Chuyển biến nhưng còn nhiều bất cập, hạn chế
Theo UBND thành phố Hà Nội, tình hình cháy nổ trên địa bàn Thủ đô đã được kiểm soát, kiềm chế, giảm cả 3 tiêu chí so với cùng kỳ 2022 (số vụ, số vụ cháy lớn, thiệt hại về người và tải sản). Nhờ chủ động chuẩn bị tốt các điều kiện chữa cháy nên có khoảng trên 70% vụ việc đã được lực lượng cơ sở, quần chúng nhân dân phát hiện xử lý kịp thời ngay khi mới phát sinh.
Ông Lê Hồng Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội cho biết, bên cạnh những kết quả đã đạt được thì vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, như: Tình hình cháy, nổ tuy đã được kéo giảm về cả số vụ và thiệt hại nhưng vẫn còn diễn biến phức tạp, vẫn xảy ra một số vụ cháy thương tâm, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Hà Nội đã rất quyết liệt, đi đầu trong công tác xử lý các công trình tồn tại, vi phạm về phòng cháy, chữa cháy, tuy nhiên đến nay số lượng công trình vi phạm chưa được nghiệm thu về Phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn Hà Nội còn cao; việc phối hợp giữa các ngành trong một số lĩnh vực có những thời điểm chưa được chặt chẽ, có biểu hiện né tránh trách nhiệm; còn một số địa phương có tình trạng “buông lỏng” trong quản lý, để tình trạng công trình xây dựng sai phép, không phép, xây dựng trên đất lấn chiếm, đất nông nghiệp, lâm nghiệp, hành lang bảo vệ đê điều, lưới điện...
Phần lớn các loại hình này đều không đảm bảo các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, là nguy cơ và nguyên nhân dẫn đến cháy, cháy lan, cháy lớn gây hậu quả nghiêm trọng; việc xây dựng Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy, điểm chữa cháy công cộng đạt tỷ lệ cao tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng được đầy đủ các tiêu chí theo chỉ đạo của Bộ Công an, dẫn đến chưa phát huy được hiệu quả nhu mong muốn. Một bộ phận cấp ủy, chính quyền địa phương, nhất là cấp xã chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, chưa thực sự quan tâm vào cuộc, cá biệt còn giao khoán công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho lực lượng công an; nhiều cán bộ, đảng viên còn yếu kém trong nhận thức, tư duy trong công tác đảm bảo an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Trước tình hình trên, UBND thành phố Hà Nội vừa yêu cầu lãnh đạo các cấp, các đơn vị phải nhìn nhận, đánh giá, tự soi, tự xét lại chính tại đơn vị mình; phải loại bỏ ngay tư duy “khoán trắng” công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho cơ quan Công an; phải thống nhất về nhận thức và thấm nhuần tư tưởng, quan điểm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ trong công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là phải xác định lấy người dân là trung tâm, là chủ thể của công tác này, mọi hoạt động của Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải bảo đảm các quyền lợi cho người dân, có trách nhiệm bảo vệ sức khỏe, tính mạng, tài sản của nhân dân; an toàn cháy, nổ để phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội của Thủ đô và đất nước.
Hoàn thiện trang thiết bị, phát huy phương châm "4 tại chỗ"
UBND thành phố chỉ đạo các cấp cần tiếp tục tăng cường công tác "4 tại chỗ" gắn liền trách nhiệm cho cấp ủy, chính quyền địa phương từ cấp thành phố đến cấp huyện, cấp xã và "cánh tay" nối dài là các Tổ dân phố, các đội dân phòng. Huy động tối đa các lực lượng tại chỗ và nhân dân tham gia chữa cháy, nhất là trong “thời điểm vàng” 5 phút kể từ khi vụ cháy xảy ra với phương châm: Lực lượng ở trong dân - Phương tiện ở trong dân - Hậu cần ở trong dân - Chỉ huy ở trong dân.
UBND thành phố cũng giao Công an Thành phố tham mưu UBND thành phố gắn việc triển khai công tác phòng cháy, chữa cháy với việc tăng cường kỷ cương, kỷ luật và trách nhiệm giải quyết công việc trong hệ thống chính trị thành phố Hà Nội; thường xuyên kiểm tra việc triển khai thực hiện công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ của cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp, các ngành; cần thiết nghiên cứu đề xuất Ủy ban kiểm tra của Thành ủy để kiểm tra đối với các đơn vị, địa phương đã được hướng dẫn, kiểm tra, nhắc nhở nhiều lần nhưng vẫn để xảy ra những tồn tại, sai phạm trong công tác quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ gây hậu quả nghiêm trọng.
Kết hợp với phương châm "4 tại chỗ", UBND thành phố giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các sở, ngành chức năng, quận huyện rà soát, thống kê lại tổng kinh phí bố trí cho công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Trên cơ sở đó, nghiên cứu tham mưu UBND thành phố có phương án phân bổ, hỗ trợ kinh phí cho các quận, huyện thị xã khó khăn, không đủ nguồn kinh phí bố trí cho công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trên địa bàn…
UBND thành phố đề nghị Tổng Công ty điện lực thành phố Hà Nội tiếp tục tổ chức tổng kiểm tra, rà soát việc ký hợp đồng mua bán điện, hiện trạng mục đích sử dụng điện, an toàn sử dụng điện của các khách hàng trên địa bàn; kịp thời tuyên truyền, hướng dẫn, đôn đốc khách hàng sử dụng điện an toàn nói chung và an toàn về phòng cháy, chữa cháy trong sử dụng điện nói riêng; kiên quyết xử lý vi phạm, ngừng, giảm mức cung cấp điện đối với các trường hợp ký hợp đồng mua bán điện không đủ các điều kiện, sử dụng điện không an toàn, sử dụng điện sai mục đích... Cần thiết báo cáo Thành phố tổ chức Hội thảo để nghiên cứu các giải pháp, biện pháp giải quyết triệt để tình trạng mất an toàn về phòng cháy, chữa cháy trong quản lý và sử dụng điện, kéo giảm số vụ cháy có nguyên nhân xuất phát từ điện trong thời gian tới.
UBND thành phố giao UBND các quận, huyện thị xã quyết liệt, chủ động hơn nữa trong việc tuyên truyền, đôn đốc kiểm tra việc thực hiện phòng cháy, chữa cháy của các đơn vị, phấn đấu đến năm 2025 khắc phục 100% công trình vi phạm chưa được nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy.
Các quận, huyện cần siết chặt hơn nữa công tác cấp phép và kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các cơ sở xây dựng, cải tạo không phép, sai phép xây dựng. Chủ động rà soát, phân thành từng nhóm công trình vi phạm, phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức Hội nghị để bàn giải pháp tháo gỡ, xây dựng phương án tổng thể giải quyết dứt điểm đối với từng nhóm vi phạm trên, kiên quyết xử lý triệt để các công trình có sai phạm liên quan đến trật tự xây dựng, đô thị trên địa bàn.
Các địa phương cũng cần rà soát, bổ sung đầy đủ 100% nhà để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh hàng hóa dễ cháy, nổ tham gia tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy. Tổ chức tuyên truyền, vận động người dân nắm được lợi ích, hiệu quả của mô hình an toàn phòng cháy, chữa cháy để tự nguyện tham gia, trong đó cần kết hợp tập huấn, thực tập phương án chữa cháy, thoát nạn khi ra mắt tổ liên gia mới xây dựng. Tiếp tục rà soát các tổ liên gia đã xây dựng nhưng chưa đáp ứng để điều chỉnh, bổ sung đáp ứng yêu cầu công tác phòng cháy, chữa cháy ( tất cả hoàn thành trước 30/9/2023).
Tập trung thực hiện các mô hình hiệu quả tại cơ sở
UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo các quận, huyện đẩy nhanh hướng dẫn cho 100% tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy thực tập phương án chữa cháy, thoát nạn. Nghiên cứu phát động tổ chức thực tập phương án đồng loạt trên địa bàn vào buổi tối Chủ nhật ngày 10/9/2023 tạo hiệu ứng, tính lan tỏa trong cộng đồng và đồng bộ với toàn quốc. Phối hợp với Ban quản trị nhà chung cư, đơn vị quản lý nhà tập thể tổ chức thực tập tình huống chữa cháy, thoát nạn tại cơ sở.
