Diễn biến này cho thấy, nguy cơ bệnh vẫn hiện hữu và có diễn tiến khó lường tại Đồng bằng sông Cửu Long, đòi hỏi người dân chủ động phòng ngừa, nhận diện sớm triệu chứng và tiêm vaccine phù hợp
Theo ông Lê Phúc Hiển, Trưởng Khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm - Kiểm dịch Y tế quốc tế - Ký sinh trùng côn trùng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Cần Thơ, bệnh do não mô cầu không chỉ xảy ra ở trẻ em và thanh thiếu niên mà có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi.
Vi khuẩn lây truyền chủ yếu qua giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp khi nói chuyện, ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Vì vậy, những môi trường tập trung đông người, không gian kín, thiếu thông thoáng như, trường học, nơi làm việc và gia đình đều tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm.
Đặc biệt, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh khiến việc nhận diện triệu chứng và đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời có ý nghĩa quyết định. Bệnh thường biểu hiện ở hai thể chính là nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não, đôi khi xuất hiện đồng thời. Bệnh có thể chuyển nặng trong vòng 24 giờ.
Trong giai đoạn đầu, người bệnh thường có các biểu hiện như, sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, chán ăn, dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường. Khi tiến triển nặng hơn, người bệnh có thể xuất hiện chân tay lạnh, da đổi màu, mạch yếu, đau nhức, cổ cứng, rối loạn ý thức và các nốt xuất huyết trên da. Những nốt xuất huyết ban đầu có thể nhỏ như đầu kim nhưng lan nhanh thành các mảng lớn. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay, không tự điều trị hoặc chờ bệnh tự khỏi.
Trước nguy cơ bệnh tiếp tục được ghi nhận tại khu vực, ngành Y tế thành phố Cần Thơ đã triển khai các biện pháp tăng cường giám sát, phòng, chống bệnh theo hướng chủ động phát hiện sớm trường hợp mắc bệnh, tổ chức điều trị; trong đó chú trọng công tác tuyên truyền để người dân tiêm vaccine.
Thông tin về nguồn vaccine, bác sĩ Huỳnh Thanh Triều, Phó Trưởng Phòng khám Đa khoa, chuyên khoa thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Cần Thơ cho biết, ngành Y tế Cần Thơ chủ động chuẩn bị nguồn vaccine, đảm bảo đủ cung ứng cho nhu cầu của người dân. Hiện có nhiều loại vaccine của các hãng khác nhau, với giá dao động từ hơn 230 ngàn đồng đến 1,8 triệu đồng.
Tuy nhiên, vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh khác nhau. Việc mắc bệnh do một nhóm không đồng nghĩa với khả năng miễn dịch bảo vệ trước tất cả các nhóm còn lại. Mỗi loại vaccine cũng có chỉ định về độ tuổi, số mũi tiêm và phạm vi bảo vệ khác nhau. Do đó, người dân cần đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn lựa chọn vaccine và lịch tiêm phù hợp độ tuổi, tình trạng sức khỏe, tiền sử tiêm chủng, không tự lựa chọn vaccine chỉ dựa trên giá thành.
Đáng lưu ý, người đã tiêm vaccine nhưng tiếp xúc gần với trường hợp mắc bệnh vẫn cần được cơ quan y tế đánh giá nguy cơ, hướng dẫn theo dõi sức khỏe và sử dụng kháng sinh dự phòng khi có chỉ định. Theo khuyến cáo chuyên môn được các chuyên gia chia sẻ, người tiếp xúc gần cần được theo dõi sức khỏe ít nhất 10 ngày. Việc tiêm vaccine không thay thế các biện pháp xử lý tiếp xúc và dự phòng sau phơi nhiễm.
Đặc biệt, các chuyên gia y tế khuyến cáo, vi khuẩn có thể tồn tại trong vùng hầu họng của người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng, được gọi là tình trạng người lành mang trùng. Nhóm đối tượng này dù không có biểu hiện bệnh vẫn có khả năng truyền mầm bệnh cho người khác khi tiếp xúc gần.
Do đó, ngành Y tế Cần Thơ khuyến cáo: người dân thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi; giữ môi trường sống thông thoáng; hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện nghi mắc bệnh; không dùng chung ly, cốc, ống hút, khăn mặt và các vật dụng cá nhân có nguy cơ tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp.
Trường học, cơ sở chăm sóc trẻ em và nơi sinh hoạt tập thể cần chú trọng vệ sinh môi trường, theo dõi sức khỏe, kịp thời thông báo cho cơ sở y tế khi phát hiện trường hợp nghi mắc bệnh.
Trong bối cảnh bệnh não mô cầu tiếp tục được ghi nhận tại Đồng bằng sông Cửu Long, việc bảo đảm nguồn cung vaccine tại Cần Thơ là điều kiện thuận lợi để người dân chủ động phòng bệnh. Tuy nhiên, hiệu quả kiểm soát nguy cơ còn phụ thuộc vào khả năng nhận diện sớm triệu chứng, phát hiện người tiếp xúc gần và duy trì các biện pháp phòng lây nhiễm trong cộng đồng. Ngành Y tế khuyến cáo người dân bình tĩnh trước thông tin dịch bệnh nhưng tuyệt đối không chủ quan, chủ động tiêm chủng phù hợp và đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ.
