ĐBQH, luật sư Đỗ Ngọc Thịnh, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho rằng, trách nhiệm điều tra tội phạm là của các cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan điều tra. Ông đặt vấn đề: Nếu luật sư tố giác tội phạm thì chính thân chủ đó có mời luật sư nữa không? Xã hội có tẩy chay nghề luật sư không?... Mặc dù vậy, ông Thịnh cũng đồng tình với việc luật sư phải có trách nhiệm báo cáo cơ quan nhà nước, nếu biết thông tin thân chủ chuẩn bị thực hiện tội phạm hoặc liên kết với nhiều người thực hiện tội phạm, như chuẩn bị đặt bom ở nơi nào đó.
“Luật đã miễn trừ cho luật sư trong trường hợp bình thường, nhưng tội phạm nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia thì phải báo ngay chứ không thể không báo”, ông Thịnh nêu quan điểm, đồng thời kiến nghị nên thu hẹp lại những tội mà luật sư có thể phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không tố giác.
Ngay sau đó, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đặt câu hỏi: “Tôi xin hỏi Liên đoàn luật sư, trước khi sửa bộ luật này có điều gì làm thui chột nghề luật sư chưa? Bộ luật Hình sự gần 500 điều mà Liên đoàn luật sư đi bảo vệ một điều cho mình? Các anh phải xem lại, phải có trách nhiệm chung”.
Theo Chủ tịch Quốc hội, ngoài đạo đức luật sư, còn phải có trách nhiệm, đạo đức của một công dân. “Đúng là luật sư cứ đi tố giác thân chủ thì không được, nhưng cũng phải giới hạn tội nào thì anh không thể làm ngơ được”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Từ kinh nghiệm 8 năm làm nghề luật sư, ĐBQH Nguyễn Thái Học (Phú Yên) chia sẻ với các luật sư, tuy nhiên, ông cho rằng, quy định như luật hiện nay là phù hợp. “Tôi nghĩ điều này phù hợp với trách nhiệm của luật sư, vừa bảo vệ quyền lợi thân chủ, đồng thời bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, đây là một trong những nghĩa vụ của luật sư”, ông Học nói.
ĐBQH, luật sư Trương Trọng Nghĩa (TPHCM) thì cho rằng, quan hệ giữa luật sư với thân chủ là một trong những vấn đề rất quan trọng của hệ thống tư pháp. Xuất phát từ công ước về quyền con người mà chúng ta ký thì Liên hợp quốc ban hành Nghị quyết về quan hệ giữa luật sư và người được bào chữa. Nghị quyết này có ghi là các nhà nước phải có trách nhiệm tạo điều kiện để bảo vệ quyền bí mật giữa luật sư và thân chủ.
Nhiều nước không buộc luật sư phải tố giác những tội phạm đã diễn ra, vì đó là trách nhiệm của các cơ quan công tố. Nhưng trong Bộ luật Hình sự lại quy định các thời điểm đã, đang và chuẩn bị diễn ra đều phải tố giác. Theo ông Nghĩa, có thể không cần thu hẹp danh sách tội phải tố giác nhưng nên bổ sung ba điều kiện là: Luật sư phải biết rõ tội phạm, có chứng cứ và nếu những hành vi đấy không được tố giác sẽ dẫn đến nguy hiểm cho xã hội.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, vấn đề này đã thảo luận rất nhiều nên yêu cầu cơ quan soạn thảo và thẩm tra ngồi lại thảo luận thấu tình đạt lý với các luật sư, có thể mời các nhà làm luật tranh luận riêng.
Khoản 3, điều 19, không tố giác tội phạm quy định: Người bào chữa không phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều này trong trường hợp không tố giác tội phạm do chính người mà mình bào chữa đã thực hiện hoặc đã tham gia thực hiện mà người bào chữa biết được khi thực hiện nhiệm vụ bào chữa, trừ trường hợp không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng khác quy định tại Điều 389 của Bộ luật này.
