Ngày 8/9, Mỹ tuyên bố áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 27 hãng hàng không Iran cùng một số doanh nghiệp nước ngoài, trong động thái mới nhằm siết chặt mạng lưới hàng không mà Washington cáo buộc được Tehran sử dụng để vận chuyển vũ khí, nhân sự và hàng hóa bất hợp pháp.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết tổng cộng 36 đối tượng nằm trong danh sách mục tiêu trong đợt trừng phạt mới, bao gồm các hãng hàng không Iran và những công ty có trụ sở tại Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Thổ Nhĩ Kỳ, Malaysia và Kazakhstan.
Một quan chức Bộ Tài chính Mỹ cho rằng với động thái lần này, Washington về cơ bản đang đưa “toàn bộ lĩnh vực hàng không của nền kinh tế Iran ra khỏi thị trường.”
Các biện pháp mới tập trung vào những doanh nghiệp bị cáo buộc hỗ trợ hoạt động của Mahan Air, hãng hàng không Iran từ lâu nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).
Mỹ cáo buộc Mahan Air hỗ trợ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vận chuyển nhân sự, vũ khí và thiết bị quân sự. Cuối tháng 7, Mỹ cũng đã trừng phạt 6 cá nhân và tổ chức tại Trung Quốc, Ấn Độ, Nga và Iran bị cáo buộc hỗ trợ mạng lưới của Mahan Air.
Trong đợt mới, Bộ Tài chính Mỹ đặc biệt nhắm tới các nhà cung cấp dịch vụ vận tải hàng hóa và đại lý bán hàng tổng hợp từng phục vụ các chuyến bay quốc tế của Mahan Air. Washington cáo buộc một số doanh nghiệp nước ngoài tạo điều kiện cho hoạt động mà Mỹ cho là liên quan đến IRGC và việc mua sắm bất hợp pháp các máy bay có nguồn gốc từ Mỹ.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố Washington sẽ tiếp tục gây sức ép kinh tế đối với Iran trong khuôn khổ chiến dịch “Economic Outcast,” đồng thời cảnh báo các doanh nghiệp làm ăn với những hãng hàng không Iran bị trừng phạt có nguy cơ bị loại khỏi hệ thống tài chính quốc tế.
Động thái trên được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đang mở rộng chiến dịch gây sức ép kinh tế đối với Iran. Từ ngày 24/8, Bộ Tài chính Mỹ đã mở rộng phạm vi các lĩnh vực của Iran có thể trở thành mục tiêu trừng phạt thứ cấp, trong đó có hàng không, vận tải biển, công nghệ, vàng và tài sản kỹ thuật số.
Iran hiện chưa đưa ra phản ứng chính thức về riêng gói trừng phạt hàng không mới nhất. Tuy nhiên, Tehran đang có lập trường ngày càng cứng rắn trước chiến dịch gây sức ép của Washington.
Ngày 7/9, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cảnh báo nước này sẽ đáp trả các cuộc tấn công mới của Mỹ, trong khi quan chức an ninh cấp cao Mohsen Rezaei cho biết Iran chuẩn bị công bố một khu vực hạn chế mới tại vùng Vịnh và tuyến hàng hải mới qua eo biển Hormuz.
Trong một diễn biến liên quan ngày 8/9, Anh cũng công bố dự luật tăng cường trừng phạt Iran, bao gồm các biện pháp hạn chế thương mại và tài chính, đồng thời cấm máy bay Iran vào không phận Anh nếu không thuộc diện được miễn trừ.
Anh cho biết các biện pháp nhằm gây sức ép để Iran giải quyết những quan ngại liên quan chương trình hạt nhân và các hoạt động mà Anh cho là gây bất ổn.
Ngành hàng không Iran vốn đã chịu ảnh hưởng nặng nề của các lệnh trừng phạt quốc tế, khiến các hãng hàng không gặp khó khăn trong việc tiếp cận máy bay, phụ tùng và dịch vụ bảo dưỡng.
Trong khi đó, Tổng giám đốc Iran Air ngày 8/9 cho biết hãng đang tìm cách khôi phục các đường bay tới châu Âu, vốn bị gián đoạn sau khi EU áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với hãng này năm 2024.
