"Thế giới khó tìm ra loại bột nở dự án nào như ở Việt Nam"
Thảo luận về Báo cáo giám sát việc chấp hành pháp luật của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, đề cập tới hiện tượng “đầu chuột đuôi voi” của các dự án đầu tư, ông Nguyễn Anh Trí (Đoàn Hà Nội) dẫn chứng dự án nạo vét sông Sào Khê (Ninh Bình), dự kiến ban đầu là 72 tỷ đồng nhưng sau đó lên tới gần 2.600 tỷ.
Ông nhận xét, khi trả lời về những dự án chậm tiến độ, đội vốn, cán bộ thường dùng “thì hiện tại tiếp diễn kéo dài”, ví dụ “chúng tôi đang thúc đẩy tiến độ…” nhưng không biết tới bao giờ mới xong.
“Thế giới khó tìm ra loại bột nở nào làm nở kinh phí đầu tư lúc đầu chỉ là con chuột nhắt, sau là con voi, mà lại là voi ma mút như vậy. Việt Nam lại có không ít những dự án như vậy, toàn là trăm tỷ, nghìn tỷ cả. Tôi lo lắng không biết Chính phủ lấy kinh phí ở đâu bù vào?”, ông Trí chia sẻ sự day dứt.
Bấm nút tranh luận, ông Bùi Văn Phương - Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình cho rằng, không hẳn các dự án điều chỉnh vốn đầu tư là "có mờ ám". Vì trước khi có Luật Đầu tư công các dự án đầu tư có sự điều chỉnh là "hiện thực". Nhưng không phải các dự án điều chỉnh đầu tư là "sai, có mờ ám".
Nếu chỉ nhìn con số từ 72 tỷ lên gần 2.600 tỷ đồng thì người dân sẽ đặt nhiều câu hỏi băn khoăn, ông Phương cung cấp thêm thông tin về dự án để "giải toả băn khoăn của cử tri về dự án".
Dự án bắt đầu tư 2011 với mục tiêu nạo vét sông phục vụ tưới tiêu nông nghiệp, nhưng do dòng sông chạy qua lõi di sản thế giới Tràng An, Ninh Bình là vùng đất du lịch nên dự án được điều chỉnh lại với 4 mục tiêu: sản xuất nông nghiệp, tôn tạo cố đô Hoa Lư, phục vụ giao thông thuỷ, phục vụ công trình du lịch.
Nguồn lực là dự án này, ông Phương nói không phải hoàn toàn là vốn Nhà nước, chỉ hơn 1.400 tỷ đồng. “Có dự án ngày hôm nay góp phần đưa Ninh Bình có di sản Tràng An, trong đó có phần đóng góp dự án này thì việc điều chỉnh là hợp lý”, ông Phương nói.
Thanh tra để làm rõ việc tăng sốc vốn
Bấm nút tranh luận với đại biểu đến từ Ninh Bình, ông Trương Trọng Nghĩa (TP. HCM) cho rằng, việc dự án Sào Khê đội vốn đến 36 lần gây nhiều băn khoăn. “Trên thế giới này, dự án mà đầu tư tăng vốn đến 36 lần thì đúng là không còn gì để nói nữa. Tôi nghĩ cần thanh tra dự án này và công khai kết luận để làm rõ”, ông Nghĩa kiến nghị.
ĐB Nguyễn Anh Trí cũng tranh luận lại rằng “hiện tượng đầu chuột đuôi voi rất phổ biến. Khi xin dự án rất nho nhỏ nhưng sau đó cứ nở dần. Cứ như thế này thì lấy tiền đâu mà bù vào”. Còn anh Phương nói, vốn nhà nước là 1.400 tỷ đồng, vậy con số đó không lớn hay sao?
“Còn so sánh dự án thế này, thế kia thế thì chúng ta không thương những con đường ở Tây Bắc, Tây Nam Bộ hay sao. Chúng ta không thương những người dân ở khu vực đó hay sao”, ông Trí nói.
“Hàng triệu người đang nằm bệnh, chúng tôi chỉ xin 1.000 tỷ đồng là sẽ cải thiện được rất nhiều điều. Nhưng không có”, ông Trí trăn trở.
