'Chuyện làng tôi' - Biên niên ký ức của vùng quê ven sông Cầu

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - 26 bài viết trong “Chuyện làng tôi” của tác giả Cao Văn Hà chủ yếu là ký ức của tác giả về làng Đông Thái quê hương ông (làng Đông Thái, xã Đông Tiến, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh). Đó là ngôi làng cũng giống như bao làng quê khác ở đồng bằng Bắc bộ với lịch sử hơn 200 năm.
'Chuyện làng tôi' - Biên niên ký ức của vùng quê ven sông Cầu

Người làng Đông Thái vốn từ làng Nội Rối, xã Bảo Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam lên lập nghiệp. Họ xuôi sông Cầu về định cư ở xóm chợ Bến, làng Đông Xuyên (xã Đông Tiến) để dễ bề buôn bán và làm ăn sinh sống.

Dòng tự sự của tác giả Cao Văn Hà về làng Đông Thái hiện ra là một làng ngụ cư khởi đầu từ con số không, với hành trình khát vọng định cư, rồi đến lập làng, dần vươn lên khá giả, thịnh vượng. Suốt hơn hai trăm năm, mảnh đất và con người thẫm đẫm văn hoá của một làng nông thôn miền hạ lưu sông Cầu đã kịp hình thành bản sắc riêng của mình. Đó là những nét văn hoá của một làng nghề thủ công đan lát truyền thống gắn liền với giao thương và làm nông nghiệp, nổi lên tính cách can đảm, quảng giao, sành ăn, sành chơi của người đàn ông; sự chăm chỉ, đằm thắm, giỏi tề gia nội trợ của người phụ nữ. Và trên hết, đó là sự khéo ăn, khéo ở, năng động, tìm tòi và ý chí can trường của bao thế hệ người làng vươn lên với những ước mơ và khát vọng không ngừng nghỉ.

Tác giả dành nhiều trang viết với cảm hứng dâng trào để mô tả dòng sông quê hương cùng những kỷ niệm máu thịt của cả đời người bằng tấm lòng biết ơn thao thiết: “Sông với làng tôi như cặp đôi chẳng thể tách rời. Sông là lý do để làng dựng nghiệp, lập làng ở đó. Sông giúp con trai làng quanh năm sông nước, ngược xuôi, giúp con gái làng dẻo dai gánh gồng, đan lát... Sông luôn là tiếng gọi thiết tha để ai ai đi xa cũng mong mỏi tìm về” (Sông tắm).

“Chuyện làng tôi” phản ánh quá trình nghiên cứu đầy trách nhiệm của tác giả về tất cả các việc từ lịch sử, lệ làng đến lối làm, lối ăn, sinh hoạt văn hóa; đan xen vào đấy các mối quan hệ gia đình, họ mạc, làng xóm, bạn bè với những cảm xúc chân thành của người con quê hương. Nó có tác dụng truyền cảm hứng không chỉ cho người quê hương ông, mà còn đến người đọc nói chung đặc biệt là những người con xa quê.

Với tất cả tình cảm chân thành, tác giả tình nguyện là người viết sử làng bằng văn, ước mong được dân làng đón nhận cuốn sách như một tư liệu về làng, có thể lưu giữ, truyền lại cho thế hệ mai sau.

Cao Văn Hà, nguyên Giám đốc Sở Xây dựng Bắc Ninh, người sáng lập “Mô hình khuyến học mới” và là Chủ tịch danh dự Quỹ “Ước mơ lớn” xã Đông Tiến, huyện Yên Phong. Hội viên hội văn học nghệ thuật tỉnh Bắc Ninh.

Là người gắn bó với hoạt động khuyến học xã Đông Tiến, ông Cao Văn Hà luôn khát vọng làm mọi việc để thực hiện triết lý “Học để thay đổi” và sự học trước hết là học ở sách. Ông đã cùng gia đình bà Đào Thị Khanh, vợ cố PGS.TS. Nguyễn Đức Lữ ở thôn Đông Xuyên, từ tủ sách gia đình xây dựng thành thư viện cộng đồng mang tên “Thư viện làng cò Đông Xuyên”. Thư viện phục vụ miễn phí người dân trong thôn, trong xã. Bằng nỗ lực của mình, ông Cao Văn Hà đã truyền cảm hứng đến những người làm khuyến học, khuyến đọc Đông Tiến, đến nhân dân Đông Tiến nói riêng và những người làm khuyến học trong huyện, trong tỉnh nói chung.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.