Thời gian gần đây, nhiều câu chuyện tân sinh viên bị "hành" vì những dòng phê của đại diện chính quyền địa phương trên sơ yếu lý lịch khiến dư luận bức xúc.
Dù Bộ GD&ĐT đã bỏ quy định sinh viên phải cung cấp sơ yếu lý lịch có chứng nhận của địa phương, nhiều trường vẫn yêu cầu phải nộp, gây ra nhiều trường hợp dở khóc dở cười.
Nhọc nhằn vì 'bút phê'
Mới đây, gia đình chị Trần Thị Vân (42 tuổi), trú thôn Yên Tràng, xã Kim Lộc, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) phản ánh việc cán bộ xã này "bút phê" vào lý lịch của con trai chị khi lên xác nhận hồ sơ, gây khó khăn cho việc nhập học và quá trình sau này của con mình.
Cụ thể, cán bộ xã này đã viết: “Gia đình chưa chấp hành các khoản đóng nộp của thôn” vào phần xác nhận sơ yếu lý lịch của công dân.
Trước đó, trao đổi Zing.vn, anh Đỗ Văn Đồng cho biết em trai anh (cựu học sinh trường THPT Yên Định 3, Thanh Hóa) cũng bị một trường trung cấp y ở Hà Nội trả hồ sơ nhập học vì dòng bút phê trên sơ yếu lý lịch của chính quyền địa phương.
Một trường hợp khác, cô gái (ở xã An Bình, huyện Nam Sách, Hải Dương) sau khi tốt nghiệp ra trường, xin xác nhận sơ yếu lý lịch để xin việc làm cũng bị gây khó dễ.
Lý lịch của cô bị lãnh đạo xã phê: "Bản thân và gia đình chưa chấp hành tốt quy định của địa phương”, dù cô chỉ mới học xong.
Trường quá cứng nhắc
PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, cho biết : “Những năm trước, sinh viên phải cắt hộ khẩu nên đòi hỏi có lý lịch để nhập khẩu, làm tạm trú tạm vắng, còn bây giờ địa phương vẫn quản lý sinh viên về hành chính, nghĩa vụ quân sự. Vì thế, sơ yếu lý lịch không còn ý nghĩa đối với trường”.
Ông Dũng ủng hộ việc đơn giản thủ tục hành chính cho sinh viên. Theo ông, ngoài việc để sinh viên yên tâm chuẩn bị nhập học, đây còn là lần đầu tiên các em bước ra đời, nhà trường và các đơn vị hành chính không nên gây thêm áp lực từ những việc mà lẽ ra các em không cần chịu trách nhiệm.
Cùng quan điểm trên, ông Nguyễn Đình Lý, Trưởng phòng đào tạo ĐH Nông lâm TP.HCM, cho rằng nên tránh những thủ tục gây phiền toái cho sinh viên, nhất là các bạn mới nhập học để các em không bị sốc khi vừa bước vào ngưỡng cửa đại học.
Theo ông Lý, với những trường hợp nêu trên, lỗi của chính quyền địa phương đã rõ nhưng ngay cả các trường đại học cũng đang "hành" sinh viên của mình.
"Lý lịch, hồ sơ của sinh viên đã có trong hồ sơ đăng ký dự thi rất đầy đủ, cộng thêm những dữ liệu thi đã được cập nhật. Các trường chỉ cần đồng bộ dữ liệu, không cần phải làm thủ công, tránh tình trạng 'mua việc để làm' rất mất công sức của cán bộ nhà trường và sinh viên, phụ huynh", ông Lý nói.
Ông Phạm Thái Sơn, Phó giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Dịch vụ Đào tạo ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM, cho rằng trường quá cứng nhắc khi trả hồ sơ sinh viên chỉ vì dòng phê trên lý lịch.
"Không hiểu đến nay, trường nào vẫn còn tư duy lý lịch như vậy. Sơ yếu lý lịch chẳng qua là cách lấy thông tin từ các em để nhà trường có thể quản lý ngoại trú và quản lý sinh viên được tốt hơn, chứ không có ý nghĩa xác nhận bất kỳ vấn đề nào khác", ông Sơn thông tin.
Hiện tại, nhiều đại học phía Nam đã cho tân sinh viên khai lý lịch trực tuyến trên trang web của trường. Sinh viên có thể khai trước ở nhà hoặc nhập dữ liệu trực tiếp tại trường vào ngày nhập học.
Không bắt buộc phải có lý lịch
Trao đổi về vấn đề này, đại diện Bộ GD&ĐT cho biết năm 2007, Bộ GD&ĐT ban hành quyết định quy định về hồ sơ học sinh, sinh viên. Các em phải đảm bảo nộp đủ 8 loại giấy tờ, trong đó có lý lịch, để các trường làm tốt công tác quản lý người học, thực hiện chế độ chính sách của Nhà nước đối với học sinh, sinh viên, nhất là nhóm thuộc diện chính sách.
Ngày 25/1, Bộ GD&ĐT ban hành thông tư về Quy chế tuyển sinh đại học hệ chính quy và một số trường cao đẳng. Trong đó, khoản 3 điều 14 của quy chế quy định hồ sơ thí sinh trúng tuyển nộp vào trường gồm 5 loại giấy tờ: Học bạ, giấy chứng nhận tốt nghiệp trung học tạm thời hoặc bằng tốt nghiệp trung học, giấy khai sinh, các minh chứng để được hưởng chế độ ưu tiên, giấy triệu tập trúng tuyển. Như vậy, không có lý lịch học sinh, sinh viên.
Quy định tại khoản 3 điều 156 của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 nêu rõ: “Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật do cùng một cơ quan ban hành có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau”.
Như vậy, từ năm học 2017, học sinh, sinh viên khi làm thủ tục nhập học không cần phải làm xác nhận sơ yếu lý lịch.
Theo bà Dung, trong những trường hợp khác, học sinh, sinh viên thực hiện việc xác nhận các nội dung khai trong sơ yếu lý lịch (nếu có yêu cầu) tại UBND các phường/xã nơi cư trú thì tuân theo các quy định của pháp luật và hướng dẫn của Bộ Tư pháp.
