Cày nát đường
Theo phản ánh của người dân ấp 3 xã Sông Trầu, tình hình khai thác đá ở đây diễn ra hơn 15 năm nay. Khu vực này có rất nhiều cơ sở khai thác đá tự phát và phạm luật. “Đá tặc” hoành hành, tài nguyên bị khai thác vô tội vạ, môi trường bị xâm hại, đời sống một bộ phận cư dân trong vùng bị xáo trộn…
Ông A. (ngụ ấp 3) cho biết, xe chở theo các tảng đá to chạy suốt ngày đêm, lực lượng chức năng vào cuộc nhưng xử lý không triệt để. Tiếng máy xẻ đá, bụi bặm bay mù trời, bám đầy nhà dân. “Các chú mới xuống đây thấy lạ thôi chứ người dân quen rồi. Ở đây mà nói nhiều có khi bị những người lạ mặt tìm đến nhà chửi bới, dọa nạt…”, ông A. nói.
Theo ghi nhận của PV, trục đường dẫn vào xã Sông Trầu rất nhiều đoạn bị hư hỏng. Con đường xuống cấp nhanh phần lớn do xe chở đá cùng các xe tải hạng nặng gây ra. Đường vào các mỏ đá có không ít “chim mồi” bặm trợn đứng gác, cảnh giác người lạ xuất hiện.
Ông H., người dân khu vực, cho biết: “Mùa nắng thì bụi bặm bay khắp trời, mùa mưa thì đường toàn ổ gà, ổ voi. Các phương tiện tham gia giao thông đi lại rất khó khăn. Các xe chở đá không đảm bảo an toàn cứ chở những tảng đá bự chạy “trần truồng” khiến người tham gia giao thông rất sợ khi lưu thông ở phía sau”.
Theo tìm hiểu của PV, trên địa bàn có 11 cơ sở đăng ký kinh doanh cưa xẻ đá, gồm 9 đơn vị hoạt động tại ấp 3, 1 đơn vị tại ấp 6 và 1 đơn vị tại ấp 7 thuộc xã Sông Trầu. Những cơ sở này chỉ có giấy phép kinh doanh nhưng không đủ điều kiện khai thác, xuất khẩu đá theo quy định của pháp luật.
 |
Lách luật
Hầu hết các điểm khai thác đá nằm trong vườn của người dân. Bên ngoài các điểm này không hề đề biển hiệu gì. Xe ben, xe công nông liên tục ra vào chở những tảng đá nặng hàng tấn. Các xe chở đá chạy từ các điểm khai thác ra ngoài đường công khai nhưng không một cơ quan chức năng nào xuất hiện ngăn chặn hay xử lý.
Để lấy đá từ dưới lòng đất lên, chủ mỏ đá đưa cả máy xúc, xe cẩu vào tận vườn để đào xới lấy đá đưa đi tiêu thụ. Chị C. ngụ ấp 3 nói: “Vùng quê này hơn 10 năm qua không còn yên bình nữa. Hằng ngày, chúng tôi phải sống chung với tiếng ồn, bụi bặm. Sau khi chủ mỏ lấy đá đi để lại đất đá lởm chởm không thể trồng trọt được”.
Theo chị C., loại đá đang được khai thác nhiều nhất ở xã Sông Trầu là đá mồ côi. Loại đá này có tên trong danh sách liệt kê các mục vật liệu xây dựng và được thị trường nước ngoài ưa chuộng. Sau khi khai thác, qua các công đoạn hoàn thành thành phẩm, đá mồ côi sẽ được xuất khẩu ra nước ngoài với giá cao.
Theo điều tra của PV, việc khai thác đá ở đây chủ yếu được sử dụng phương pháp hợp đồng san lấp mặt bằng. Đây là thỏa thuận miệng giữa chủ đất và người có nhu cầu khai thác đá. Với bản hợp đồng lách luật này, “đá tặc” vô tư đưa trang thiết bị hạng nặng vào cày xới bới tung mặt đất để moi móc các lớp đá. Từng mảng đá cứ thế được đưa về các cơ sở sản xuất.
Bị đình chỉ nhưng vẫn khai thác rầm rộ
Trao đổi với PV, ông Vương Đăng Giáp, Phó Chủ tịch UBND xã Sông Trầu, cho biết, tình hình khai thác đá cục ở xã Sông Trầu diễn ra từ năm 2006. Đối với những đơn vị khai thác như PV nêu, việc cưa xẻ đá chủ yếu chỉ có giấy phép kinh doanh chứ không có đầy đủ các loại giấy phép theo quy định của pháp luật.
Vừa qua, UBND huyện ban hành Thông báo số 168 về việc giao các cơ quan chuyên môn của huyện tham mưu UBND huyện xin ý kiến của UBND tỉnh, Sở Tài nguyên – Môi trường, Sở Công Thương về quy trình, biện pháp cưỡng chế bằng hình thức ngưng cung cấp điện hoặc xử lý cưỡng chế vi phạm hành chính.
Ông Nguyễn Cảnh Tiến, Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản thuộc Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai, cho biết: “Sở đã ra quyết định đình chỉ quá trình khai thác đối với 11 cơ sở sản xuất đá như PV nêu trên. Trong dịp Tết Nguyên đán, nhiều doanh nghiệp lên sở nài nỉ kéo dài công ăn việc làm cho 850 công nhân đang hoạt động tại khu vực. Ngày 29/2/2016, UBND tỉnh Đồng Nai ra quyết định tất cả các cơ sở sản xuất trên chế biến hết trữ lượng đá đã thu mua. Sau đó, việc thu mua khai thác đá phải tạm dừng hẳn”.
Vị này cũng cho biết, thời gian tới sẽ quy hoạch lại khu vực khai thác đá với diện tích lên đến 40.000ha để tập trung các doanh nghiệp kinh doanh đá, không làm ảnh hưởng cuộc sống người dân.
