 Phóng viên báo chí thất nghiệp mùa COVID- newindiaexpress |
Người đi – người ở lại
“Các sếp của tôi cuối cùng cũng tìm ra cách để bắt tôi dọn dẹp sạch sẽ bàn làm việc” - dòng status hóm hỉnh nhưng cũng đầy chua xót của nhà báo kỳ cựu Craig Pittman viết trên Facebook cho thấy tác động lớn của dịch COVID-19 đối với các tờ báo in nói riêng và ngành báo chí nói chung. Sau 30 năm làm việc tại tờ báo Tampa Bay Times - lớn nhất và tốt nhất của Florida(Mỹ), nhà báo Craig Pittman nổi tiếng với chuyên mục “Người đàn ông Floria” đã bị cho thôi việc. Cùng chung số phận với ông đợt này có biên tập viên thể thao Mike Sherman, nhà báo Rodney Page và nhà sản xuất kỹ thuật số Daniel Figueroa IV...
Không chỉ phóng viên, nhà báo mà người dân cũng hi vọng các toà soạn sẽ tìm ra hướng đi mới để giúp duy trì công việc, thay vì sa thải những người đang làm nhiệm vụ cung cấp thông tin cho người xem.
Việc Tampa Bay Times sa thải một loạt nhân viên được dự báo từ trước, khi liên tiếp gần đây tờ báo in này phải thông báo cắt giảm lương cũng như hạn chế in 2 tờ một tuần. Người phát ngôn Tampa Bay Times cho biết, sự thay đổi này là để đối phó với tác động trực tiếp của dịch COVID-19. Lợi nhuận của Tampa Bay Times có được phần lớn nhờ doanh thu thông qua quảng cáo trên báo.
Tuy nhiên doanh số bán quảng cáo đang giảm khoảng 50%. Với tốc độ này, Tampa Bay Times có thể gặp khó khăn trong vài tháng tới. Nếu mọi thứ trở nên tồi tệ hơn hoặc đại dịch diễn ra vô thời hạn, tờ báo sẽ phải xem xét lại cách tiếp cận của mình và một trong số đó là cắt giảm số nhân viên.
 Báo in bị tác động mạnh do doanh thu quảng cáo giảm- Agfa |
Nhiều người bị thôi việc nhưng những người may mắn ở lại cũng đối mặt với nhiều thách thức. Trước hết họ sẽ phải đối mặt với việc bị cắt giảm lương. Tampa Bay Times cho biết các nhân viên còn lại - bao gồm Tổng Biên tập Ray Roa sẽ bị cắt giảm 10% lương và gánh vác thêm các trách nhiệm khác. Một phóng viên giờ không chỉ chuyên trách một mảng y tế, giáo dục hay giải trí mà họ đa-zi-năng, làm bất cứ lĩnh vực nào. Ngoài báo in, Tampa Bay Times cũng có trang điện tử.
Giờ phóng viên sẽ phải đa nền tảng, phục vụ công việc viết bài cho cả hai hình thức báo in và báo điện tử. Trong số phóng viên báo chí, những người đưa tin về mảng thể thao và các sự kiện xã hội, vốn bị hạn chế trong dịch COVID-19 sẽ được thuyên chuyển sang mảng đề tài khác hoặc kiêm nhiệm những việc của phóng viên đã nghỉ việc.
Theo như Tổng giám đốc Tampa Bay Times, thế giới đang phải trải qua những điều chưa từng có và phóng viên báo chí cũng phải thực hiện một số biện pháp khác thường. Tất cả phóng viên, nhà báo tại Tampa Bay Times đều đang cố gắng cầm cự, mong chờ ngày nước Mỹ và thế giới vượt qua cơn bão COVID-19.
Là một trong những tờ báo danh tiếng tại Mỹ nhưng Tampa Bay Times cũng không vượt qua tác động của dịch COVID-19 cho thấy ảnh hưởng nặng nề của cơn sóng thần Covid-19 quét qua ngành công nghiệp báo chí. Khi các tòa soạn tìm cách cắt giảm chi phí, việc đầu tiên họ làm là dừng ngân sách thuê cộng tác viên.
Điều này thực sự là một bài toàn đau đầu đối với các nhà báo tự do, khi họ phụ thuộc vào ngân sách của tòa soạn mà lại không có bảo hiểm y tế do công ty tài trợ. Tạp chí Vice mới đây đã xuất bản một câu chuyện của Clio Chang- một nhà báo tự do trong đại dịch COVID-19.
