Tháng 7/2014, cả thế giới lại sôi sục sau khi một video mang tựa đề “Giant Hole in the Ground” (tạm dịch: Hố khổng lồ trong lòng đất) được đăng tải trên Youtube.
 |
Một trong những hố bí ẩn ở Siberia được phát hiện vào tháng 7/2014 |
Video có thời lượng 34 giây này tiết lộ về một miệng hố khổng lồ rộng hơn 70m và sâu hơn 40m được phát hiện ở một vùng lãnh nguyên hoang vắng của Siberia thuộc nước Nga.
Ông Vasily Bogoyavlensky, phó giám đốc Viện Nghiên cứu Dầu khí (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga) tuyên bố ông và các đồng sự đã xác định được 7 “hố ở nơi tận cùng của thế giới”, trong đó có một miệng hố rộng đến hơn 800m và ông cho biết thực tế vẫn còn rất nhiều hố khác nữa.
 |
Những hố bí ẩn ở Siberia - "Nơi tận cùng thế giới" |
 |
Biến đổi khí hậu là nguyên nhân hình thành các hố bí ẩn |
Tuy nhiên, giả thiết giàu sức thuyết phục nhất có lẽ là biến đổi khí hậu. Nhiệt độ dưới lòng đất của một số nơi ở Siberia đã tăng gần 4°C trong 15 năm qua và khi đất ở đây, chủ yếu là băng vĩnh cửu, ấm lên, một lượng khí methane được thải ra. Khi lượng khí methane này đủ lớn để tạo thành một vụ nổ, chiếc hố được hình thành sau vụ nổ đó. “Hiện tượng này tương tự như núi lửa phun trào vậy”, Bogoyavlensky nói.
Sự thải khí methane (mê-tan) thực sự là một vấn đề đáng lo ngại bởi methane là một loại khí nhà kính, dù không tồn tại lâu trong không khí nhưng methane lại gây hại cho môi trường hơn cả khí CO2 và là tác nhân hàng đầu khiến toàn cầu ấm lên.
 |
Bọt khí nổi lên mặt nước trong hố bí ẩn được cho là do rò rỉ khí methane |
Nếu lớp băng vĩnh cửu làm rò rỉ khí methane do nhiệt độ tăng thì đây sẽ là một cái vòng luẩn quẩn: khí methane làm Trái Đất nóng lên, băng lại tan nhiều hơn và lại thải ra khí methane…
Các hố bí ẩn ở Siberia cũng chỉ ra một hiện tượng kỳ lạ, đó là mối liên hệ không ngờ giữa địa chất và sự ấm lên toàn cầu.
Động đất cũng là một minh chứng cho mối liên hệ này. Thông thường, các trận động đất xảy ra là do sự chuyển động của các mảng kiến tạo nên Trái Đất. Động đất có xu hướng diễn ra dọc theo đường ranh giới giữa các mảng này.
Tuy nhiên, gần đây, Greenland đã trải qua các trận động đất xuất hiện nhiều một cách bất thường. Giả thiết được nhiều người chấp nhận nhất là sự co lại của dải băng Greenland.
 |
Chú thích ảnh: Phần màu hồng cho thấy dải băng Greenland đang co lại do băng tan |
Khi dải băng tan, trọng lượng băng sẽ giảm khiến lớp đất bên dưới nâng lên cao hơn. Quá trình này, còn gọi là “phản ứng đẳng tĩnh” (isostatic rebound), có lẽ chính là nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng các hoạt động địa chấn.
Các hoạt động địa chấn ở Iceland cũng đang tăng, vì các lý do tương tự. Khi các dòng sông băng ở đây tan chảy, mặt đất dần nâng lên. Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng một số nơi ở đây, mặt đất đang dần cao lên với tốc độ đáng kinh ngạc 3,5cm/năm.
“Những gì chúng ta đang chứng kiến chính là sự biến đổi do khí gậu gây ra đối với bề mặt trái đất”, Richard Bennett, nhà địa chất học tại Đại học Arizona và cũng là một trong những tác giả của nghiên cứu chia sẻ.
Trong trường hợp của Iceland, biến đổi này có thể dẫn đến gia tăng hoạt động núi lửa. Khi đất nâng cao lên, áp lực lên lớp đá bên dưới sẽ giảm dẫn đến nhiệt độ nóng chảy thấp hơn, kết quả là các vụ phun trào núi lửa sẽ xuất hiện nhiều hơn hoặc hoạt động mạnh hơn.
Ở Siberia, nước đang tràn vào các hố khổng lồ và rất có thể không bao lâu nữa, các hố này sẽ biến thành hồ. Và như một lẽ tất nhiên, các hố mới sẽ lại hình thành cùng với những bí ẩn mới liên quan đến sự nóng lên toàn cầu cần được con người khám phá.
Xem thêm:
