Tham dự hội thảo có đại diện Bộ Y tế, UN Women, Sở Y tế, Trung tâm kiểm soát bệnh tật, Hội Liên hiệp Phụ nữ các tỉnh Bắc Trung Bộ, các mạng lưới cộng đồng cùng đại diện các mô hình hỗ trợ người bị bạo lực và người sống chung với HIV, cùng 60 đại biểu và chuyên gia trong lĩnh vực phòng ngừa, ứng phó với bạo lực giới và HIV.
Sự kiện do Trung tâm Vì sự Phát triển Phụ nữ Bắc Trung Bộ phối hợp với UN Women Việt Nam và UNAIDS tổ chức.
Phát biểu khai mạc, đại diện UN Women Việt Nam nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa HIV và bạo lực giới - hai vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng, bị thúc đẩy bởi bất bình đẳng giới và mất cân bằng quyền lực liên quan đến giới. Tình trạng này để lại hệ lụy sâu sắc về thể chất, tinh thần, sức khỏe sinh sản, đồng thời gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho người bị ảnh hưởng, gia đình, cộng đồng và toàn xã hội.
Tại Việt Nam, ước tính hiện có khoảng 270.000 người sống với HIV. Những năm gần đây, mỗi năm phát hiện mới hơn 10.000 người nhiễm HIV, trong đó các trường hợp lây nhiễm qua quan hệ tình dục chiếm đa số và ngày càng trẻ hóa. Một nghiên cứu cho thấy, 34% phụ nữ nhiễm HIV bị từ chối dịch vụ y tế, 45% bị mất việc hoặc không thể tìm được việc làm vì tình trạng nhiễm HIV, và có tới 60% cảm thấy bị kỳ thị ngay trong chính gia đình mình.
Sự thiếu hụt thông tin toàn diện về HIV và sức khỏe tình dục, cùng với định kiến liên quan đến giới, xu hướng tính dục, bản dạng giới và bạo lực giới, tiếp tục là những rào cản lớn trong việc tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ thiết yếu cho phụ nữ và các nhóm dân số chịu ảnh hưởng chính bởi HIV và bạo lực trên cơ sở giới.
 |
Đại diện UN Women Việt Nam phát biểu khai mạc Hội thảo. |
Tại hội thảo, các đại biểu đã đưa ra nhiều đề xuất cụ thể nhằm cải thiện thực trạng này. Trước hết, cần cải thiện hệ thống luật pháp, chính sách và dịch vụ trong phòng ngừa HIV và bạo lực trên cơ sở giới, dựa trên bằng chứng và kinh nghiệm từ cộng đồng. Đặc biệt, các giải pháp này cần có sự tham gia của phụ nữ sống chung với HIV, các nhóm thiểu số về tính dục và bản dạng giới chịu ảnh hưởng bởi HIV, cùng với đại diện của các tổ chức phụ nữ.
Bên cạnh đó, việc nâng cao năng lực cho nhân viên y tế và các nhà cung cấp dịch vụ thiết yếu là hết sức cần thiết. Các dịch vụ phòng, chống HIV và bạo lực giới cần được cung cấp một cách nhạy cảm về giới, không kỳ thị và không phân biệt đối xử.
Giáo dục giới tính và tình dục toàn diện cho thanh thiếu niên, đặc biệt là các nhóm có nguy cơ cao như trẻ em gái vị thành niên, nữ thanh niên và người trẻ thuộc cộng đồng LGBTQ+ cũng là một trong những giải pháp được nhấn mạnh. Sự phối hợp giữa ngành giáo dục, y tế và cộng đồng được cho là yếu tố then chốt để giải quyết tình trạng gia tăng ca nhiễm HIV trong giới trẻ thông qua đường tình dục.
Trong bối cảnh nguồn tài trợ quốc tế cho các hoạt động phòng chống HIV và bạo lực giới đang bị cắt giảm, việc kết nối các dịch vụ công và dịch vụ cộng đồng được đánh giá là một yêu cầu cấp thiết và có tính bền vững lâu dài.
Ngoài ra, công tác dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cũng không thể thiếu sự tham gia tích cực của công tác truyền thông, vận động và hỗ trợ phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Việc cung cấp thông tin, mở rộng dịch vụ nhằm phát hiện sớm và giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm, đặc biệt ở các trường hợp mang thai ngoài ý muốn liên quan đến bạo lực tình dục là yếu tố quan trọng trong bảo vệ sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
Hội thảo lần này cũng là dịp để các địa phương chia sẻ thực hành tốt, thúc đẩy phối hợp liên ngành và vận động chính sách nhằm đảm bảo mọi phụ nữ sống với HIV và phụ nữ bị bạo lực giới đều có thể tiếp cận đầy đủ, kịp thời các dịch vụ thiết yếu vì một xã hội không kỳ thị, không bạo lực và công bằng hơn cho tất cả mọi người.