Vận động 100% hộ gia đình tự trang bị bình chữa cháy xách tay, trong đó yêu cầu cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện, có phương án hỗ trợ từ ngân sách địa phương, xã hội hóa việc trang bị phương tiện bình chữa cháy cho các hộ gia đình khó khăn (đến 30/9/2023 có 50% hộ gia đình tự trang bị một bình chữa cháy và đến 31/12/2023 hoàn thành 100% trên toàn thành phố).
Cùng với đó vận động 100% nhà ở từ 2 tầng trở lên có lối thoát nạn khẩn cấp qua lô gia, ban công, lối lên mái sang nhà liền kề... (hoàn thành trước 31/12/2023); hướng dẫn hộ gia đình để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh nghiên cứu tự trang bị phương tiện báo cháy tự động, chữa cháy tự động (hệ thống báo cháy tự động hoặc đầu báo cháy không dây, hệ thống chữa cháy tự động...), bổ sung giải pháp ngăn cháy (tường, vách, cửa ngăn cháy...) tại khu vực sản xuất, kinh doanh và khu vực để ở để cảnh báo cháy sớm, kịp thời phát hiện, tổ chức chữa cháy và thoát nạn.
Thành phố sẽ tập huấn kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho người dân thông qua tập huấn tại trường học, cơ sở, lồng ghép trong kiểm tra, xây dựng mô hình an toàn phòng cháy, chữa cháy, sinh hoạt chi bộ, tổ dân phố, quét mã QR Code, tin nhắn Zalo, SMS... . Thành phố dự kiến đến 30/9/2023, có 50% hộ gia đình ít nhất có một người được tập huấn về kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, thoát nạn và đến 31/12/2023 hoàn thành 100% gia đình trên toàn thành phố đều có người được tập huấn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Tới đây, thành phố cũng tổ chức kiểm tra an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đối với 100% hộ dân, nhà để ở kết hợp sản xuất, kinh doanh; đôn đốc, hướng dẫn chủ hộ gia đình, chủ hộ kinh doanh bố trí, sắp xếp vật tư, hàng hóa, dây chuyền công nghệ, thiết bị máy móc trong khu vực sản xuất, kinh doanh, kho chứa bảo đảm yêu cầu về ngăn cháy lan, thoát nạn, nhất là việc thoát nạn từ các tầng phía trên ra ngoài nhà, quản lý chặt chẽ trong sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, chất dễ cháy, nổ; thường xuyên tự kiểm tra an toàn phòng cháy, chữa cháy; khắc phục các tồn tại, vi phạm về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, kiến nghị.
Cơ quan chức năng sẽ xử phạt nghiêm minh 100% hành vi vi phạm về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong quá trình kiểm tra theo quy định.
Song song với việc triển khai 2 mô hình "Tổ liên gia" và "Điểm chữa cháy công cộng", thành phố yêu cầu các đơn vị, địa phương tiếp tục quan tâm, chỉ đạo triển khai 4 mô hình đảm bảo trước 15/12/2023 hoàn thành đúng theo Kế hoạch của UBND thành phố, gồm: “Khu chung cư, tập thể an toàn phòng cháy, chữa cháy”, “Cụm liên kết làng nghề an toàn”, “Cụm liên kết an toàn trong khu/cụm Công nghiệp”, “Cụm liên kết an toàn phòng cháy, chữa cháy rừng”.
UBND thành phố đề nghị các cá nhân, tổ chức tạo bước chuyển trong nhận thức và hành động; yêu cầu, các đơn vị, địa phương nào không hoàn thành chỉ tiêu nhiệm vụ trong việc triển khai các Kế hoạch của UBND thành phố về phòng cháy, chữa cháy thì Chủ tịch UBND cấp huyện, Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức kiểm điểm, xem xét làm rõ trách nhiệm, đề xuất hình thức xử lý thích đáng; đồng thời đánh giá vào thi đua cuối năm của người đứng đầu, lãnh đạo, chỉ huy phụ trách; tuyệt đối không xem xét, đề xuất các danh hiệu thi đua, khen thưởng đối với các tập thể, cá nhân thực hiện không nghiêm túc, không đảm bảo chỉ tiêu theo chỉ đạo của UBND thành phố.
