Vì đã lâu không nghe tin tức của Tô Thanh Phương nên nhiều người nghĩ rằng anh đã về với trời, tin tức này lan truyền râm ran trên mạng. Đặc biệt, hồi phim Đất rừng phương Nam do Quang Dũng đạo diễn, Trấn Thành là nhà đầu tư ra rạp, công chúng hồi tưởng về phim Đất Phương Nam của đạo diễn Vinh Sơn và tiếng hát Tô Thanh Phương. Chị Lâm Ngọc Được, vợ ca sĩ Tô Thanh Phương, nghe hết những quan tâm nhưng không biết dùng mạng xã hội nên không hồi đáp.
 |
| Chân dung Tô Thanh Phương tại Liên hoan ngôi sao nhạc nhẹ toàn quốc 1989 tại Nha Trang. |
Ngôi sao nở sớm
Tô Thanh Phương sinh năm 1961, tại Cà Mau. Sớm bộc lộ năng khiếu ca hát từ phong trào, anh lọt vào mắt xanh của lãnh đạo đoàn Ca múa nhạc Minh Hải. Năm 1976 anh khởi đầu sự nghiệp ca hát chuyên nghiệp. Bối cảnh xã hội đặc thù thời gian đó, nhiều danh ca ở TP.HCM đầu quân cho các đoàn tỉnh, và Đoàn ca múa nhạc Minh Hải tập hợp nhiều nhân tài, trở thành đoàn nghệ thuật được hâm mộ của cả nước. Tại đây, Tô Thanh Phương trở thành giọng ca chủ lực chuyên dòng nhạc trữ tình quê hương và nhạc cách mạng.
Trong khoảng thời gian đầu sự nghiệp, Tô Thanh Phương ghi dấu ấn với hàng loạt giải thưởng lớn. Năm 1985, anh đoạt Huy chương vàng toàn quốc Ca múa nhạc chuyên nghiệp với bài hát: “Hát về quê hương em”. Năm 1989, anh đoạt Huy chương vàng Ngôi sao nhạc nhẹ toàn quốc với bài “Ngẫu hứng lý qua cầu”.
Ca sĩ Nguyễn Văn Đa (Nguyễn Huỳnh), quán quân Tiếng hát mãi xanh năm 2017, nhớ lại: “Tô Thanh Phương có giọng hát vang khỏe hợp với thể loại dân ca Nam Bộ. Tôi là đồng hương của Tô Thanh Phương. Em ấy là người sống chan chứa nghĩa tình và rất nghiêm túc trong sự nghiệp. Khi Phương đã là ca sĩ chuyên nghiệp của đoàn Minh Hải, tôi vẫn còn là ca sĩ phong trào. Phương đã luyện cho tôi hát bài “Hò thẻ mực” tại Liên hoan Dân gian dân ca khu vực 2 ở Đồng Nai năm 1988. Nhờ sự tận tình của Phương mà tôi đoạt Huy chương vàng, rồi được mời về đoàn Minh Hải đi lưu diễn khắp nơi.
Còn nhớ tại Hội diễn ca múa nhạc nhẹ lần 1 tại Nha Trang, đoàn Minh Hải được khán giả mua vé vô xem nhiều nhất vì có ca sĩ Ngọc Sơn dự thi, nên được chấm nhất toàn đoàn. Kỳ đó, Tô Thanh Phương đoạt Huy chương vàng còn Ngọc Sơn lẽ ra phải đoạt giải đặc biệt nhưng không hiểu sao chỉ được huy chương bạc”.
Năm 1989, Tô Thanh Phương đang giữ vị trí phó đoàn Minh Hải. Tại đây, Ngọc Sơn đã được Tô Thanh Phương và lãnh đạo đoàn Minh Hải tạo điều kiện lên TP.HCM học tiếp và ít lâu sau trở thành danh ca.
Về phần mình, Tô Thanh Phương đã khẳng định được tài năng nên được các bầu show tại TP.HCM chào đón. Năm 1990, anh rời đoàn Cà Mau với nhiều quyền lợi, về TP.HCM hát trong tư cách ca sĩ tự do. Hàng đêm, anh xuất hiện đều đặn tại các tụ điểm âm nhạc ăn khách như Cầu Vồng 126, Trống Đồng, các quán cafe ca nhạc, và đã được kết nạp hội viên Hội Âm nhạc TP.
 |
Một người anh đến thăm ca sĩ Tô Thanh Phương. |
Thành công nhanh chóng
Theo nhiều người cùng thời, Tô Thanh Phương là một trong những ca sĩ tỉnh lẻ mua nhà sớm nhất tại TP.HCM. Tiền cát-sê của anh đủ nuôi gia đình gồm một vợ, một con có cuộc sống thoải mái. Bà xã anh là người cùng quê, một tiểu thư con nhà giàu, đẹp nổi tiếng xứ Cà Mau thời ấy. Gia đình chị không ủng hộ chị lấy anh vì sợ nghiệp cầm ca bềnh bồng đầy bất trắc. Anh hứa sẽ đảm bảo cho chị cuộc sống sung túc và anh đã giữ vẹn lời. Anh bảo bọc kỹ đến mức chị chỉ ở nhà chăm con và quán xuyến gia đình.
Sự nghiệp của anh bay cao hơn nhờ góp tiếng hát cho một bộ phim được xem là kinh điển của truyền hình Việt Nam. Khoảng 20 năm trước, bộ phim Đất Phương Nam của đạo diễn Vinh Sơn tạo tiếng vang đặc biệt trong công chúng khắp cả nước. Người hát nhạc phim Bài ca đất phương Nam chính là ca sỹ Tô Thanh Phương. Được biết, anh phải qua nhiều vòng tuyển gay gắt, vượt qua nhiều giọng hát tên tuổi khác, mới được chọn hát chính. Tiếng hát của anh góp phần không nhỏ vào cảm xúc người xem với bộ phim vốn đã rất hay.
