Để tiễn năm cũ, vua chúa thời xưa thường làm gì?

• icon

  Lễ Khuna

• icon

  Lễ Trừ tuế

• icon

  Lễ Trừ tịch

Giải thích Để tiễn năm cũ, triều Nguyễn làm lễ Trừ tuế ở các miếu thờ tổ tiên. Lễ trừ Tuế tế một tuần rượu và không có văn khấn. Đến lúc giao thừa, sẽ làm lễ Trừ tịch, lại cúng tổ tiên toàn bằng cỗ chay. Vào thời khắc đón năm mới đến, các vị hoàng tử, hoàng thân đã được phân công nhiệm vụ đến các miếu làm lễ cúng Giao thừa. Quan văn, quan võ Ngũ phẩm trở lên lần lượt theo sau bồi tự.

• icon

  Lê Đại Hành

• icon

  Lê Trung Tông

• icon

  Lê Duy Ninh

Giải thích Dưới thời vua Lê Đại Hành (Lê Hoàn) của nhà Tiền Lê, thay vì vui chơi, nghỉ dưỡng, nhà vua lại dành khoảng thời gian này để làm những việc có ích cho dân chúng. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, vào dịp tết năm Đinh Hợi (987), vua “cày ruộng tịch điền ở núi Đọi và núi Bàn Hải”. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, lễ cày ruộng tịch điền được diễn ra. Nó trở thành hoạt động rất có ý nghĩa với một quốc gia lúa nước như Việt Nam, được duy trì đến hôm nay.

• icon

  Đổi niên hiệu

• icon

  Sai người đi sứ

• icon

  Phong vương tước

Giải thích Bước sang thời Lý, Trần, vào dịp Tết, các bậc thiên tử thường tranh thủ thời gian đầu xuân năm mới để đổi niên hiệu, khẳng định thời trị vì của mình, và cũng mong muốn đất nước được thịnh trị. Năm Tân Mùi (1211), vua Lý Huệ Tông đổi niên hiệu là Kiến Gia, vua Trần Thánh Tông chọn ngày mùng một Tết năm 1273 để đổi niên hiệu là Bảo Phù. Mùng một Tết năm Giáp Tý (1324), vua Trần Minh Tông đổi niên hiệu là Khai Thái. Vua Lê Thái Tông, đúng mùng một Tết năm Canh Thân (1440), đổi niên hiệu là Đại Bảo...

• icon

  Đánh đáo

• icon

  Cờ người

• icon

  Đầu hồ

Giải thích Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, dưới thời nhà Nguyễn, vào mỗi dịp Tết, vua quan triều Nguyễn thường có 3 hoạt động vui chơi chính là: Trò chơi Đầu hồ, họa ngự thi, trò chơi đánh thơ.

• icon

  Cúng lễ Tổ tiên

• icon

  Cúng bái trời đất

• icon

  Xua đuổi tà ma

Giải thích Các vua từ thời Trần, Lê, đến Nguyễn ngày Tết đều chú trọng cúng lễ tổ tiên. Nhà Trần, nhà Lê làm vua xa quê, nên ngày Tết thường làm lễ bái vọng tổ tiên.

• icon

  Châu báu

• icon

  Chức tước

• icon

  Yến tiệc

Giải thích Yến tiệc là một “đặc ân” vua chúa thường ban cho quan lại và hoàng tộc vào mỗi dịp Tết. Các bữa yến tiệc được chuẩn bị thịnh soạn và sang trọng hơn ngày thường với nhiều món "sơn hào hải vị". Đặc biệt, trong yến tiệc còn có bát trân - tám món ăn quý hiếm nhất cung đình gồm nem công, chả phượng, da tê ngưu, bàn tay gấu, gân nai, môi đười ươi, thịt chân voi, yến sào.

• icon

  Ban sóc

• icon

  Khất thực

• icon

  Chính kỵ

Giải thích Vào thời vua Nguyễn ở Huế (1802-1945), khác với không khí Tết cổ truyền trong nhân gian, Tết trong Hoàng cung Huế được tổ chức rất long trọng với nhiều nghi lễ. Từ ngày mồng 1 tháng 12 (âm lịch), triều đình đã tổ chức lễ Ban sóc (phát lịch). Các loại lịch được phát gồm long lịch, loan lịch, phương lịch, tùy theo thứ bậc và phẩm trật mà ban lịch.

• icon

  Bộ Lễ

• icon

  Bộ Hình

• icon

  Cả 2 bộ trên

Giải thích Vua chúa trước đây làm gì cũng phải theo nghi lễ, như được ghi trong sách "Hội điển sự lệ". Các nghi lễ ngày Tết của nhà vua đều được Khâm Thiên giám chọn ngày và diễn ra theo sự sắp đặt của bộ Lễ.