Một nhà thầu có thể thắng liên tiếp nhờ năng lực. Một gói thầu có thể chỉ có một nhà thầu tham dự vì không đủ hấp dẫn. Một đơn vị tư vấn cũng có thể đảm nhiệm nhiều công việc nếu pháp luật không cấm.
 |
Công ty Tuấn Minh ở Mê Linh: Cứ đấu là thắng thầu, giảm giá chưa tới 0,5% (Ảnh minh họa). |
Nhưng khi một doanh nghiệp tham gia 28 gói và thắng cả 28, với giá trúng bình quân bằng khoảng 99,5% giá gói. Chưa kể, phần lớn cuộc thầu chỉ có một hồ sơ tham dự; vỏn vẹn vài đơn vị tư vấn quen mặt liên tục xuất hiện từ khâu thiết kế, lập hồ sơ mời thầu, chấm thầu đến giám sát thi công - thì không thể chỉ giải thích tất cả bằng hai chữ "trùng hợp".
Các dữ kiện không phải bằng chứng kết luận sai phạm, nhưng đủ để đặt ra câu hỏi về sự cạnh tranh, minh bạch và độc lập trong công tác tổ chức đấu thầu tại Mê Linh.
Doanh nghiệp 10 nhân viên, chưa từng thua thầu
Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng và Vận tải Tuấn Minh, mã số thuế 0106567367, được thành lập ngày 10/6/2014, đặt trụ sở tại thôn Phú Nhi, xã Quang Minh, Hà Nội. Người đại diện theo pháp luật là ông Nguyễn Anh Tuấn.
Thông tin đăng ký trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, doanh nghiệp có khoảng 10 nhân viên, được xếp vào nhóm doanh nghiệp nhỏ.
Từ năm 2021 đến nay, Tuấn Minh đã tham gia 28 gói thầu xây lắp, thắng toàn diện cả 28, chưa từng trượt gói nào.
Hầu hết, các gói thầu đều nằm trên địa bàn huyện Mê Linh cũ, do UBND các xã, Ban Quản lý dự án huyện hoặc các Ban Quản lý dự án Đầu tư – Hạ tầng cấp xã làm chủ đầu tư.
Tổng giá gói của 28 gói thầu là khoảng 275,79 tỷ đồng. Tổng giá trúng đạt 274,53 tỷ đồng, tính theo toàn bộ giá trị của các liên danh có Tuấn Minh tham gia.
Như vậy, ngân sách chỉ tiết kiệm được khoảng 1,25 tỷ đồng, tương đương 0,46%.
Nói cách khác, cứ 1.000 đồng trong giá gói thầu, số tiền giảm được chỉ khoảng 4,6 đồng. Có tới 26/28 gói có giá trúng bằng từ 99% giá gói trở lên.
Đây là mức tiết kiệm rất thấp đối với một chuỗi gói thầu kéo dài nhiều năm. Bên cạnh đó, 24/28 gói có sự xuất hiện của Tuấn Minh chỉ có một nhà thầu tham dự. Tuấn Minh đứng độc lập 14 gói, còn lại là liên danh.
Từ đó, câu hỏi cần được đặt ra không chỉ là các cuộc thầu có đúng trình tự hay không, mà còn là: Đấu thầu đã tạo ra cạnh tranh về giá hay mới chỉ hoàn thành thủ tục lựa chọn nhà thầu?
Quy mô gói thầu tăng nhanh, vốn doanh nghiệp gần như đứng yên
Quy mô các gói thầu có Tuấn Minh tham gia tăng mạnh trong năm 2026.
Một số gói đáng chú ý gồm: Cải tạo, nâng cấp đường giao thông thôn Hạ Lôi, xã Mê Linh: 50,56 tỷ đồng; Đường ngõ xóm thôn Thường Lệ – Liễu Trì, xã Quang Minh: 27,64 tỷ đồng; Đường ven hồ thôn Phú Mỹ: 19,39 tỷ đồng.
Cả ba gói đều do liên danh có Tuấn Minh tham gia trúng thầu.
