Mùa Bấc

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) -  Ninh Thuận là xứ gió, gió mùa nào cũng mạnh, chỉ ngơi ngơi được chút tháng Ba âm lịch. 4-5 tháng gió bấc, nửa năm gió Nam, xen kẽ mùa nam có gió nồm. Chớm gió mùa nào, tháng đầu gọi là non. Mùa này đầu đông, nghe se se gió lạnh ban sáng ban chiều, gọi là mùa bấc non. Dân trong phố ít để ý, người ở ngoài đồng cát xóm rẫy thì thấy gió mùa thay rõ lắm. Chừng đôi tuần nữa hết bấc non là đến bấc già.
Cánh đồng muối Cà Ná từng lọt top những điểm ngắm hoàng hôn đẹp nhất thế giới. (Nguồn: ninhthuan.gov.vn)
Cánh đồng muối Cà Ná từng lọt top những điểm ngắm hoàng hôn đẹp nhất thế giới. (Nguồn: ninhthuan.gov.vn)

Cơn bấc già đến rất bất ngờ. Năm ngoái, tôi về quê chiều muộn, chạy tới Cà Ná thì gặp cơn gió bấc già đầu tiên, dọc đường từ đó về Phan Rang những cây cành mơn mởn mới trổ xanh trong mùa mưa bị gió ném la liệt trên đường. Về tới rẫy thì một vườn đầy lá xanh bị gió tuốt. Tội nghiệp cây sứ trắng xum xuê bị bẻ gần hết lá.

Sau cái ngày gió kinh hoàng ấy là những tháng liên tục bấc già đến qua Tết, nhưng thổi đều hơn, chỉ thỉnh thoảng mới lồng lên như ngựa. Đó cũng là mùa xuống giống màu và cây vụ đông.

Bấc già thì những đứa da khô như tôi sẽ đen và mốc thếch. Da chết, cào nhẹ một cái trên cánh tay sẽ để lại một vệt trắng như phấn. Gió mạnh và khô, da tóc khét mù.

Những ngày bấc già xa xưa đã có khi thôi thúc tôi mau lớn để không phải đi học nữa, để được đi... chăn vịt. Là những ngày bé đội bao rau heo đi dọc mấy cây số từ xóm Cũ về nhà trên đường ray xe lửa. Lạnh và đói, nhìn mấy tay chăn vịt nhóm củi thổi cơm chiều bên cái chòi vịt trải rơm, thấy tiêu dao và ấm áp quá. Đi trên đường ray, thỉnh thoảng phải né ra khi tàu đến, nhìn đoàn tàu sáng choang cứ nghĩ mình là thằng bé bên gốc đa xóm chợ của Thạch Lam.

Bấc non rồi đến bấc già của tuổi mới lớn, là mùa hay tương tư. Của người xóm rẫy là mùa vào vụ hành tỏi. Của người trồng lúa là vụ mùa. Cái mùa thất bát nhất năm, lúa không đẻ nhánh nên ít gié, mỗi bông lúa chẳng bao nhiêu hạt. Giờ kinh tế đỡ hơn, mùa này gặt xong người ta không gieo lúa nữa. Cắm mặt vào đồng cũng không có thu nhập, mà nếu cuối tháng Mười âm lịch lụt to có khi mất trắng. Có những khoảng ruộng người ta không gặt vì sợ lỗ công, cho các chủ vịt thả vào ăn, đổi lại được trả mấy trăm ngàn.

Mùa bấc, người già xóm rẫy ngồi bậc cửa nhìn ra nghĩ về một cái Tết đang gần đến. Nhà nhà lại nỗi lo tết nhất cúng quẩy. Rồi Tết lại mong một năm mới làm ăn khấm khá cho đỡ nghèo. Nhưng rồi đến Tết năm sau lại vẫn ngồi bậc cửa nhìn ra mà mong một năm mới khác. Cái lo toan ngày ấy cứ mỗi năm lặp lại, đơn điệu trong khó nghèo như thế.

Nhưng những ngày này cũng có nhiều thứ để vui. Ngưng gió, mưa một cơn là có thể đi nhặt cá rô ngược nước chạy trên đường. Còn ngày bấc già, chập choạng tối đi men bờ cỏ đìa nước có thể nhặt được cá lóc nhảy lên bờ, thường là cả đôi, to hơn cán cuốc. Vùi trong rơm nóng, cái mùi khen khét thơm của vảy cá lẫn mỡ cá cháy quyến rũ lạ lùng. Với những đứa biết rượu sớm như tôi, nó càng quyến rũ hơn.

