(Ngày Nay) - Với trình độ học vấn uyên thâm, kiến thức sâu rộng, giữ nhiều chức vụ quan trọng, ông là vị trạng nguyên đầu tiên được khắc tên trên bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
1 Khoa thi đầu tiên của nước ta dưới thời Hậu Lê được tổ chức dưới thời vua nào?
icon
Vua Lê Thái Tổ
icon
Vua Lê Thái Tông
icon
Vua Lê Thánh Tông
Giải thích Khoa bảng nước bắt bắt đầu dưới thời Lý, sau đó được tiếp tục dưới thời Trần, Hồ. Tuy nhiên, trong giai đoạn bị nhà Minh đô hộ (1408-1428), nền giáo dục nước nhà ngưng trệ, phải đến năm 1442 dưới triều vua Lê Thái Tông, nhà Hậu Lê mới cho mở khoa thi đầu tiên của triều đại mới.
2 Tại khoa thi năm 1442, ai trở thành trạng nguyên đầu tiên của nhà Hậu Lê?
icon
Nguyễn Hiền
icon
Nguyễn Kỳ
icon
Nguyễn Trực
Giải thích Năm 1442, vua Lê Thái Tông giao cho Nguyễn Trãi làm chánh chủ khảo kỳ thi Đình, vua trực tiếp ra đề và chấm thi. Kết quả, Nguyễn Trực, vinh dự trở thành trạng nguyên đầu tiên của nhà Hậu Lê. Ông đồng thời cũng là trạng nguyên đầu tiên được khắc tên trên bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
3 Ông quê ở đâu?
icon
Hà Nội
icon
Hà Nam
icon
Hà Tĩnh
Giải thích Nguyễn Trực (1417-1474) sinh ra trong gia đình truyền thống khoa bảng ở làng Bối Khê, xã Tam Hưng, huyện Quốc Oai, nay thuộc Hà Nội. Từ bé, ông đã nổi tiếng thông minh, chăm học.
4 Nguyễn Trực từng đi sứ Trung Hoa vào năm bao nhiêu?
icon
Năm 1455
icon
Năm 1457
icon
Năm 1459
Giải thích Thời gian làm quan trong triều đình, Nguyễn Trực từng đi sứ Trung Hoa (năm 1457). Thời điểm đó, triều đình nhà Minh đang mở khoa thi tuyển chọn anh tài nên muốn thử sứ giả Đại Việt. Nguyễn Trực cùng phó sứ Trịnh Khiết Tường ứng thi. Tài văn chương của hai ông bộc lộ rõ. Nguyễn Trực một lần nữa đỗ Trạng nguyên trong khi Trịnh Khiết Tường đỗ Bảng nhãn. Triều đình và dân chúng triều Minh thán phục tài năng của vị trạng nguyên người Đại Việt, tôn xưng ông là Lưỡng quốc trạng nguyên.
5 Ông từng được vua ban cho mấy chữ vàng?
icon
4 chữ vàng
icon
6 chữ vàng
icon
8 chữ vàng
Giải thích Về nước, ông được vua phong chức Thượng thư, ban cho 8 chữ vàng "Thành công danh Nam Bắc triều biên ngã" (hoàn thành công danh ở hai nước).
6 Nguyễn Trực vốn nổi tiếng là một vị quan...?
icon
Cương nghị, nghiêm khắc
icon
Kiêu ngạo, bảo thủ
icon
Khiêm nhường, liêm khiết
Giải thích Trong cuộc đời làm quan của mình, Nguyễn Trực không chỉ nổi tiếng với tài văn thơ, hiểu biết sâu rộng, mà còn là vị quan khiêm nhường, liêm khiết.
7 Nhận xét nào sau đây đúng khi nói về Nguyễn Trực?
icon
Là người có nhiều học trò đỗ đạt
icon
Là người có tài đối đáp
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Dưới thời vua Lê Nhân Tông, Nguyễn Trực được trọng dụng. Vua ban chức Triều nghi đại phu Hàn lâm viện học sĩ Vu kỵ úy. Ít lâu sau, ông được tuyên triệu về triều, liên tục nắm giữ những chức vụ quan trọng. Năm 1454, mẹ mất, Nguyễn Trực về quê chịu tang. Nghe danh tiếng ông, nhiều người đến bái sư. Sau này, nhiều học trò ông đỗ đạt, cống hiến cho đất nước. Năm 1457, triều Minh cử sứ thần Hoàng Gián sang Đại Việt. Vua Lê Nhân Tông tuyên triệu Nguyễn Trực, lúc này đã mãn tang mẹ, về triều. Tài đối đáp của ông làm rạng danh nước nhà.