Trong khi quy mô công việc tăng nhanh, năng lực tài chính thể hiện trên báo cáo doanh nghiệp lại đặt ra không ít băn khoăn.
Năm 2025, Tuấn Minh đạt doanh thu khoảng 31,3 tỷ đồng, gấp 5,5 lần năm 2021. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 81,2 triệu đồng, tương đương 0,26% doanh thu. Doanh nghiệp báo lỗ trong hai năm 2021 và 2024.
Biên lợi nhuận gộp giảm từ 17,3% năm 2021 xuống còn 7,6% năm 2025.
Vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp gần như đứng yên quanh mức 4 tỷ đồng suốt 5 năm. Trong khi đó, nợ phải trả từng lên tới 26,2 tỷ đồng vào năm 2024, gấp khoảng 7 lần vốn chủ sở hữu.
Riêng 9 gói liên danh có Tuấn Minh trúng trong năm 2026 có tổng giá trị 163,3 tỷ đồng - tính theo toàn bộ giá trị liên danh, tương đương khoảng 40 lần vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.
Dù vậy, giá trị liên danh không đồng nghĩa với toàn bộ khối lượng do Tuấn Minh trực tiếp thực hiện. Tuấn Minh đảm nhận bao nhiêu phần trăm, huy động bao nhiêu nhân sự, thiết bị nào và triển khai đồng thời các công trình bằng nguồn lực gì, là những yếu tố tác động lên doanh thu của Tuấn Minh.
Hai lần đối thủ xuất hiện, hai nhà thầu giá thấp hơn đều bị loại
Nhắc lại, trong 24/28 gói được tra cứu, Tuấn Minh hoặc liên danh có Tuấn Minh là đơn vị duy nhất nộp hồ sơ dự thầu. Ở những gói này, gần như không hình thành cạnh tranh về giá.
Hai trường hợp hiếm hoi ghi nhận thêm một nhà thầu tham dự lại có cùng kịch bản: nhà thầu chào giá thấp hơn bị loại, còn liên danh có Tuấn Minh trúng thầu với mức giá cao hơn.
Trước tiên, là gói thầu IB2500219489-00: Nghĩa trang liệt sĩ xã Thanh Lâm, do UBND xã Thanh Lâm làm chủ đầu tư. Công ty Cổ phần Tư vấn - Xây dựng Hoàng Hùng bỏ giá 9,271 tỷ đồng, bằng 93,15% giá gói thầu, nhưng vẫn bị loại vì không đáp ứng về năng lực và kinh nghiệm. Liên danh Tuấn Minh chào giá 9,862 tỷ đồng, cao hơn khoảng 591 triệu đồng, bằng 99,09% giá gói - thắng thầu theo Quyết định 385/QĐ-UBND ngày 30/7/2025.
Đơn vị lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu tại gói này là Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Bảo Kim.
Tương tự, ở gói đường trục chính thôn Cư An (IB2600078322-00), Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Thành Phát bị loại tại bước đánh giá kỹ thuật. Ban Quản lý dự án Đầu tư – Hạ tầng xã Tiến Thắng sau đó phê duyệt liên danh Tuấn Minh – Thanh Thái trúng thầu theo Quyết định 236/QĐ-BQLDA ngày 17/4/2026, với giá trúng 14,734 tỷ đồng, bằng 99% giá gói.
Đáng chú ý, thiết kế kỹ thuật của dự án - căn cứ quan trọng để xây dựng yêu cầu kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu, cũng do Bảo Kim lập.
Cả Hoàng Hùng và Thành Phát đều là doanh nghiệp ngoài địa bàn Mê Linh, có trụ sở tại khu vực Vĩnh Yên và Phúc Yên cũ.
Bảo Kim: Từ thiết kế, lập hồ sơ mời thầu đến chấm thầu và giám sát
Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Bảo Kim, mã số thuế 0106135487, có địa chỉ tại thôn Bảo Tháp, xã Kim Hoa cũ, xuất hiện tại 14/28 gói thầu Tuấn Minh trúng.