Từ thành công này, anh được xem như giọng ca nam tiêu biểu cho dòng nhạc trữ tình mang âm hưởng dân ca Nam bộ vào thời điểm đó. Không chỉ hát, anh còn phát huy khả năng sáng tác hoặc biểu diễn những bài hát mang đậm sắc thái dân ca hiện đại, vì đây là một hướng đi thể hiện cá tính riêng và thế mạnh trong chất giọng của ca sĩ Tô Thanh Phương. Album cá nhân “Tình say” do chính Tô Thanh Phương sáng tác đã phát hành không lâu sau đó.
Trong suốt thời gian dài, anh trình diễn ở hầu khắp các sân khấu lớn của cả nước và được thu hình phát sóng trên nhiều kênh truyền hình. Hiện tại, khán giả chỉ cần lên google hoặc youtube tìm tên anh sẽ thấy rất nhiều nhạc phẩm một thời mà anh trình bày.
 |
Từ trái sang, ca sĩ Nguyễn Văn Đa (Nguyễn Huỳnh), ca sĩ Tô Thanh Phương, ca sĩ Lạc Hồng và người đứng là chị Lâm Ngọc Được - vợ ca sĩ Tô Thanh Phương. |
Hoàng hôn buồn bã
Nhưng Tô Thanh Phương đã ngưng hát hơn 10 năm qua. Lý do, anh bị tai biến nhẹ, sau đó mắc chứng bệnh parkinson. Dù vợ anh, chị Lâm Ngọc Được hết lòng chạy chữa nhưng theo thời gian, bệnh tình trở nặng hơn đến mức anh bị teo não, suy gan, suy thận. Đến hiện tại, anh phát âm không rõ, đi lại khó khăn, chi phí chữa trị và các chi phí khác vượt quá khả năng của anh chị.
Chị Lâm Ngọc Được, bộc bạch: “Hồi anh đang hát đắt show, anh kiếm được nhiều tiền và rất dành dụm nên không cho tôi đi làm, yêu cầu tôi ở nhà nuôi con và chăm sóc anh. Khoảng đầu thập niên 1990, chúng tôi mua được căn hộ ở chung cư Ngô Gia Tự này. Chúng tôi sống giản dị nên tích cóp được kha khá. Con gái chúng tôi theo chồng, nên từ lúc anh bệnh, chỉ có một mình tôi chăm sóc, tiền tiết kiệm đã hết.
Giờ đây, chúng tôi thường xuyên ăn cơm từ thiện còn tiền khám chữa bệnh cho anh, phải chạy lo khắp nơi. Nhà chúng tôi gần ngay quán Thaiship của NSND Hữu Quốc. Quốc thường xuyên phát cơm từ thiện cho người nghèo, tôi thường xuyên đến nhận cơm, nhưng Quốc không biết tôi là ai, chẳng biết nhà chúng tôi ở gần bên. Có lúc bế tắc quá, tôi muốn kết thúc cuộc sống của mình, nhưng nhìn anh yếu ớt vầy, tôi phải ráng tiếp tục sống”.
Từ lúc bị bệnh cho đến nay, ca sĩ Tô Thanh Phương gần như sống ẩn dật, không liên lạc với bạn bè đồng nghiệp nên ít người biết đến tình trạng của anh. Gần đây, ca sĩ Nguyễn Văn Đa (Nguyễn Huỳnh), vô tình ghé qua thăm Tô Thanh Phương, người em đồng nghiệp đồng hương, mới biết anh bệnh nặng và gia đình anh đang rất bế tắc.
“Tô Thanh Phương rời Cà Mau về hát tại TP.HCM gần như lập tức nổi danh, đắt show. Dù được vinh quang, tiền bạc, nhiều người săn đón trong cả tình cảm lẫn các cuộc vui chơi rượu chè, cờ bạc nhưng Phương vẫn giữ lòng chung thủy với vợ và sống chuẩn mực như một công chức. Chúng tôi, không ai ngờ rằng Phương mắc chứng bệnh nan y này. Giờ nhìn em mà tôi thấy xót xa cho một tài năng. Tôi mong rằng đồng nghiệp cũ hoặc khán giả nào từng yêu thương cậu ấy, biết được Phương đang bệnh, sẽ chia sẻ và giúp đỡ”, ca sĩ Nguyễn Văn Đa nói.
Ca sĩ Nguyễn Văn Đa và ca sĩ Lạc Hồng thăm Tô Thanh Phương |
Sáng ngày 18/9/2024, ca sĩ Nguyễn Văn Đa và ca sĩ Lạc Hồng, cùng người viết đã trở lại thăm Tô Thanh Phương tại phòng 202 Lô K chung cư Ngô Gia Tự, đường Sư Vạn Hạnh, Q.10, TP.HCM, gần sát quán Thaiship của NSND Hữu Quốc. Hai ca sĩ đàn anh gửi tặng ít tiền, ngồi ôn lại với bạn cũ và hát cho Tô Thanh Phương nghe. Dù nói khó khăn, nhưng anh xúc động, nước mắt chảy ròng ròng xuống má. Ca sĩ Lạc Hồng hứa sẽ góp tiền cơm nước cho anh Phương và chị Được nhưng còn quá nhiều chi phí khác anh chị không kham nổi…!.
