Một cuộc khảo sát mới công bố trên Tạp chí Y tế Công cộng Hoa Kỳ cho thấy phần lớn người Mỹ, bất kể khác biệt về chính kiến, đều mong muốn chính phủ có những biện pháp quyết liệt hơn nhằm kiểm soát thực phẩm siêu chế biến – nhóm sản phẩm đang chiếm tỷ trọng áp đảo trong khẩu phần ăn hàng ngày của người dân nước này.
Kết quả khảo sát cho thấy tới 77% người Mỹ, bao gồm cử tri Đảng Cộng hòa, Đảng Dân chủ và những người độc lập, ủng hộ việc bắt buộc dán nhãn cảnh báo nổi bật trên bao bì thực phẩm siêu chế biến.
Khoảng 70% số người được hỏi cho rằng cần cấm quảng cáo các sản phẩm này trong các chương trình truyền hình dành cho trẻ em, trong khi 87% muốn tất cả các hóa chất tổng hợp được sử dụng trong thực phẩm phải trải qua quá trình đánh giá an toàn trước khi được đưa ra thị trường.
Theo Giáo sư Ashley Gearhardt, chuyên gia tâm lý học tại Đại học Michigan và là tác giả chính của nghiên cứu, người dân đang đặt ra những câu hỏi ngày càng sâu sắc về nguồn gốc, quy trình sản xuất và cách thức quản lý thực phẩm.
“Các gia đình muốn biết thực phẩm được tạo ra như thế nào, ai chịu trách nhiệm giám sát và họ có thể làm gì để thúc đẩy sự thay đổi”, bà cho biết.
Từ thực trạng đó, một nhóm các nhà khoa học hàng đầu tại Mỹ đã khởi động chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng mang tên “Fed UP!'
Thông qua một nền tảng trực tuyến, chiến dịch cung cấp các tài liệu nghiên cứu, video, bài viết phổ biến kiến thức và hướng dẫn thực tiễn giúp người dân hiểu rõ hơn về thực phẩm siêu chế biến cũng như tham gia vận động chính sách nhằm xây dựng môi trường thực phẩm lành mạnh hơn.
Người tham gia có thể tìm hiểu cách kiến nghị các nhà lập pháp địa phương, thúc đẩy các trường học giảm sử dụng thực phẩm siêu chế biến trong bữa ăn học đường hoặc tiếp cận các nghiên cứu khoa học mới nhất về lĩnh vực này.
Theo Giáo sư Laura Schmidt thuộc Đại học California San Francisco, các biện pháp quản lý hiện nay đang diễn ra quá chậm so với tốc độ gia tăng của các vấn đề sức khỏe cộng đồng liên quan đến dinh dưỡng.
Theo bà Schmidt, Mỹ vẫn thiếu những quy định đủ mạnh về chất phụ gia thực phẩm, chưa có sự minh bạch cần thiết trong quy trình sản xuất và cũng chưa triển khai hệ thống nhãn cảnh báo rõ ràng cho người tiêu dùng.
Trong khi đó, nhiều quốc gia ở Nam Mỹ và các khu vực khác trên thế giới đã áp dụng thành công các biện pháp như dán nhãn cảnh báo, đánh thuế sản phẩm có hại cho sức khỏe và hạn chế quảng cáo hướng tới trẻ em từ nhiều năm trước.
Các nghiên cứu khoa học ngày càng cho thấy những hệ lụy nghiêm trọng từ việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm siêu chế biến.
Theo các dữ liệu được công bố cùng thời điểm, chỉ cần tăng thêm 10% lượng calo hằng ngày từ thực phẩm siêu chế biến có thể làm tăng hơn 50% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch.
Nhóm thực phẩm này cũng được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ béo phì cao hơn 55%, nguy cơ mắc đái tháo đường loại 2 cao hơn 40%, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý thần kinh và suy giảm nhận thức.
Một nghiên cứu mới đăng trên Tạp chí Y tế Công cộng Hoa Kỳ còn cho thấy những người tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến nhất có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ cao hơn gần 60% so với nhóm tiêu thụ ít nhất.
Ngược lại, việc duy trì chế độ ăn giàu thực phẩm chế biến tối thiểu như ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh và trái cây được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ suy giảm nhận thức thấp hơn.
Tuy nhiên, việc tránh xa thực phẩm siêu chế biến không hề dễ dàng. Tại Mỹ, gần 70% sản phẩm trên các kệ siêu thị thuộc nhóm thực phẩm được chế biến ở mức độ cao.
Một trong những tranh cãi lớn nhất hiện nay là liệu thực phẩm siêu chế biến có mang tính gây nghiện hay không.
Các nghiên cứu do Giáo sư Ashley Gearhardt thực hiện cho thấy hơn 12% người trưởng thành tại Mỹ có biểu hiện nghiện thực phẩm siêu chế biến ở mức lâm sàng. Đối với phụ nữ trong độ tuổi từ 50 đến 64, tỷ lệ này lên tới 21%.
Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 12% trẻ em được ghi nhận có các dấu hiệu tương tự.
Theo các nhà nghiên cứu, sự kết hợp được tính toán kỹ lưỡng giữa đường, chất béo, muối, hương liệu và phụ gia tạo màu đã tạo nên những sản phẩm có sức hấp dẫn đặc biệt đối với não bộ con người, khiến người tiêu dùng khó kiểm soát hành vi ăn uống.
“Người tiêu dùng không phải là nguyên nhân dẫn đến đại dịch béo phì và các bệnh liên quan đến chế độ ăn uống. Vấn đề nằm ở chính những sản phẩm được thiết kế để trở nên hấp dẫn hơn”, Giám đốc điều hành tổ chức vận động chính sách sức khỏe Brian Faber nhận định.
Theo CNN