Tùy từng dự án, Bảo Kim đảm nhiệm một hoặc nhiều công việc: lập thiết kế, lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định hồ sơ mời thầu hoặc thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Trong đó, Bảo Kim trực tiếp lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu tại 8 gói.
Tại ba gói IB2400036799-00, IB2400370322-00 và IB2500020185-00, Bảo Kim vừa lập thiết kế, vừa lập hồ sơ mời thầu, vừa đánh giá hồ sơ dự thầu.
Ở gói IB2300034213-00 của UBND xã Thạch Đà, Bảo Kim lập hồ sơ thiết kế, đồng thời thẩm định hồ sơ mời thầu và thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu. Đây cũng là gói có giá trúng bằng 102,38% giá gói được công bố ban đầu.
Sự tham gia xuyên suốt của một đơn vị tư vấn không đương nhiên đồng nghĩa với vi phạm. Nhưng khi cùng một doanh nghiệp góp phần tạo ra thiết kế, tham gia xây dựng hoặc thẩm định tiêu chí lựa chọn nhà thầu, rồi tiếp tục xuất hiện trong quá trình đánh giá, câu hỏi về tính độc lập và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích là không thể né tránh.
Ai kiểm tra các tiêu chí do đơn vị tư vấn xây dựng? Ai bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật không vô tình hoặc hữu ý làm hẹp khả năng tham gia của nhà thầu khác? Trách nhiệm cuối cùng thuộc về đơn vị tư vấn hay chủ đầu tư?
Bảo Kim – Quốc Vinh và những màn 'đổi vai'
Tại 8 gói thầu có sự xuất hiện của Tuấn Minh, Bảo Kim và Công ty Cổ phần Thương mại và Đầu tư Xây dựng Quốc Vinh thay phiên nhau đảm nhiệm các vai trò tư vấn.
Ở gói này, một đơn vị lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu, đơn vị còn lại thẩm định. Sang gói khác, hai bên đổi vai.
Quốc Vinh, mã số thuế 0109915502, được thành lập tháng 2/2022. Theo dữ liệu trên hệ thống, doanh nghiệp đã trúng 315/315 gói tư vấn và không gói nào ghi nhận đối thủ cạnh tranh.
Hai quyết định phê duyệt kết quả từ năm 2022 cho thấy mô hình này đã xuất hiện từ sớm.
Gói đường, mương thôn Văn Lôi của UBND xã Tam Đồng và gói đường thôn Thanh Vân của UBND xã Thanh Lâm đều có hồ sơ mời thầu do Bảo Kim lập, được đăng tải cùng ngày 14/1/2022.
Bảo Kim đánh giá hồ sơ của cả hai gói trong cùng ngày 28/1/2022. Việc thương thảo hợp đồng với Tuấn Minh cũng diễn ra trong ngày này. Ban Quản lý dự án huyện thẩm định hai gói bằng hai báo cáo liền số 64 và 65.
Tư vấn từ trước đấu thầu đến sau khi nhà thầu trúng
Vai trò của Bảo Kim không dừng ở giai đoạn chuẩn bị và lựa chọn nhà thầu.
Ngày 11/8/2026, Ban Quản lý dự án Đầu tư – Hạ tầng xã Quang Minh phê duyệt Tuấn Minh trúng gói thi công sân vận động thôn Phú Nhi, giá trị khoảng 6,65 tỷ đồng.
Cùng ngày, gói giám sát thi công của chính dự án này, mã IB2600447450-00, trị giá khoảng 170 triệu đồng, được giao cho Bảo Kim theo hình thức chỉ định thầu rút gọn.
Phú Nhi cũng là thôn nơi Tuấn Minh đặt trụ sở.
Theo kế hoạch lựa chọn nhà thầu của 22 dự án được tra cứu, các gói tư vấn như lập hồ sơ mời thầu, thẩm định và giám sát phần lớn đều được thực hiện theo hình thức chỉ định thầu rút gọn. Ngoại lệ được ghi nhận là gói giám sát dự án thôn Hạ Lôi, được tổ chức đấu thầu rộng rãi.
