(Ngày Nay) - Với trình độ học vấn uyên thâm, kiến thức sâu rộng, giữ nhiều chức vụ quan trọng, ông là vị trạng nguyên đầu tiên được khắc tên trên bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
1 Khoa thi đầu tiên của nước ta dưới thời Hậu Lê được tổ chức dưới thời vua nào?
icon
Vua Lê Thái Tổ
icon
Vua Lê Thái Tông
icon
Vua Lê Thánh Tông
Giải thích Khoa bảng nước bắt bắt đầu dưới thời Lý, sau đó được tiếp tục dưới thời Trần, Hồ. Tuy nhiên, trong giai đoạn bị nhà Minh đô hộ (1408-1428), nền giáo dục nước nhà ngưng trệ, phải đến năm 1442 dưới triều vua Lê Thái Tông, nhà Hậu Lê mới cho mở khoa thi đầu tiên của triều đại mới.
2 Tại khoa thi năm 1442, ai trở thành trạng nguyên đầu tiên của nhà Hậu Lê?
icon
Nguyễn Hiền
icon
Nguyễn Kỳ
icon
Nguyễn Trực
Giải thích Năm 1442, vua Lê Thái Tông giao cho Nguyễn Trãi làm chánh chủ khảo kỳ thi Đình, vua trực tiếp ra đề và chấm thi. Kết quả, Nguyễn Trực, vinh dự trở thành trạng nguyên đầu tiên của nhà Hậu Lê. Ông đồng thời cũng là trạng nguyên đầu tiên được khắc tên trên bia tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
3 Ông quê ở đâu?
icon
Hà Nội
icon
Hà Nam
icon
Hà Tĩnh
Giải thích Nguyễn Trực (1417-1474) sinh ra trong gia đình truyền thống khoa bảng ở làng Bối Khê, xã Tam Hưng, huyện Quốc Oai, nay thuộc Hà Nội. Từ bé, ông đã nổi tiếng thông minh, chăm học.
4 Nguyễn Trực từng đi sứ Trung Hoa vào năm bao nhiêu?
icon
Năm 1455
icon
Năm 1457
icon
Năm 1459
Giải thích Thời gian làm quan trong triều đình, Nguyễn Trực từng đi sứ Trung Hoa (năm 1457). Thời điểm đó, triều đình nhà Minh đang mở khoa thi tuyển chọn anh tài nên muốn thử sứ giả Đại Việt. Nguyễn Trực cùng phó sứ Trịnh Khiết Tường ứng thi. Tài văn chương của hai ông bộc lộ rõ. Nguyễn Trực một lần nữa đỗ Trạng nguyên trong khi Trịnh Khiết Tường đỗ Bảng nhãn. Triều đình và dân chúng triều Minh thán phục tài năng của vị trạng nguyên người Đại Việt, tôn xưng ông là Lưỡng quốc trạng nguyên.
5 Ông từng được vua ban cho mấy chữ vàng?
icon
4 chữ vàng
icon
6 chữ vàng
icon
8 chữ vàng
Giải thích Về nước, ông được vua phong chức Thượng thư, ban cho 8 chữ vàng "Thành công danh Nam Bắc triều biên ngã" (hoàn thành công danh ở hai nước).
6 Nguyễn Trực vốn nổi tiếng là một vị quan...?
icon
Cương nghị, nghiêm khắc
icon
Kiêu ngạo, bảo thủ
icon
Khiêm nhường, liêm khiết
Giải thích Trong cuộc đời làm quan của mình, Nguyễn Trực không chỉ nổi tiếng với tài văn thơ, hiểu biết sâu rộng, mà còn là vị quan khiêm nhường, liêm khiết.
7 Nhận xét nào sau đây đúng khi nói về Nguyễn Trực?
icon
Là người có nhiều học trò đỗ đạt
icon
Là người có tài đối đáp
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Dưới thời vua Lê Nhân Tông, Nguyễn Trực được trọng dụng. Vua ban chức Triều nghi đại phu Hàn lâm viện học sĩ Vu kỵ úy. Ít lâu sau, ông được tuyên triệu về triều, liên tục nắm giữ những chức vụ quan trọng. Năm 1454, mẹ mất, Nguyễn Trực về quê chịu tang. Nghe danh tiếng ông, nhiều người đến bái sư. Sau này, nhiều học trò ông đỗ đạt, cống hiến cho đất nước. Năm 1457, triều Minh cử sứ thần Hoàng Gián sang Đại Việt. Vua Lê Nhân Tông tuyên triệu Nguyễn Trực, lúc này đã mãn tang mẹ, về triều. Tài đối đáp của ông làm rạng danh nước nhà.
8 Những năm làm quan, Nguyễn Trực luôn tuân theo đạo lý nào?
icon
Tôi hiền
icon
Tôi sáng
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Sử sách ghi lại, trong khoa thi Đình năm 1442, với đề thi “Luận về phép trị nước của các vương triều”, Nguyễn Trực khẳng định: “Vua sáng tôi hiền thì nước sẽ thịnh, vua không sáng tôi không hiền thì nước sẽ suy vong”. Những năm làm quan, cống hiến cho đất nước của Nguyễn Trực chứng minh rằng, ông không chỉ nắm rõ mà còn một mực tuân theo đạo lý “tôi hiền”.
9 Vị vua nào đã cho vẽ chân dung ông đặt cạnh ngai vàng của mình để đỡ nhớ?
icon
Lê Bang Cơ
icon
Lê Nghi Dân
icon
Lê Tư Thành
Giải thích Sách Những người thầy trong sử Việt cho biết thời gian Nguyễn Trực về chịu tang ở quê nhà, vua Lê Nhân Tông (Lê Bang Cơ) vì nhớ ông đã cho vẽ bức chân dung của quan trạng để bên ngai vàng.
10 Hiện nay, ở làng nào của Hà Nội có đền thờ Nguyễn Trực?
icon
Làng Bối Khê
icon
Làng Chuông
icon
Làng Dân Hòa
Giải thích Ngày nay, vị Lưỡng quốc trạng nguyên lỗi lạc này được thờ tại Từ đường Trạng nguyên Nguyễn Trực - di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia, ở làng Bối Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội.
(Ngày Nay) - Nhiệt độ nước biển tại khu vực Nam California (Mỹ) đang liên tiếp phá vỡ các kỷ lục lịch sử, dấy lên lo ngại về một đợt sóng nhiệt đại dương bất thường. Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng tình trạng áp cao khí quyển có thể phá hủy hệ sinh thái biển nếu còn tiếp diễn.
(Ngày Nay) - Ngày 6/4, bộ ảnh “The Vault” (Kho lưu trữ) được công bố trên fanpage chính thức của Anh Trai "Say Hi”, viết tiếp hành trình của người hâm mộ cùng với dàn nghệ sĩ mùa đầu tiên.
(Ngày Nay) - Chính phủ đã ban hành Nghị định số 123/2026/NĐ-CP ngày 04/4/2026 quy định chi tiết một số điều Luật Giao thông đường thủy nội địa và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa.
(Ngày Nay) - Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh - còn gọi là OPEC+ - ngày 5/4 đã nhất trí tăng hạn ngạch khai thác dầu mỏ thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 5 tới. Đây là mức tăng khiêm tốn và chủ yếu chỉ mang tính biểu tượng, do các thành viên chủ chốt trong liên minh không thể tăng sản lượng thực tế bởi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran.
(Ngày Nay) - Từ ngày 10/4/2026, Liên minh châu Âu (EU) sẽ triển khai đầy đủ hệ thống kiểm soát xuất nhập cảnh mới mang tên EES (Entry/Exit System), đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoạt động quản lý biên giới khu vực Schengen. Việc áp dụng kiểm tra 100% đối với hành khách ngoài EU được dự báo sẽ gây ra tình trạng ùn tắc tại các sân bay, nhà ga quốc tế và cảng biển ngay trong những ngày đầu triển khai.
(Ngày Nay) - Cơ quan Quản lý Di dân Quốc gia Trung Quốc ban hành thông báo cho biết, kể từ ngày 15/4 tới, nước này sẽ chính thức triển khai sử dụng “giấy thông hành khu vực biên giới” điện tử nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân trong quá trình làm thủ tục.
(Ngày Nay) - Các phim Việt Nam ra rạp kể từ đầu năm 2026 đến hết tháng 3/2026 gặt thành công lớn khi lập kỷ lục doanh thu phòng vé lên tới 1.130 tỷ đồng , vượt qua con số 1.110 tỷ đồng cùng kỳ năm ngoái . Điều này cho thấy khán giả đang rất ủng hộ và thích xem phim Việt.
(Ngày Nay) - Cục Thống kê, Bộ Tài chính vừa công bố, hoạt động đầu tư trong quý I/2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với quy mô vốn toàn xã hội mở rộng và dòng vốn đầu tư nước ngoài gia tăng rõ rệt.
(Ngày Nay) - Trước những yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới, việc ban hành cơ chế, chính sách đột phá được đặt ra nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực thúc đẩy văn hóa phát triển tương xứng với tiềm năng.
