Giới Showbiz Việt – Họ là ai?

Họ là nhóm người được xã hội ưu ái, được nhận nhiều đặc ân, đặc quyền, đặc lợi nhất! Được tự do thể hiện “quyền lực” và giỏi nói đạo lý nhất! Được gán ghép cho nhiều sứ mệnh “cao cả” nhất... Là nơi “nghệ sĩ” ngang nhiên bán hình ảnh, bán danh hiệu cao quý mà quốc gia trao để kiếm tiền bằng cái giá rẻ mạt nhất! Cũng là nơi họ được nhiều fans cuồng bảo vệ nhất!

___________________

Ở một số quốc gia phát triển như Châu Âu, Bắc Mỹ, Nhật Bản, Nga… quan hệ giữa người hâm mộ với văn hóa nghệ thuật và giới giải trí có những điểm đáng lưu ý:

Đại chúng và người hâm mộ ít ngộ nhận về các giá trị tinh hoa văn hóa và giải trí. Trong một xã hội có điều kiện sống đầy đủ người ta có nhu cầu giải trí cao, nhưng ngoài giải trí công chúng còn dành sự quan tâm rất nghiêm túc, thường xuyên cho những nhu cầu hưởng thụ giá trị văn hóa: Đó là dòng nghệ thuật chính thống, là âm nhạc bác học, Opera, Ballet, nhạc giao hưởng và nghệ thuật dân gian… Thị trường Showbiz có phát triển đến bao nhiêu thì cũng khó lấn át, chiếm lĩnh mất không gian, chiếm mất sóng, chiếm mất vị trí của những hoạt động văn hóa tinh hoa. Các nhà hát hàng đêm vẫn đông nghịt người, vé phải đặt mua trước vài tháng. Người dân ở đó coi nhà hát Opera Ballet, sân khấu chính kịch là Thánh Đường. Các nghệ sĩ đúng nghĩa là đại diện cho tinh hoa của văn hóa.

Trong bối cảnh Showbiz là cỗ máy kiếm tiền khổng lồ, các ngôi sao Showbiz thuộc về tầng lớp đại phú, đại phát, sở hữu lâu đài, siêu xe, du thuyền, thậm chí máy bay, nhưng thái độ của công chúng dành cho họ về cơ bản là một thái độ bình đẳng và tự trọng. Người hâm mộ có thể phát cuồng tại các buổi hòa nhạc của Showbiz nhưng họ không dễ dàng hiến tế linh hồn của mình cho giới Showbiz. Ít xảy ra hiện tượng fan mù quáng thần tượng các ngôi sao Showbiz đến mức cho rằng “ca sĩ hát hay, diễn viên diễn giỏi thì ngoài đời hiển nhiên là người tốt, là hoàn thiện hoàn mỹ, được hưởng đặc quyền trước luật pháp”. Nếu ở phương Tây có ai đó nghĩ rằng “các ca sĩ mà giàu có thì không có lý do gì để tham lam, để ăn chặn hoặc trốn thuế” thì chắc chắn người ta cho rằng anh ta là người bị bệnh khùng.

Các ngôi sao ở phương Tây như Anh, Pháp, Mỹ và ở các nước phát triển ở châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc thì việc nghệ sĩ gian lận, biển thủ tiền, trốn thuế bị coi là trọng tội và bị xử lý nghiêm minh. Trước pháp luật, là ngôi sao bự đến đâu cũng bình đẳng như mọi công dân khác. Trốn thuế ở nhiều nước dù số tiền không lớn, ngôi sao Showbiz có thể bị tẩy chay đến mất nghiệp. Phạm Băng Băng - Cô đào nổi tiếng bậc nhất, biểu tượng của điện ảnh Trung Quốc, thuộc hạng quyền lực nhất nhì Cbiz đã bị rớt đài và bị phạt số tiền tương đương 130 triệu đô la Mỹ vì tội trốn thuế.