8 Những năm làm quan, Nguyễn Trực luôn tuân theo đạo lý nào?
icon
Tôi hiền
icon
Tôi sáng
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Sử sách ghi lại, trong khoa thi Đình năm 1442, với đề thi “Luận về phép trị nước của các vương triều”, Nguyễn Trực khẳng định: “Vua sáng tôi hiền thì nước sẽ thịnh, vua không sáng tôi không hiền thì nước sẽ suy vong”. Những năm làm quan, cống hiến cho đất nước của Nguyễn Trực chứng minh rằng, ông không chỉ nắm rõ mà còn một mực tuân theo đạo lý “tôi hiền”.
9 Vị vua nào đã cho vẽ chân dung ông đặt cạnh ngai vàng của mình để đỡ nhớ?
icon
Lê Bang Cơ
icon
Lê Nghi Dân
icon
Lê Tư Thành
Giải thích Sách Những người thầy trong sử Việt cho biết thời gian Nguyễn Trực về chịu tang ở quê nhà, vua Lê Nhân Tông (Lê Bang Cơ) vì nhớ ông đã cho vẽ bức chân dung của quan trạng để bên ngai vàng.
10 Hiện nay, ở làng nào của Hà Nội có đền thờ Nguyễn Trực?
icon
Làng Bối Khê
icon
Làng Chuông
icon
Làng Dân Hòa
Giải thích Ngày nay, vị Lưỡng quốc trạng nguyên lỗi lạc này được thờ tại Từ đường Trạng nguyên Nguyễn Trực - di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia, ở làng Bối Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội.
(Ngày Nay) - Trong đợt không khí lạnh này, nhiệt độ thấp nhất ở Bắc Bộ phổ biến 14-17 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 10 độ C; khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Trị phổ biến 15-18 độ C.
(Ngày Nay) - Chiều 9/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Huế cho biết, các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam trên địa bàn thành phố được tổ chức cao điểm từ ngày 18-24/11.
(Ngày Nay) - Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đột phá chiến lược theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, giáo dục nghề nghiệp đang đẩy mạnh liên kết chiến lược giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.
(Ngày Nay) - Trong phiên làm việc buổi sáng, các đại biểu thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề.
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chính phủ hai nước đã ký kết Hiệp định liên Chính phủ về phát triển Trường Đại học Việt Nhật (VJU). Đây là dấu mốc quan trọng trong hợp tác giáo dục đại học giữa hai quốc gia, thể hiện cam kết đồng hành lâu dài của hai Chính phủ đối với sự phát triển của Trường.
(Ngày Nay) - Từ ngày 9-12/11, trên các sông ở thành phố Huế có khả năng xuất hiện một đợt lũ ở mức báo động 2 và trên báo động 2. Cảnh báo nguy cơ ngập lụt, khả năng xảy ra các thiên tai khác đi kèm
(Ngày Nay) - Ngành y tế đang đẩy mạnh hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, hiệu quả điều trị và mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân.
(Ngày Nay) - Tối 5/11, tại Hà Nội, Đại sứ quán Azerbaijan tổ chức tiệc chiêu đãi nhân dịp Ngày Chiến thắng (8/11). Sự kiện là dịp nhìn lại một dấu mốc quan trọng trong lịch sử hiện đại của Azerbaijan, đồng thời góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa và tăng cường sự gắn kết giữa hai quốc gia.
(Ngày Nay) - Chiến dịch hưởng ứng Ngày Thế giới vì trẻ sinh non năm 2026 đặt trọng tâm vào chăm sóc dinh dưỡng, theo dõi sức khỏe và phát hiện sớm các vấn đề phát triển ở trẻ sau khi xuất viện.
(Ngày Nay) - Tại Hà Nội, điểm dừng chân đầu tiên của triển lãm đồ họa “Ấn tượng phương Đông”, những đường khắc, dấu in của các nghệ sĩ Việt Nam, Trung Quốc, Lào và Thái Lan gợi mở câu chuyện về ký ức và bản sắc của những cộng đồng cùng chung một dòng sông.
