Trung Quốc đã hoàn thành xuất sắc đợt thử nghiệm khoan băng bằng tia nước nóng đầu tiên tại khu vực Đông Nam Cực.Việc chạm đến mốc 3.413 m, mũi khoan này đã chính thức xô đổ kỷ lục quốc tế trước đó về công nghệ khai quật dưới tầng băng.
Được triển khai vào ngày 5/2, nhiệm vụ này là một mắt xích quan trọng trong khuôn khổ Chuyến thám hiểm Nam Cực lần thứ 42. Dự án do Viện Nghiên cứu vùng Cực Trung Quốc, Đại học Cát Lâm và Đại học Khoa học Địa chất Trung Quốc đồng chủ trì, với sự đồng hành của nhiều cơ quan uy tín. Đặc biệt, ông Tôn Hữu Hoành, Viện sĩ Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc, đã trực tiếp tham gia thiết kế phương án và chỉ đạo sát sao toàn bộ chiến dịch.
Mục tiêu cốt lõi của đợt thử nghiệm là chứng minh khả năng vận hành thực tiễn của hệ thống khoan nước nóng xuyên qua dải băng khổng lồ tại Nam Cực. Bằng việc xuyên thủng lớp băng bao bọc phía trên hồ ngầm Kỳ Lân, địa danh được đặt theo tên một sinh vật thần thoại của Trung Hoa, chiến dịch đã mở ra một hành lang chiến lược. Tuyến đường này sẽ phục vụ trực tiếp cho công tác quan trắc, cũng như thu thập mẫu nước và trầm tích trong tương lai.
Trưởng nhóm nghiên cứu hồ ngầm thuộc đoàn thám hiểm, ông Quách Kính Học, chia sẻ: "Trước khi khởi động hệ thống, chúng tôi thậm chí chưa dám kỳ vọng sẽ vượt qua mốc 3.000 m. Tuy nhiên, toàn đội đã thể hiện sự đồng lòng cao độ. Dù chỉ có 1% cơ hội thành công, chúng tôi vẫn quyết định đánh đổi bằng 100% nỗ lực".
Đánh giá về khu vực này, các chuyên gia tham gia dự án nhận định hệ thống hồ ngầm tại Nam Cực tồn tại trong một môi trường vô cùng khắc nghiệt: áp suất thủy tĩnh cực đại, nhiệt độ luôn dưới mức đóng băng, hoàn toàn chìm trong bóng tối và khan hiếm nguồn dưỡng chất. Dẫu vậy, đây lại là "kho lưu trữ" khổng lồ những dữ liệu quý giá về lịch sử hình thành dải băng cũng như diễn tiến khí hậu toàn cầu. Chính sự biệt lập ấy đã biến nơi đây thành một không gian lý tưởng để giải mã quá trình tích tụ trầm tích và sự tiến hóa của sinh giới.
 |
Thành công của đợt thử nghiệm không chỉ tạo bệ phóng vững chắc để Trung Quốc mở rộng quy mô khoan thăm dò và lấy mẫu tại vùng cực, mà còn tạo động lực to lớn cho các nghiên cứu chuyên sâu về môi trường dưới dải băng vĩnh cửu. Điểm sáng công nghệ mang tính cốt lõi trong chiến dịch lần này chính là khả năng vận hành bền bỉ của hệ thống khoan nước nóng dưới điều kiện siêu lạnh, đi kèm với cơ chế kiểm soát ô nhiễm ngoại lai nghiêm ngặt tuyệt đối.
Dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc, đoàn thám hiểm đã chính thức khởi hành từ Thượng Hải vào tháng 11/2025. Chuyến đi có quy mô lớn với hai tàu nghiên cứu chuyên dụng, chuyên chở hơn 500 thành viên đến từ hơn 80 cơ quan và tổ chức của Trung Quốc. Đáng chú ý, hành trình còn có sự góp mặt của các nhà khoa học đến từ hơn 10 quốc gia và vùng lãnh thổ, tiêu biểu như Thái Lan, Chile và Bồ Đào Nha.
Song song với nhiệm vụ khoan thăm dò, đoàn thám hiểm hiện đang tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công và nâng cấp Trạm Tần Lĩnh, cơ sở nghiên cứu chiến lược của Trung Quốc tại Nam Cực. Các hoạt động thử nghiệm thực địa đối với hệ thống thiết bị chuyên dụng, điển hình như xe địa hình bánh lốp và máy kéo thủy lực công suất lớn, cũng đang được gấp rút triển khai. Theo kế hoạch, toàn đội sẽ kết thúc sứ mệnh và trở về Trung Quốc vào tháng 5/2026.
Nhìn lại lịch sử, Trung Quốc đã khởi động chương trình thám hiểm Nam Cực từ tháng 11/1984, đánh dấu bằng chuyến hải trình đầu tiên xuất phát từ Thượng Hải nhằm tiến hành các nghiên cứu khoa học toàn diện tại Nam Cực và Nam Thái Bình Dương. Chỉ một năm sau đó, vào năm 1985, quốc gia châu Á này đã khánh thành Trạm Trường Thành trên Đảo King George thuộc khu vực Tây Nam Cực, chính thức trở thành thành viên thứ 18 sở hữu căn cứ nghiên cứu trên lục địa trắng.
