Tại sao người Việt cúng cá chép vào Tết ông Công ông Táo?

• icon

  1

• icon

  2

• icon

  3

• icon

  4

Giải thích Táo Quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc nhưng được Việt hóa thành huyền tích "2 ông 1 bà" - vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc. Tuy vậy, người Việt vẫn quen gọi chung là Táo Quân hoặc Ông Táo.

• icon

  Thổ Công

• icon

  Thổ Địa

• icon

  Thổ Kỳ

• icon

  Cả 3 vị thần trên

Giải thích Táo Quân trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc, nhưng được Việt hóa thành huyền tích "2 ông 1 bà" - vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc. Tuy vậy, người dân vẫn quen gọi chung là Táo Quân hoặc ông Táo.

• icon

  22

• icon

  23

• icon

  24

• icon

  Ngày nào cũng được

Giải thích Theo tục cổ truyền của người Việt, hàng năm, ngày 23 tháng Chạp, các gia đình thường chuẩn bị lễ cúng tiễn vua Bếp (cũng gọi là ông Công hay Táo Quân) lên chầu trời để báo cáo mọi việc tốt xấu của nhân gian.

• icon

  Vì hết chu trình một vòng quay trái đất

• icon

  Vì là ngày “mở cổng trời”

• icon

  Vì là ngày linh thiêng

• icon

  Vì ngày đó trùng với ngày diễn ra sự tích ông Công ông Táo trong dân gian

Giải thích Ngày 23 tháng Chạp theo cổ nhân là ngày "mở cổng trời", tức là thời điểm 3 hành tinh Mặt Trời - Mặt Trăng - Trái Đất ở trên một quỹ đạo. Nếu ông Công ông Táo lên chệch ngày thì “cổng trời” sẽ đóng, chính vì vậy sẽ không thể vào tâu với Ngọc Hoàng. Theo tín ngưỡng dân gian, 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp là thời điểm ông Công ông Táo đã bay về chầu trời. Vì thế, việc cúng lễ cần tiến hành trước giờ này. Thời gian đẹp nhất diễn ra từ tối ngày 22 tháng Chạp Âm lịch đến trưa ngày 23.

• icon

  Trọng Cao

• icon

  Từ Thức

• icon

  Chử Đồng Tử

• icon

  Trương Hống

Giải thích Sự tích Táo Quân của người Việt kể về câu chuyện của 3 nhân vật gồm: Trọng Cao, Thị Nhi và Phạm Lang. Cả 3 nhận vật này bị chết cháy, linh hồn được đưa lên thượng đế. Thượng đế thấy ba người đều có nghĩa, nên sắc phong làm Táo Quân. Theo sách "Cơ sở Văn hóa Việt Nam", sau khi lên trời, Phạm Lang làm Thổ Công, trông coi việc bếp, danh hiệu: Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Trọng Cao làm Thổ Địa, trông coi việc nhà cửa, danh hiệu: Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần. Thị Nhi làm Thổ Kỳ, trông coi việc chợ búa, danh hiệu: Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chánh Thần.

• icon

  Tâu về việc làm ăn ở nhân gian

• icon

  Tâu việc thiện ác ở nhân gian

• icon

  Tâu việc trị an ở nhân gian

• icon

  Nghỉ ngơi trước Tết Nguyên đán

Giải thích "Đất lề quê thói" ghi: Ngày 23 tháng Chạp, Vua Bếp - cũng gọi là ông Công hay Táo quân - lên chầu Trời tâu việc thiện ác của nhân gian. "Đất lề quê thói" ghi: Ngày 23 tháng Chạp, Vua Bếp - cũng gọi là ông Công hay Táo quân - lên chầu Trời tâu việc thiện ác của nhân gian. "Đất lề quê thói" ghi: Ngày 23 tháng Chạp, Vua Bếp - cũng gọi là ông Công hay Táo quân - lên chầu Trời tâu việc thiện ác của nhân gian.

• icon

  Định Gia Thần Quân

• icon

  Định Gia Táo Quân

• icon

  Định Phúc Thần Quân

• icon

  Định Phúc Táo Quân

Giải thích Sách "Nghi lễ dân gian - Nghi lễ cúng gia tiên" (NXB Thời Đại) ghi: Bài vị thờ Vua Bếp thường được ghi vắn tắt là "Định Phúc Táo Quân" nghĩa là thần định mọi sự hạnh phúc.

• icon

  Cá chép, trầu cau, rượu, hoa quả, xôi trắng, gà luộc

• icon

  Cá chép, rượu, hoa quả, xôi trắng, gà luộc, bánh trôi

• icon

  Cá chép, rượu, bánh chưng, hoa quả, xôi trắng, gà luộc

• icon

  Cá chép, trầu, bánh trôi, hoa quả, bánh chưng

Giải thích Mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo cần chuẩn bị gồm: cá chép, gà luộc, xôi trắng, thịt lợn luộc, tiền vàng, trầu cau, rượu, hoa quả, … Ngoài ra cần chuẩn bị thêm sớ hoặc có thể in văn khấn để đốt cùng tiền vàng. Đối với quần áo mua cúng các vị thần cần chuẩn bị 3 bộ mũ áo có hoa văn khác nhau, trong đó có đồ dành cho 2 vị thần nam và 1 vị thần nữ.

• icon

  Vì cá chép tượng trưng cho sự tròn đầy

• icon

  Vì cá chép tượng trưng cho sự may mắn

• icon

  Vì cá chép tượng trưng cho lời chúc phúc

• icon

  Vì quan niệm cá chép hóa rồng

Giải thích Trong âm dương, cá chép tượng trưng cho tính âm, đồng nhất với mặt trăng nên có thể bay lên được. Và chỉ cá chép mới có thể hóa rồng. Do vậy, việc thả cá chép vào ngày 23 tháng Chạp mang quan niệm tiễn ông Táo về trời, đồng thời thể hiện ước nguyện của dân gian về một năm mới khang thịnh, vạn sự tốt lành.

• icon

  Vì cá chép biết bơi

• icon

  Giúp ông Táo bay lên trời

• icon

  Cầu năm mới an lành

• icon

  Cầu may và cầu phúc

Giải thích Theo sách "Việt Nam phong tục", người Việt quan niệm ba vị Thần Táo định đoạt phước đức cho gia đình. Phước đức này do việc làm đúng đạo lý của gia chủ và những người trong nhà. Bàn thờ thường đặt gần bếp, trên có bài vị thờ viết bằng chữ Hán. Hàng năm, đúng vào 23 tháng Chạp là ngày Táo Công lên chầu trời, có nơi gọi là "Tết ông Công". Lễ cúng có cá chép vì người Việt cho rằng cá này hóa rồng, đưa ông Táo về trời.