 |
Thứ trưởng Bộ NNPTNT Nguyễn Hoàng Hiệp chủ trì cuộc họp. |
Theo Tổng cục Phòng chống thiên tai (PCTT) – Bộ NNPTNT, năm 2020, thiên tai diễn biến khốc liệt, dị thường trên cả nước. Từ đầu năm đến nay, đã xảy ra trên 458 trận thiên tai, trong đó: 13 cơn bão trên biển Đông; 263 trận dông, lốc; 101 trận lũ, lũ quét, sạt lở đất; 82 trận động đất; hạn hán, xâm nhập mặn nghiêm trọng, sạt lở bờ sông, bờ biển, sụt lún đê biển tại đồng bằng sông Cửu Long.
Thiên tai đã khiến 342 người bị tử nạn, mất tích; trên 3.200 nhà sập, 280.700 nhà hư hại, tốc mái, 414.400 nhà bị ngập, 171.300 ha lúa và hoa màu bị thiệt hại, 49.600 con gia súc, trên 3,3 triệu con gia cầm bị chết, cuốn trôi, 550km đê kè, kênh mương bị sạt lở, hư hỏng; 115km bờ biển, sông bị sạt lở; 881km đường giao thông bị sạt lở hư hỏng... Ước tính thiệt hại về kinh tế hơn 33.500 tỉ đồng.
Theo Thứ trưởng Bộ NNPTNT Nguyễn Hoàng Hiệp, hiện nay đã có 3.450 nhà thuộc dự án của Quỹ GRCF (Green Recovery Challenge Fund) thông qua Bộ Xây dựng triển khai tại 5 tỉnh miền Trung, được thiết kế phù hợp với từng địa phương. Ngoài ra, nhiều dự án từ các tổ chức xã hội cũng đã quan tâm đến mô hình nhà an toàn cho bà con vùng bão lũ.
Thứ trưởng Bộ NNPTNT Nguyễn Hoàng Hiệp đánh giá công tác xây dựng nhà ở an toàn phòng chống thiên tai hiện nay ở Việt Nam mới chỉ dừng lại ở việc ứng phó bão lũ để cứu người chứ chưa tính đến việc hỗ trợ để ổn định cuộc sống lâu dài cho người dân.
Theo Thứ trưởng Hiệp, chúng ta cần phải nghiên cứu cách làm nhà ở an toàn phòng chống thiên tai của các nước trên thế giới, cần học hỏi những ưu điểm từ các nước bạn. Ngoài ra cũng cần phải công nghiệp hóa để giảm giá thành nhà ở an toàn chống bão lũ, phải đồng bộ cũng như quy hoạch để đảm bảo yếu tố phòng chống thiên tai. Nhà ở an toàn phải phù hợp với khu vực bão lũ của địa phương.
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhận định câu chuyện về ngôi nhà an toàn chống bão lũ còn nhiều vấn đề cần quan tâm: “Đầu tiên việc lựa chọn một ngôi nhà an toàn trước bão lũ ở Việt Nam cần phù hợp với các yếu tố văn hóa, lịch sử, bản địa và loại hình thiên tai. Thế nên sẽ không có một loại nhà nào hoàn hảo 100%.
Tiếp theo cần quan tâm đến yếu tố cộng đồng. Phải làm thế nào để không chỉ có một gia đình chống lũ mà có thể xây dựng được cả một cộng đồng chống lũ. Để có thể làm được việc này cần sự chung tay của Nhà nước.
 |
Làm thế nào để tất cả người dân vùng bão lũ có thể tiếp cận và xây được ngôi nhà an toàn. |
Cuối cùng, với những gia đình có điều kiện thì việc xây một ngôi nhà an toàn phòng chống thiên tai là dễ dàng nhưng chúng ta phải tính đến cả những gia đình không có điều kiện. Làm thế nào để tất cả người dân vùng bão lũ có thể tiếp cận và xây được ngôi nhà an toàn”.
Để có thể thực hiện được một ngôi nhà đảm bảo an toàn cho người dân vùng bão lũ, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đề xuất bước một cần xác định các mô hình nhà an toàn phù hợp với các yếu tố văn hóa, lịch sử, chính trị… của địa phương. Bước hai phải xây dựng những ngôi nhà nhà mẫu mới, từ đó tính toán phù hợp cũng như giá thành để có thể sản xuất hoàng loạt. Bước ba là kêu gọi sự chung tay của các doanh nghiệp tham gia ngay từ khi xây nhà mẫu.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cũng cảnh báo xung quanh nhà ở an toàn cho người dân vùng lũ còn nhiều câu chuyện, bởi nhà an toàn cho bà con vùng lũ ở Việt Nam khác trên thế giới vì còn có cả yếu tố văn hóa, lịch sử, yếu tố bản địa dân tộc, yếu tố địa hình, thiên tai ở các vùng khác nhau.
"Sẽ không có một mẫu nhà nào hoàn hảo tuyệt đối, chúng ta sẽ lựa chọn những mẫu hình tốt nhất, phù hợp nhất" - Thứ trưởng Hiệp khẳng định.
Các chuyên gia chỉ ra rằng, không chỉ chống bão, lũ mà còn phải chống được tình trạng sụt, sạt, lún và phải làm thành cụm, bản thân cụm đó phải là một khu dân cư nên phải triển khai bài bản, không thể tạm bợ.
Theo bà Lã Thị Kim Ngân, Phó Viện trưởng Viện Kiến trúc - Thành viên Hội đồng Kiến trúc Quy hoạch TP Hà Nội, các nhà an toàn PCTT hiện nay chủ yếu là rời rạc, lẻ tẻ, mang tính đơn chiếc của các nhà chống bão, lũ.
“Tôi thấy rằng cách làm rất đơn lẻ, giờ cần phải tạo tính liên kết từ chủ trương, cách phối hợp và thứ hai là khi làm nhà ở cần phải có sự liên kết mang tính cộng đồng để thành một tổ hợp quần cư, có hạ tầng đảm bảo từ hệ thống thoát nước, thu gom rác thải…” – bà Ngân nói.
GS.TS Kiến trúc sư Nguyễn Quốc Thông cho rằng, cần có chương trình quốc gia về xây dựng, có bước đi ban đầu từ quy hoạch, xây dựng, đánh giá các vùng nguy cơ, tìm giải pháp các loại hình công trình. Bởi các mẫu có giá thành giữa lý thuyết và thực tế rất xa.
