Ai là người có công lớn trong việc đưa Chúa Chổm lên ngôi vua?

• icon

  Nguyễn Hoàng

• icon

  Nguyễn Kim

• icon

  Nguyễn Uông

Giải thích Chúa Chổm là biệt danh của vua Lê Trang Tông (Lê Ninh). Trước khi làm vua nhà Lê, ông sống nghèo khổ, có tên là Chổm, nên về sau Lê Trang Tông còn được gọi là chúa Chổm. Lê Trang Tông là con cua vua Lê Chiêu Tông. Sau khi nhà Mạc cướp ngôi nhà Lê (1527), ông được cựu thần Lê Quán đưa đi trốn sang Ai Lao. Đến năm 1533, Lê Trang Tông được đại thần Nguyễn Kim đón về làm vua, trở thành hoàng đế thứ 12 của nhà Hậu Lê và là hoàng đế đầu tiên của nhà Lê Trung Hưng (1533-1789).

• icon

  Thanh Hóa

• icon

  Nghệ An

• icon

  Hà Tĩnh

Giải thích Nguyễn Kim quê Thanh Hóa, là đại thần nhà Hậu Lê, xuất thân trong gia đình quan lại lớn. Cha của Nguyễn Kim là Trừng quốc công Nguyễn Hoàng Dụ, ông nội là Nghĩa quốc công Nguyễn Văn Lang. Nguyễn Kim là con trưởng, làm quan triều Lê, chức Hữu vệ điện tiền tướng quân, tước An Thanh hầu.

• icon

  3

• icon

  4

• icon

  5

Giải thích Ông có 3 người con là Nguyễn Uông, Nguyễn Hoàng, Nguyễn Thị Ngọc Bảo.

• icon

  Trịnh Cương

• icon

  Trịnh Kiểm

• icon

  Trịnh Tùng

Giải thích Nguyễn Kim có con gái là Nguyễn Thị Ngọc Bảo, lấy Trịnh Kiểm (chúa Trịnh đầu tiên). Sau này, bà Ngọc Bảo sinh ra Trịnh Tùng - vị chúa thứ hai của dòng họ Trịnh ở Đàng Ngoài.

• icon

  Nguyễn Phúc Nguyên

• icon

  Nguyễn Phúc Lan

• icon

  Nguyễn Phúc Khoát

Giải thích Nguyễn Kim cũng chính là cha của chúa Tiên (Nguyễn Hoàng) - vị chúa đầu tiên của dòng họ Nguyễn ở Đàng Trong và là ông nội của chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên).

• icon

  Dực Quận công

• icon

  Thượng phụ Thái sư Hưng Quốc công

• icon

  Tuyên Quốc công

Giải thích Vua Lê Trang Tông tấn phong cho tứ vị công thần khai quốc. Nguyễn Kim là Thượng phụ Thái sư Hưng Quốc công; Trịnh Kiểm là Dực Quận công, Trịnh Công Năng là Tuyên Quận công; Lại Thế Vinh là Hòa Quận công lại ban cho mỗi vị một quả ấn và một thanh gươm để làm tướng soái tự mang quan bản bộ đi tiêu diệt quân Mạc và phủ dụ dân chúng ở các địa phương hướng về nhà Lê Trung hưng.

• icon

  Bị nhà Mạc xử tử

• icon

  Bị ốm nặng

• icon

  Bị đầu độc

Giải thích Nguyễn Kim bị Trung Hậu hầu Dương Chấp Nhất đầu độc vào năm Ất Tỵ (1545). Trung Hậu hầu vốn là hàng tướng nhà Mạc, xuất thân hoạn quan, làm quan đến chức Chưởng bộ, nghe tin vua Lê Trang Tông nổi quân, liền dùng kế trá hàng, muốn hại vua Lê Trang Tông. Việc không thành, Trung Hậu hầu mời Thái tể Nguyễn Kim đến dinh, bỏ ngầm thuốc độc trong quả dưa dâng lên trước mâm cỗ. Nguyễn Kim tin thật, ăn dưa, bị trúng độc, đến khi về thấy trong người khó chịu rồi mất. Hôm đó là ngày 20 tháng 5 năm Ất Tỵ (1545), niên hiệu Nguyên Hòa thứ 14. Trung Hậu hầu liền trốn đi, sau lại về với Mạc Phúc Hải. Vua Lê Trang Tông vô cùng thương tiếc, truy tặng là Chiêu huân tinh công, đặt tên thụy là Trung Hiến, sai quan đem về quê ở Tống Sơn mai táng. Cái chết đột ngột của ông khiến lịch sử Việt Nam xoay vần. Con rể Trịnh Kiểm thu hết quyền lực, mở ra thời kỳ nhà Trịnh, con trai (Nguyễn Hoàng) chạy trốn vào Nam tạo dựng thế lực nhà Nguyễn ở Đàng Trong.