Ở một quốc gia có thể chế chính trị tương đồng Việt Nam như Trung Quốc, dù áp dụng cơ chế kinh tế thị trường tự do, nhưng họ rất chặt chẽ trong quản lý văn hóa - tư tưởng. Ngành quản lý văn hóa của họ rất nhạy cảm, cảnh giác, thực hiện chế độ kiểm duyệt rất nghiêm minh để bảo đảm an ninh chính trị cho đất nước. Truyền thông Trung Quốc có thái độ đặc biệt nghiêm khắc đối với giới Showbiz bởi “người của công chúng” tạo ảnh hưởng đến đạo đức và lối sống của đại chúng.

Không chỉ ở Trung Hoa mà ở các nước tự do tư bản khác cũng vậy, công chúng rất nhạy cảm về phạm trù nhân cách và đạo đức của giới Showbiz. Phong trào “Me Too” (tố cáo xâm hại tình dục trong giới Showbiz) xuất phát từ Mỹ cách đây năm sáu năm đã làm thay đổi đến tận gốc rễ cách nhìn của công chúng về những giá trị đạo đức căn bản của giới Showbiz. Ở châu Á, nhiều ngôi sao JBiz, KBiz, HBiz, TwBiz đã bị fans tẩy chay và kết thúc sự nghiệp bởi việc vi phạm đạo đức trong nếp sống cá nhân.

Các ngôi sao của Showbiz ở phương Tây tuy không được nhà nước ưu ái phong tặng các danh hiệu cao quý như nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân, nhưng họ lại rất tự trọng, có trách nhiệm với bản thân và xã hội. Họ không tùy tiện bán rẻ hình ảnh bản thân cho các hoạt động thương mại. Hầu như người của công chúng không dám bén mảng đến khu vực quảng cáo rẻ tiền kiểu sản phẩm lang băm, những sản phẩm liên quan đến sức khỏe và mạng sống con người. Giới tinh hoa văn hóa, các nghệ sĩ có tên tuổi càng như vậy. Trường hợp hy hữu như Placido Domingo, một ca sĩ giọng Tenor nổi tiếng bậc nhất thế giới, ông ta chỉ xuất hiện trước công chúng với một siêu phẩm đẳng cấp duy nhất là chiếc đồng hồ Rolex nổi tiếng của Thụy Sĩ và hình ảnh của ông chỉ xuất hiện trên một số ấn phẩm dành cho giới tinh hoa.

Ở phương Tây người ta rất phóng khoáng trong vấn đề giới tính. Họ tôn trọng quyền bình đẳng của giới LGBT, nhưng không đề cao một cách thái quá, bởi cái gì thái quá sẽ lợi bất cập hại. Những người đồng giới và chuyển giới rất ít khi xuất hiện trong hình ảnh làm trò cười để mua vui trên các phương tiện truyền thông. Cộng đồng cũng không hoan nghênh trào lưu đàn ông giới Showbiz đóng giả phụ nữ để làm trò mua vui cho thiên hạ. Xã hội phương Tây coi đó là hành động bêu riếu, xúc phạm phụ nữ, vi phạm quyền bình đẳng giới (nhưng đây lại là một “trend thời thượng” của Showbiz Việt, do ai đầu têu thì mọi người đều biết).

Ở phương Tây, những người LGBT không dễ gì bị dụ lên sóng truyền hình để lấy cớ cho các “ngôi sao Showbiz” ngả ngớn thể hiện bản thân, phô trương nói đạo lý (mà thực chất là dạy khôn khán giả), cũng không dễ gì họ để cho các “sao” muốn tùy tiện bình phẩm về phẩm giá và những khía cạnh riêng tư để làm trò cười hoặc làm trò lấy nước mắt thiên hạ, mà thực chất là để câu view. Các Drag Queens (những nam nhân có xu hướng thích ăn mặc lòe loẹt và kiểu cách như phụ nữ) trong Showbiz ở phương Tây được quy định chỉ xuất hiện trong các môi trường biểu diễn hoặc quán rượu dành cho công dân trên 18 tuổi.

