí thải nào.
Vì vậy, đa số môtô, xe gắn máy tham gia giao thông là những xe "bẩn," là nguồn phát thải chính các chất độc hại gây ô nhiễm môi trường không khí.
Trước thực trạng đó, việc xây dựng lộ trình áp dụng mức khí thải mức 4 cho môtô, xe gắn máy tại Việt Nam là rất cần thiết.
Từ ngày 1/1/2017 các loại môtô hai bánh sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới phải áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 3./.