Là một nhà văn tài năng, Clio Chang được Vice mời làm cộng tác viên toàn thời gian. Tuy nhiên dịch COVID-19 khiến tờ báo này thậm chí còn không có đủ tiền để trả lương cho nhân viên chính thức, nên những người như cô Clio Chang đã bị cho nghỉ việc hoàn toàn. Chia sẻ về nghề trong tình hình dịch bệnh, cô Clio Chang cho biết “Tôi may mắn có được tiền tiết kiệm, Tuy nhiên nếu dịch cứ kéo dài, COVID-19 sẽ là thảm họa đối với những người lao động tự do, đang phụ thuộc từng đồng vào bài viết cho các tòa soạn”.
 Truyền thông điêu đứng giữa mùa dịch. |
Thay đổi để tồn tại
Số người thất nghiệp tại Mỹ có thời điểm lên đến con số kỷ lục 3,3 triệu người do dịch COVID-19. Các sự kiện bị hủy bỏ, các quán bar bị đóng cửa, các nhà hàng chuyển hướng sang chỉ bán đồ ăn mang đi và tiền quảng cáo cạn kiệt. Nhiều ngành công nghiệp đang quay cuồng do đại dịch và ngành công nghiệp truyền thông vốn đã mỏng manh nay bị đe dọa nghiêm trọng.
“Cá nhân tôi, thà mất tiền còn hơn mất đồng nghiệp” đó là chia sẻ của Jane Lytvynenko, phóng viên cấp cao của Hãng tin BuzzFeed News. Trước những khó khăn của đại dịch, BuzzFeed đã ngay lập tức bắt tay vào kế hoạch giảm chi tiêu để không phải sa thải nhân viên như cắt giảm tối đa các khoản chi, giảm các hoạt động du lịch và tuyển dụng.
Lương của các nhân viên cũng bị giảm, trong đó Giám đốc điều hành BuzzFeed, Jonah Peretti, cho biết sẽ không nhận lương trong phần còn lại của năm. Cắt giảm lương và giảm chi phí, thắt lưng buộc bụng là nhiều tòa soạn áp dụng để giữ nhân viên của mình nhiều nhất có thể, cầm cự trong thời gian chờ dịch COVID-19 qua đi. Tuy nhiên chiến lược đó không phải tờ báo nào cũng có thể thực hiện được.
Tại Louisiana, tờ Times-Picayune và Advocate chỉ giữ lại 10% trong số 400 nhân viên, số còn lại chuyển sang làm việc bán thời gian. The Plain Dealer, một tờ báo hàng ngày ở Cleveland (Ohio), đã sa thải 22 nhân viên phòng tin tức, bao gồm cả phóng viên y tế. Ở Seattle, tờ Stranger đang tạm ngừng xuất bản và tạm thời sa thải 18 nhân viên. Ông Penny Abernathy, Chủ tịch Hiệp hội Báo chí và Kinh tế truyền thông kỹ thuật số tại Đại học Bắc Carolina dự đoán, hàng trăm tờ báo và trang web sẽ đóng cửa do COVID.
Nhằm tiết kiệm chi phí và nhân công, nhiều tờ báo tập trung chuyển sang các nền tảng kỹ thuật số và di động. Nhiều tờ báo in không có kế hoạch đóng cửa ấn bản in nhưng sẽ giảm số lượng, tập trung đẩy mạnh tin tức điện tử và di động cũng như phát triển lĩnh vực livestream trực tiếp sự kiện. Tampa Bay Times cho biết vẫn có khả năng cung cấp tin tức cho mọi người bằng phương thức điện tử và điều này đang mang lại cơ hội cho họ phát triển những kế hoạch tham vọng, kể cả sau khi dịch COVID-19 qua đi vẫn sẽ được duy trì.
Theo Giám đốc điều hành Forbes Charles Yardley, dịch COVID-19 đang tạo ra thách thức lớn đối với ngành báo chí. Tuy nhiên vẫn có cơ hội cho các tòa soạn tái cơ cấu, chuyển đổi mô hình sang nền tảng truyền thông kỹ thuật số, thu hút số lượng lớn độc giả.
“Biến nguy thành cơ”
Có thể nói trong bối cảnh hàng nghìn phóng viên, báo chí bị thất nghiệp các tờ báo bị đóng cửa hay các tòa soạn phải giảm số lượng phát hành, ngành công nghiệp báo chí lại thể hiện rõ giá trị của mình nhất. Khi tất cả các hoạt động bị tê liệt, mọi người ngồi nhà do phong tỏa, báo chí chính là phương tiện cung cấp thông tin đến người đọc một cách nhanh nhất. Báo chí thông báo cho họ tình hình dịch bệnh trên thế giới, các ca mắc COVID-19 tại nơi họ sinh sống, địa điểm của các trung tâm xét nghiệm, những tác động kinh tế của đại dịch...