Tuy nhu cầu nghỉ ngơi giải trí cao ở các nước phát triển như châu Âu, nhưng trên các phương tiện thông tin đại chúng Gameshows xuất hiện có chừng mực, được ngành truyền thông phối hợp điều tiết để hướng công chúng quan tâm nhiều hơn đến thời sự, chính trị, thể thao, các vấn đề văn hóa, tri thức. Giữa thủ đô Paris, trung tâm ăn chơi bậc nhất thế giới, nhiều người muốn tìm chút Gameshows trên truyền hình để thư giãn như ở Việt Nam nhưng thật khó. Hóa ra mỗi tuần lễ họ chỉ phát sóng số lượng Gameshows có giới hạn..

Giả sử tại một số nước phương Tây mà xuất hiện một kiểu Gameshow như “Giọng ải giọng ai” mùa 5, tập 9 của HTV7 thì chắc chắn nó sẽ trở thành một “sự kiện văn hóa’ động trời. Trong Gameshow diễn ra gần 2 tiếng đồng hồ này tất cả các nhân vật chính là 6 chàng trai thuộc thế hệ những “ngôi sao triển vọng” sánh cùng các “ngôi sao đàn anh” của Showbiz Việt, bảnh bao trong những chiếc áo lòe loẹt đã tự tin thỏa sức đùa cợt trước hàng triệu khán giả Việt Nam bằng các cử chỉ thì õng ẹo, còn lời lẽ thì uốn éo chua ngoa, tán tỉnh nhau kiểu trai gái, gọi nhau là “bà”, là “má”, “thím”, “dì”, “con này, con kia” … thậm chí họ đã dành trọn 3 phút để hả hê tung hứng cho cái thứ không mấy “đẹp đẽ” là cục nước bọt trên mép của “MC ngôi sao” của Showbiz Việt. Khán giả truyền hình, trong đó đa phần là trẻ em và các bậc cao niên – nhưng đối với các “ngôi sao” này khán giả chẳng là gì hết cho nên họ chẳng cần nể nang, nói gì đến lễ độ. Một chương trình thế này mà ở phương Tây chắc chắn sẽ là một sự cố không hề nhỏ, bị các cơ quan quản lý văn hóa - giáo dục - truyền thông quốc gia tuýt còi cảnh cáo, bị các tổ chức bảo vệ phụ nữ và trẻ em, các tổ chức bảo vệ quyền bình đẳng giới ở xứ người kiện cho không còn mảnh vải che thân.

Cùng là những nơi có truyền thống Phật giáo, Khổng giáo, có chung tập quán tin vào luật nhân quả, có phong tục thờ cúng tiền nhân như Hong Kong, Đài Loan, nhưng thật khó lòng tìm thấy ở đó những chỗ thờ tự kiểu “nhà thờ Tổ nghề” dành cho cả giới Showbiz. Loại từ đường dành riêng cho một giới, một nhóm người kiểu này có lẽ chỉ có trong các tiểu thuyết và phim ảnh bạo lực của Đài Loan, Hong Kong – là nơi các thế giới ngầm sử dụng thủ đoạn tâm linh để lôi kéo, thâu tóm quyền lực, ra oai với xã hội, là nơi thực hiện các âm mưu kiểu Mafia nhằm khống chế, sát phạt và thanh trừng nội bộ của các băng đảng, các thế lực xã hội đen!

Họ là nhóm người được xã hội ưu ái, được nhận nhiều đặc ân, đặc quyền, đặc lợi nhất! Được tự do thể hiện “quyền lực” và giỏi nói đạo lý nhất! Được gán ghép cho nhiều sứ mệnh “cao cả” nhất! Được công chúng nuông chiều nhất! Được tự do kiếm tiền và dễ dàng kiếm tiền! Được truyền thông thương mại ưu ái nâng đỡ! Được thoải mái phát ngôn tục tĩu! Được tự do hô hào thu nạp tiền của công chúng nhưng ít bị giám sát nhất! Là nơi họ dám nhờn mặt với luật pháp và thách thức công chúng nhất! Là nơi “nghệ sĩ” ngang nhiên bán hình ảnh, bán danh hiệu cao quý mà quốc gia trao để kiếm tiền bằng cái giá rẻ mạt! Cũng là nơi họ được nhiều fans cuồng bảo vệ nhất!