Giữa mùa bấc già là xuống giống hoa cúc, hoa vạn thọ chờ bán Tết. Là heo gà trong chuồng có nhiệm vụ rõ ràng, con nào dành cúng, con nào đụng thịt chia Tết với xóm giềng. Nhà cửa thì đã được giằng néo chống gió nên gần Tết chỉ dọn dẹp chứ ít phải sửa sang thêm.

Giữa những ngày đồng rẫy bạc phếch vì gió, đất được lên luống, một sáng mai ra thấy mầm xanh lấm tấm rồi hôm sau đã mướt xanh khắp rẫy. Thì, giữa những khắc nghiệt thiên nhiên cũng vẫn xanh được chút màu hy vọng.

Đại tá Nguyễn Hữu Tài và Đại tá, PGS, TS Nguyễn Mạnh Hà tham gia buổi giao lưu, tọa đàm.
70 năm - Vang mãi bản hùng ca Điện Biên
(Ngày Nay) - Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024), ngày 16/4, tại Hà Nội, Thư viện Quân đội (Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam) tổ chức giao lưu, tọa đàm với chủ đề “70 năm - Vang mãi bản hùng ca Điện Biên”.
Ảnh minh hoạ.
Xác thực trên 96,4 triệu thông tin nhân khẩu giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và dân cư
(Ngày Nay) - Thông tin về triển khai Đề án 06 (Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh BHXH Việt Nam cho biết, thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu, đến nay, trên 96,4 triệu thông tin nhân khẩu có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm đã được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, trong đó có khoảng 87,7 triệu người đang tham gia, thụ hưởng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp.
Tập quán xã hội và tín ngưỡng Mo Mường của đồng bào dân tộc Mường (Nho Quan, Ninh Bình) được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể
(Ngày Nay) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 39/2024/NĐ-CP quy định biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong các Danh sách của UNESCO và Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Lễ dâng hương Miếu Ông, Miếu Bà tại Lễ hội Chợ Phong lưu Khâu Vai 2023.
Nhiều hoạt động đặc sắc sẽ diễn ra tại Lễ hội Chợ phong lưu Khâu Vai 2024
(Ngày Nay) - Lễ hội Chợ phong lưu Khâu Vai 2024 bao gồm nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao phong phú, đa dạng, như: Lễ dâng hương miếu Ông, miếu Bà; giao lưu văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian truyền thống thi leo cột chinh phục tình yêu, đánh yến, trình diễn thổi khèn Mông, múa nhảy lửa, múa trống đồng; điệu nhảy trên cây của dân tộc Lô Lô, trưng bày và giới thiệu các sản phẩm nông sản đặc trưng...
Ảnh minh hoạ.
Thêm một cây xanh – thêm một hành động bảo vệ môi trường
(Ngày Nay) - Triển khai Đề án “Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025” của Thủ tướng Chính phủ, năm 2024 Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục giao cho các đơn vị chức năng phối hợp tổ chức trồng cây phục hồi hệ sinh thái rừng, rừng đầu nguồn, khu bảo tồn, rừng cây chắn sóng… với số lượng cây dự kiến trên 250.000 cây.
Đèn Maple Leaf của Tiffany Studios. Ảnh: The Lamps of Louis Comfort Tiffany
Họa tiết lá phong: Khi nghệ thuật hòa quyện cùng thiên nhiên trên đèn kính màu Tiffany
(Ngày Nay) - Cuốn hút như những chiếc lá phong mùa thu, đèn Maple Leaf của Tiffany Studios là một kiệt tác nghệ thuật kết hợp tinh tế giữa vẻ đẹp tự nhiên và sự sáng tạo của con người. Từng đường nét, từng sắc thái màu sắc đều được trau chuốt tỉ mỉ, mang đến một bức tranh đầy ấn tượng.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đoàn Minh Huấn khởi trống khai mạc lễ hội.
Ninh Bình: Khai mạc Lễ hội Đền Thánh Nguyễn năm 2024
(Ngày Nay) - Tối 16/4, tại Khu di tích kiến trúc nghệ thuật Quốc gia Đền Thánh Nguyễn (xã Gia Thắng và Gia Tiến, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình), UBND huyện Gia Viễn khai mạc Lễ hội Đền Thánh Nguyễn năm 2024. Đây là lễ hội gắn liền với cuộc đời, sự nghiệp và truyền thuyết về Thiền sư Nguyễn Minh Không.