Biển Đông đã trở thành một trong nhiều xung đột trong mối quan hệ gập ghềnh giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, khi Washington bác bỏ điều mà họ gọi là yêu sách lãnh thổ trái pháp luật của Bắc Kinh ở vùng biển giàu tài nguyên.
Ngày 9-8, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã chỉ trích hành vi bắt nạt ở Biển Đông, cảnh báo trước Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc rằng một cuộc xung đột tại vùng biển này sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng, theo Hãng tin Reuters.
"Xung đột ở Biển Đông, hoặc ở bất kỳ đại dương nào, sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng trên toàn cầu đối với an ninh và thương mại. Khi một quốc gia không phải lãnh chịu hậu quả nào khi phớt lờ những quy tắc này, nó sẽ thúc đẩy sự thoát tội nghiêm trọng hơn và bất ổn lớn hơn ở khắp mọi nơi," Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken phát biểu tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an về An ninh hàng hải.
Phó đại sứ Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc Đới Binh đáp trả, cáo buộc Mỹ đang kiếm cớ gây rối. "Họ tùy tiện điều tàu chiến và máy bay hiện đại đến Biển Đông để gây hấn, cũng như công khai tìm cách chia rẽ các nước trong khu vực”, ông Đới Binh nói. “Mỹ mới chính là hiểm họa lớn nhất đối với hòa bình và ổn định ở Biển Đông”.
Bắc Kinh những năm qua liên tục tìm cách củng cố yêu sách chủ quyền phi pháp ở Biển Đông bằng cách xây dựng, quân sự hóa trái phép các đảo nhân tạo trên vùng biển này.
Tình hình trên Biển Đông trở nên phức tạp khi hơn 200 tàu Trung Quốc từ ngày 7/3 neo đậu tại bãi Ba Đầu trong lãnh hải đảo Sinh Tồn Đông thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Philippines cáo buộc đây là những tàu dân quân biển Trung Quốc đang hoạt động trái phép trên Biển Đông.
Mỹ gần đây tăng cường các hoạt động trinh sát bằng máy bay gần Trung Quốc, trong bối cảnh Bắc Kinh có những hành động quân sự ngày càng quyết liệt ở Biển Đông và gần đảo Đài Loan. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin hôm 27/7 nhắc lại lập trường của Washington là mọi yêu sách của Bắc Kinh trên Biển Đông không có cơ sở luật pháp quốc tế, "gây tổn hại chủ quyền của những nước khác trong khu vực".
Trong cuộc họp báo thường kỳ hôm 5/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết chủ trương nhất quán của Việt Nam là hoạt động trên biển của các quốc gia trong và ngoài khu vực cần tuân thủ đúng quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, đóng góp có trách nhiệm trong duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, trật tự thượng tôn pháp luật, hợp tác trên biển vì lợi ích chung, phù hợp với nguyện vọng của các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế.