• icon

  Lê Quý Đôn

• icon

  Ngô Sĩ Liên

• icon

  Phan Huy Chú

Giải thích Nhà bác học Lê Quý Đôn viết trong "Đại Việt Thông sử" rằng: "Nguyễn Kim lấy thân phận là tướng già của con nhà thế thần, giữ vững tiết tháo, lật đật nơi hang núi, cố chí lo toan việc khôi phục, rước lập thế tử, nối lại tông thống, đánh kẻ loạn tặc, phá đám chông gai, mở mang canh thổ Thanh, Nghệ, Thuận, Quảng hàng hơn nghìn dặm cơ nghiệp nghìn vạn năm của nước nhà, thực bắt đầu từ đây. Như thế chả phải là người bầy tôi xã tắc đó ư?".

• icon

  Gia Long

• icon

  Minh Mạng

• icon

  Tự Đức

Giải thích Thời chúa Tiên Nguyễn Hoàng, ông được tôn thụy hiệu là Huệ Triết Hiển Hựu Hoành Hưu Tế Thế Vĩ Tích Chiêu Huân Tĩnh vương. Vua Gia Long (triều Nguyễn) truy tôn Nguyễn Kim là Di Mưu Thùy Dụ Khâm Cung Huệ Triết Hiển Hựu Hoành Hưu Tế Thế Khải Vận Nhân Thánh Tĩnh hoàng đế, miếu hiệu là Triệu Tổ.

• icon

  Lăng Trường Cơ

• icon

  Lăng Trường Nguyên

• icon

  Lăng Trường Xuân

Giải thích Đời vua Gia Long năm thứ 5 lại truy tôn là Di Mưu Thùy Dụ Khâm Cung Huệ Triết Hiển Hựu Hoành Hưu Tế Thế Khải Vận Nhân Thánh Tĩnh hoàng đế, miếu hiệu là Triệu Tổ, lăng gọi là Trường Nguyên, và truy tôn phi là Từ Tín Chiêu Ý Hoằng Nhân Thục Đức Tĩnh hoàng hậu. Lăng Triệu Tường, tên lăng chính thức là Trường Nguyên. Lăng tọa lạc tại vùng núi Triệu Tường nên thường gọi là lăng Triệu Tường, nơi hợp táng Nguyễn Kim và vợ. Từ sau ngày nhà Nguyễn cáo chung (1945) rồi chiến tranh liên miên, khu vực lăng Trường Nguyên không được chăm sóc, dân Mường được dồn về đây lập nghiệp, thiếu ý thức tôn trọng di tích nên các kiến trúc xưa bị vi phạm hầu như không còn gì. Vào hai năm 2006-2007, dòng họ Nguyễn Phúc ở Huế đã đích thân về đây trùng tu khôi phục lại nơi thờ vọng, bia và nhà bia ở chân núi Triệu Tường. Khu vực lăng Triệu Tường mở ra một địa điểm du lịch sinh thái tâm linh. Không gian bên trong thành Triệu Tường chia làm 3 khu vực: Khu vực chính ở giữa xây Miếu Triệu Tường thờ Nguyễn Kim và Nguyễn Hoàng. Khu vực phía đông dựng miếu thờ Trừng Quốc Công (Nguyễn Văn Lưu - thân phụ của Nguyễn Kim), khu vực phía tây dành làm nơi trú ngụ của các quan và gia đình hộ lăng và trại lính canh lăng.