Khi thực khách bước qua ranh giới quen thuộc
Những năm gần đây, xu hướng ẩm thực sáng tạo bùng nổ với hàng loạt sự kết hợp độc lạ. Tuy nhiên, sự xuất hiện của sản phẩm kem đông y nổi lên tại các đô thị lớn như Thượng Hải, Vũ Hán hay Cáp Nhĩ Tân với các vị như bạc hà dưa hấu, quả hồ trăn kết hợp cúc dại, cam và táo gai, đi kèm các loại topping cao cấp như nhân sâm núi Trường Bạch hay đông trùng hạ thảo vẫn khiến không ít người phải “nhướng mày”.
Lý do đầu tiên kéo khách hàng đến với dòng sản phẩm này chính là sự tò mò. Trong tâm thức của đại đa số, đông y thường gắn liền với những ấm thuốc đắng ngắt, mùi hương nồng nặc và cảm giác "đang trị bệnh". Việc đưa các vị thuốc này vào một món ăn giải khát tạo nên một làn sóng ẩm thực mới lạ.
Sức hút ban đầu của gelato vị Đông y đến từ chính sự khác biệt ấy. Những cái tên như long nhãn, táo đỏ, ngải cứu hay phục linh vốn không xa lạ, nhưng thưởng thức chúng dưới dạng kem lại là trải nghiệm ít gặp. Bên cạnh đó, sự quan tâm đến thành phần thực phẩm và lối sống lành mạnh cũng khiến các sản phẩm kết hợp nguyên liệu tự nhiên nhận được chú ý, đồng thời kéo theo những kỳ vọng về giá trị sức khỏe.
Từ tò mò đến trải nghiệm: Hương vị quyết định tất cả
Tại Hà Nội, gelato kết hợp các nguyên liệu thường dùng trong Đông y vẫn là lựa chọn khá mới mẻ. Không ít người chưa từng nghe đến dòng sản phẩm này
Chưa từng thử loại kem này, Dương Thị Anh Thư (24 tuổi, Cầu Giấy) cho biết bản thân khá bất ngờ khi biết những nguyên liệu thường gắn với Đông y có thể được sử dụng để làm gelato. Thay vì e ngại, chị xem đây là cơ hội khám phá trải nghiệm ẩm thực mới. Dù chưa hình dung rõ hương vị thực tế, Anh Thư cho rằng chính cách kết hợp khác thường khiến chị muốn thử sản phẩm.
 |
Những nguyên liệu gắn với Đông y thường khiến người ta nghĩ đến mùi thuốc đặc trưng, vị đắng hoặc hậu vị khó uống. Bởi vậy, khi xuất hiện trong món tráng miệng như gelato, sự kết hợp này dễ khiến thực khách hoài nghi về khả năng hòa quyện giữa hương thảo mộc và vị ngọt béo của kem.
Từng thử gelato vị long nhãn táo đỏ, Nguyễn Long Vũ (20 tuổi, Ba Đình) cho biết ban đầu anh khá dè dặt bởi tên gọi “kem gelato vị Đông y” khiến anh liên tưởng đến mùi thuốc và vị đắng. Tuy nhiên, khi trực tiếp nếm thử, anh bất ngờ với vị ngọt dịu cùng hương thơm nhẹ nhàng, không quá nồng như dự đoán.
 |
Theo Long Vũ, dù sử dụng những nguyên liệu ít xuất hiện trong món tráng miệng, sản phẩm vẫn tạo được hương vị tương đối dễ chịu. Điều khiến anh đánh giá tích cực không nằm ở công dụng dưỡng sinh được gợi nhắc qua tên gọi mà ở chính trải nghiệm vị giác. Long Vũ cho biết bản thân chưa cảm nhận rõ tác động nào đối với sức khỏe sau khi thưởng thức, nhưng vẫn ấn tượng với cách long nhãn và táo đỏ được kết hợp trong món kem.
Khi sự mới lạ phải chinh phục khẩu vị
Một sự kết hợp khác biệt có thể tạo sức hút ban đầu nhưng không phải lúc nào cũng dễ chinh phục số đông. Với gelato vị Đông y, thách thức nằm ở việc đưa những nguyên liệu ít xuất hiện trong món tráng miệng vào công thức mà vẫn giữ được hương vị hài hòa.
Khác với chocolate, vani hay dâu tây vốn đã quen thuộc, các nguyên liệu như ngải cứu, phục linh, táo đỏ hay long nhãn mang những hương vị đặc trưng riêng. Khi kết hợp với nền kem sữa, chúng có thể tạo nên trải nghiệm mới mẻ nhưng cũng trở thành rào cản với những người chưa từng thử qua.
Sự đón nhận của người tiêu dùng cũng không giống nhau. Có người sẵn sàng thử nghiệm những kết hợp khác thường, trong khi số khác vẫn ưu tiên lựa chọn quen thuộc. Ngay cả khi vượt qua tâm lý e ngại ban đầu, việc thực khách có tiếp tục mua sản phẩm hay không còn phụ thuộc vào chất lượng thực sự mà sản phẩm mang lại.
Ranh giới giữa sáng tạo ẩm thực và kỳ vọng sức khỏe
Không chỉ dừng lại ở câu chuyện hương vị, việc đưa nguyên liệu Đông y vào kem còn đặt ra vấn đề về cách người tiêu dùng nhìn nhận giá trị sản phẩm. Cần phân biệt giữa việc sử dụng nguyên liệu thảo mộc để tạo hương vị và sử dụng dược liệu với mục đích chăm sóc, hỗ trợ điều trị sức khỏe. Một nguyên liệu được dùng trong Đông y không đồng nghĩa mọi món ăn có chứa nguyên liệu ấy đều mang lại tác dụng tương tự.
Dưới góc độ chuyên môn, BS.CKII Lê Minh Vũ (Giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Dược TP.HCM) nhận định rằng việc đưa dược liệu vào kem thực chất chỉ dừng lại ở sự sáng tạo về mặt hương vị, chứ khó có thể mang lại công dụng "dưỡng sinh" hay trị bệnh như lời đồn. Theo chuyên gia, y học cổ truyền vốn đề cao sự cân bằng âm dương trong cơ thể; việc tiêu thụ các món ăn mang tính lạnh như kem sẽ dễ làm tổn thương dương khí, gây ảnh hưởng không tốt đến chức năng tỳ vị.
 |
Bên cạnh đó, ngoại trừ các nguyên liệu thuộc nhóm "dược thực đồng nguyên" (thực phẩm và thuốc có cùng nguồn gốc), các vị thuốc bổ truyền thống muốn phát huy hiệu quả bồi bổ đều cần được phối ngũ đúng liều lượng và sử dụng lâu dài, chứ không thể tạo nên tác động rõ rệt đối với sức khỏe chỉ qua vài muỗng kem tráng miệng. Chưa kể, lượng đường và chất béo có trong kem nếu tiêu thụ thường xuyên cũng hoàn toàn đi ngược lại với triết lý chăm sóc sức khỏe lành mạnh.
Sự tò mò và hiệu ứng mạng xã hội có thể giúp cho món ăn bán được đắt hàng trong thời gian ngắn hạn, nhưng xét về bản chất, kem đông y chủ yếu là một sản phẩm thương mại tận dụng xu hướng chứ không thể thay thế cho các phương pháp chăm sóc y tế hay dinh dưỡng chính thống.