 TampaBAy Times- Tờ báo danh tiếng và lớn tại Florida cũng không tránh khỏi tác độn của Covid- Orlandoweekly |
Trong thời điểm khó khăn nhất của dịch COVID-19, báo chí đóng vai trò quan trọng khi phổ biến thông tin đến người dân, giúp họ được an toàn hay truyền tải những câu chuyện mang lại hi vọng và đóng góp vào giải pháp chung đối phó với đại dịch. Các tờ báo cho biết, lượng truy cập và đăng ký trực tuyến đã tăng lên, kể cả sau này khi các tờ báo giảm lượng tiếp cận các bài viết liên quan tới đại dịch của người dùng đã đăng ký. Tuy nhiên thực tế đáng buồn về việc sa thải và tái cơ cấu này đến đúng lúc công chúng đang khao khát thông tin về đại dịch, khiến cho lượng thông tin về đại dịch khan hiếm hơn.
Rafi Letzter, một nhà báo viết cho tạp chí Live Science cho rằng, không chỉ phóng viên, nhà báo mà người dân cũng hi vọng các toà soạn sẽ tìm ra hướng đi mới để giúp duy trì công việc, thay vì sa thải những người đang làm nhiệm vụ cung cấp thông tin cho người xem. Trong nhiều trường hợp, những phóng viên này đang tích cực góp phần vào cuộc chiến chống đại dịch.Ví dụ một bài viết đăng trên trang web của Live Science với tiêu đề “Mặt nạ tự chế có thể bảo vệ bạn khỏi COVID-19 không?” đã có lưu lượng truy cập cao lịch sử. Nhiều phóng viên, nhà báo làm việc chăm chỉ ngày đêm trong điều kiện áp lực dịch bệnh, thậm chí đổi cả sức khỏe và mạng sống của mình cho công việc.
Nhận thức được vai trò thiết yếu của ngành báo chí, Chính phủ nhiều nước đang bắt tay vào việc đảm bảo ngành công nghiệp truyền thông tiếp tục phát triển. Chính phủ Canada đã công bố kế hoạch chi 30 triệu đô la cho một chiến dịch quảng cáo nâng cao nhận thức về coronavirus. Trong đó, Thủ tướng Canada Justin Trudeau nhấn mạnh, điều quan trọng hơn bao giờ hết là người dân Canada được tiếp cận với những tin tức và thông tin mới nhất.
 Những tập đoàn truyền thông lớn cũng bị tác động của đại dịch- NYtimes. |
Để đảm bảo được điều này, các nhà báo cần tiếp tục được thực hiện sứ mệnh quan trọng của mình. Chính phủ Canada sẽ đưa ra một loạt biện pháp mới để hỗ trợ cho các tòa soạn. Bộ trưởng Văn hóa Anh Oliver Dowden cũng khẳng định “tin tức chưa bao giờ quan trọng hơn bây giờ” và cần có sự chung tay trong việc bảo vệ ngành công nghiệp báo chí giữa đại dịch.
Tuy nhiên sự hỗ trợ đến từ chính phủ cũng chỉ giải quyết được một chút phần ngọn, không thể giải quyết được cái gốc triệt để của những khó khăn mà báo chí gặp phải, đặc biệt với nhiều khả năng thế giới phải sống chung các đại dịch. Điều đó cho thấy các tòa soạn đừng trông chờ vào cứu trợ mà cần phải thay đổi để thích ứng và duy trì. Họ cần phải biến “nguy thành cơ”, tận dụng những lợi thế do dịch COVID-19 mang lại.
Theo số liệu thống kê từ các tòa soạn, lưu lượng truy cập tăng lên trên nhiều trang web và xếp hạng truyền hình vì mọi người ở nhà và xem tin tức. Số lượng độc giả đồng ý trả tiền, đăng ký thuê bao với các tòa soạn báo đã tăng mạnh trong thời kỳ đại dịch. Đây chính là cơ hội để mỗi tòa soạn cần phải tìm hướng đi đúng đắn để có thể vẫn tồn tại bất chấp đại dịch.
Theo đó, cải tiến chất lượng thông tin, cung cấp tin tức đầy đủ, chính xác và những vấn đề được nhiều người đọc quan tâm là điều kiện đầu tiên. Ngoài ra, các tòa soạn điện tử cũng phải tạo ra những hệ thống giúp độc giả đăng ký nhanh chóng và dễ dàng, tăng số lượng người truy cập, tạo ra nguồn thu lớn cho báo giữa đại dịch.
