(Ngày Nay) - Với trình độ học vấn uyên thâm, kiến thức sâu rộng, giữ nhiều chức vụ quan trọng, ông là vị trạng nguyên đầu tiên được khắc tên trên bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
1 Khoa thi đầu tiên của nước ta dưới thời Hậu Lê được tổ chức dưới thời vua nào?
icon
Vua Lê Thái Tổ
icon
Vua Lê Thái Tông
icon
Vua Lê Thánh Tông
Giải thích Khoa bảng nước bắt bắt đầu dưới thời Lý, sau đó được tiếp tục dưới thời Trần, Hồ. Tuy nhiên, trong giai đoạn bị nhà Minh đô hộ (1408-1428), nền giáo dục nước nhà ngưng trệ, phải đến năm 1442 dưới triều vua Lê Thái Tông, nhà Hậu Lê mới cho mở khoa thi đầu tiên của triều đại mới.
2 Tại khoa thi năm 1442, ai trở thành trạng nguyên đầu tiên của nhà Hậu Lê?
icon
Nguyễn Hiền
icon
Nguyễn Kỳ
icon
Nguyễn Trực
Giải thích Năm 1442, vua Lê Thái Tông giao cho Nguyễn Trãi làm chánh chủ khảo kỳ thi Đình, vua trực tiếp ra đề và chấm thi. Kết quả, Nguyễn Trực, vinh dự trở thành trạng nguyên đầu tiên của nhà Hậu Lê. Ông đồng thời cũng là trạng nguyên đầu tiên được khắc tên trên bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
3 Ông quê ở đâu?
icon
Hà Nội
icon
Hà Nam
icon
Hà Tĩnh
Giải thích Nguyễn Trực (1417-1474) sinh ra trong gia đình truyền thống khoa bảng ở làng Bối Khê, xã Tam Hưng, huyện Quốc Oai, nay thuộc Hà Nội. Từ bé, ông đã nổi tiếng thông minh, chăm học.
4 Nguyễn Trực từng đi sứ Trung Hoa vào năm bao nhiêu?
icon
Năm 1455
icon
Năm 1457
icon
Năm 1459
Giải thích Thời gian làm quan trong triều đình, Nguyễn Trực từng đi sứ Trung Hoa (năm 1457). Thời điểm đó, triều đình nhà Minh đang mở khoa thi tuyển chọn anh tài nên muốn thử sứ giả Đại Việt. Nguyễn Trực cùng phó sứ Trịnh Khiết Tường ứng thi. Tài văn chương của hai ông bộc lộ rõ. Nguyễn Trực một lần nữa đỗ Trạng nguyên trong khi Trịnh Khiết Tường đỗ Bảng nhãn. Triều đình và dân chúng triều Minh thán phục tài năng của vị trạng nguyên người Đại Việt, tôn xưng ông là Lưỡng quốc trạng nguyên.
5 Ông từng được vua ban cho mấy chữ vàng?
icon
4 chữ vàng
icon
6 chữ vàng
icon
8 chữ vàng
Giải thích Về nước, ông được vua phong chức Thượng thư, ban cho 8 chữ vàng "Thành công danh Nam Bắc triều biên ngã" (hoàn thành công danh ở hai nước).
6 Nguyễn Trực vốn nổi tiếng là một vị quan...?
icon
Cương nghị, nghiêm khắc
icon
Kiêu ngạo, bảo thủ
icon
Khiêm nhường, liêm khiết
Giải thích Trong cuộc đời làm quan của mình, Nguyễn Trực không chỉ nổi tiếng với tài văn thơ, hiểu biết sâu rộng, mà còn là vị quan khiêm nhường, liêm khiết.
7 Nhận xét nào sau đây đúng khi nói về Nguyễn Trực?
icon
Là người có nhiều học trò đỗ đạt
icon
Là người có tài đối đáp
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Dưới thời vua Lê Nhân Tông, Nguyễn Trực được trọng dụng. Vua ban chức Triều nghi đại phu Hàn lâm viện học sĩ Vu kỵ úy. Ít lâu sau, ông được tuyên triệu về triều, liên tục nắm giữ những chức vụ quan trọng. Năm 1454, mẹ mất, Nguyễn Trực về quê chịu tang. Nghe danh tiếng ông, nhiều người đến bái sư. Sau này, nhiều học trò ông đỗ đạt, cống hiến cho đất nước. Năm 1457, triều Minh cử sứ thần Hoàng Gián sang Đại Việt. Vua Lê Nhân Tông tuyên triệu Nguyễn Trực, lúc này đã mãn tang mẹ, về triều. Tài đối đáp của ông làm rạng danh nước nhà.