Ngoài Bảo Kim và Quốc Vinh, Công ty Cổ phần Sở hữu trí tuệ Davilaw lập hồ sơ mời thầu và đánh giá hồ sơ dự thầu tại 4 gói. Công ty Cổ phần Tư vấn Xây dựng Giao thông Tây Thăng Long đảm nhiệm công việc tương tự tại 4 gói trong năm 2026.
Công ty TNHH Công nghệ Kỹ thuật Trường An, đơn vị thẩm định gói Thường Lệ – Liễu Trì, đã trúng 59 gói thẩm định. Tất cả đều do Ban Quản lý dự án xã Quang Minh mời thầu từ tháng 11/2025.
Một thôn, bốn dự án; hai năm, hai dự án tại Hạ Lôi
Tại thôn Văn Lôi, xã Tam Đồng, Tuấn Minh đã trúng hoặc tham gia liên danh trúng bốn gói đường giao thông và mương tưới tiêu trong ba năm, tổng giá trị khoảng 26,71 tỷ đồng.
Cụ thể: gói 20220131841-00 (tháng 2/2022, giá trúng thầu 6,03 tỷ đồng), IB2400370322-00 (tháng 10/2024, 7,02 tỷ đồng), IB2400502945-00 (tháng 12/2024, 5,81 tỷ đồng), IB2500061295-00 (tháng 3/2025, 7,85 tỷ đồng). Cả bốn gói đều chỉ có Tuấn Minh hoặc liên danh có Tuấn Minh nộp hồ sơ.
Tại thôn Hạ Lôi, xã Mê Linh, năm 2024, liên danh có Tuấn Minh trúng gói cải tạo 22 tuyến đường, rãnh thôn 2 Hạ Lôi với giá khoảng 8,12 tỷ đồng.
Hai năm sau, một liên danh khác có Tuấn Minh tiếp tục trúng gói cải tạo, nâng cấp đường giao thông thôn Hạ Lôi, trị giá 50,56 tỷ đồng.
Thông tin công khai hiện chưa cho biết các tuyến đường và hạng mục của hai dự án có trùng lặp hay không.
Hồ sơ chuẩn bị trong thời gian ngắn, nhiều thông báo đăng ban đêm
Phần lớn các gói thầu cho nhà thầu khoảng 9–10 ngày để chuẩn bị hồ sơ, sát khoảng thời gian tối thiểu áp dụng đối với các gói xây lắp quy mô nhỏ. Hai gói trên 20 tỷ đồng trong năm 2026 có thời gian chuẩn bị khoảng 18 ngày.
Nhiều thông báo mời thầu được đăng tải vào buổi tối. Chẳng hạn, gói thôn Văn Lôi, xã Tam Đồng đăng lúc 22h04 ngày 14/1/2022; gói thôn Thanh Vân, xã Thanh Lâm đăng 22h31 cùng ngày 14/1/2022; gói mương thôn Văn Lôi đăng 21h59 ngày 25/9/2024; gói mặt đường thôn Văn Lô đăng 20h ngày 25/2/2025; gói Thường Lệ – Liễu Trì đăng 22h46 ngày 4/8/2026...
Việc đăng thông báo vào buổi tối không phải hành vi bị cấm. Tuy nhiên, khi đi cùng thời gian chuẩn bị hồ sơ ngắn, tỷ lệ một nhà thầu dự thầu rất cao và kết quả trúng sát giá gói, chủ đầu tư cần trả lời liệu việc tổ chức lựa chọn nhà thầu đã thực sự tạo điều kiện để các doanh nghiệp khác tiếp cận, nghiên cứu hồ sơ và tham gia hay chưa.
Đấu thầu qua mạng không chỉ là đưa hồ sơ lên hệ thống đúng thời hạn. Mục tiêu cuối cùng phải là thu hút cạnh tranh, lựa chọn được nhà thầu phù hợp và tiết kiệm ngân sách.