8 Những năm làm quan, Nguyễn Trực luôn tuân theo đạo lý nào?
icon
Tôi hiền
icon
Tôi sáng
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Sử sách ghi lại, trong khoa thi Đình năm 1442, với đề thi “Luận về phép trị nước của các vương triều”, Nguyễn Trực khẳng định: “Vua sáng tôi hiền thì nước sẽ thịnh, vua không sáng tôi không hiền thì nước sẽ suy vong”. Những năm làm quan, cống hiến cho đất nước của Nguyễn Trực chứng minh rằng, ông không chỉ nắm rõ mà còn một mực tuân theo đạo lý “tôi hiền”.
9 Vị vua nào đã cho vẽ chân dung ông đặt cạnh ngai vàng của mình để đỡ nhớ?
icon
Lê Bang Cơ
icon
Lê Nghi Dân
icon
Lê Tư Thành
Giải thích Sách Những người thầy trong sử Việt cho biết thời gian Nguyễn Trực về chịu tang ở quê nhà, vua Lê Nhân Tông (Lê Bang Cơ) vì nhớ ông đã cho vẽ bức chân dung của quan trạng để bên ngai vàng.
10 Hiện nay, ở làng nào của Hà Nội có đền thờ Nguyễn Trực?
icon
Làng Bối Khê
icon
Làng Chuông
icon
Làng Dân Hòa
Giải thích Ngày nay, vị Lưỡng quốc trạng nguyên lỗi lạc này được thờ tại Từ đường Trạng nguyên Nguyễn Trực - di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia, ở làng Bối Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội.
(Ngày Nay) - Bộ Công an vừa công bố thông tin khởi tố vụ án xảy ra tại Hóa chất Đức Giang. Đáng chú ý, cả hai cha con Chủ tịch Đào Hữu Huyền đều “có tên” trong danh sách.
(Ngày Nay) -Ngày 28.3 tới đây, UBND tỉnh Gia Lai sẽ tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026 với khoảng 700 doanh nghiệp, doanh nhân trong và ngoài nước tham dự. Hội nghị dự kiến trao hồ sơ cho gần 250 dự án, tổng vốn đăng ký hàng tỉ USD.
(Ngày Nay) - Xung đột leo thang tại Trung Đông đang tạo ra những tác động lan rộng tới kinh tế và đời sống tại nhiều quốc gia châu Âu, từ thị trường năng lượng, du lịch cho tới chuỗi cung ứng dược phẩm.
(Ngày Nay) - Quy định bỏ khu vực tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập tại Hà Nội từ năm học 2026 - 2027 được nhiều người đánh giá là bước thay đổi lớn trong chính sách tuyển sinh. Khi học sinh có thể đăng ký 3 trường bất kỳ, cơ hội lựa chọn được mở rộng. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh vào các trường “top” cũng được dự báo gia tăng, đòi hỏi phụ huynh và học sinh nắm rõ quy định để lựa chọn nguyện vọng phù hợp.
(Ngày Nay) - Những ngày tháng 3/2026, lượng người xuất nhập cảnh qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn có xu hướng tăng cao do nhu cầu về du lịch, thăm thân và giao thương sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán 2026. Do đó, lực lượng Kiểm dịch y tế quốc tế tại các cửa khẩu đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, vừa siết chặt công tác phòng, chống dịch bệnh, vừa tạo thuận lợi thông suốt cho hành khách qua lại biên giới.
(Ngày Nay) - Sáng 17/3, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tiếp Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam - Ngài Ito Naoki. Thủ tướng đề nghị Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam về năng lượng, cụ thể là xăng dầu để cùng vượt qua khó khăn trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng dầu thô.
(Ngày Nay) - Ngày 16/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định số 437/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật An ninh mạng (Kế hoạch).
(Ngày Nay) - Một đợt thời tiết cực đoan với tuyết rơi dày, gió mạnh và nguy cơ lốc xoáy đang quét qua phần lớn nước Mỹ, khiến nhiều tuyến đường ở khu vực Trung Tây phía Bắc tê liệt và hơn 2.000 chuyến bay trên toàn quốc bị hủy.
