Thực trạng đốt rơm rạ tại Hà Nội
Mới đây, nhóm nghiên cứu thuộc Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội đã công bố kết quả của việc đốt rơm rạ từ nghiên cứu Kiểm kê phát thải do hoạt động đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng thuộc Dự án "Xây dựng bản đồ về khối lượng rơm rạ thải bỏ ngoài đồng ruộng trên địa bàn thành phố Hà Nội".
Theo kết quả nghiên cứu, trong vụ Đông Xuân năm 2020, lượng rơm rạ bỏ lại trên đồng ruộng là 384.505 tấn, và tỷ lệ rơm rạ bị đốt ngoài đồng ruộng trong vụ Đông Xuân năm 2020 trung bình là 20%. Gia Lâm, Hoàng Mai, Thường Tín, Thạch Thất và Chương Mỹ là các quận, huyện có tỷ lệ đốt rơm rạ cao từ 35-60%.
 |
| Nông dân huyện Thường Tín (Hà Nội) đốt rơm rạ trên đồng. (Ảnh: Dân Việt) |
Còn trong vụ Mùa năm 2020, lượng rơm rạ khô bỏ lại trên đồng ruộng là 251.266 tấn và tỷ lệ rơm rạ bị đốt trên toàn thành phố vào khoảng 2%, khá thấp so với vụ Đông Xuân.
Đáng chú ý, khói bụi từ hoạt động đốt rơm rạ có thể lan rất nhanh trong không khí, gây ô nhiễm cho cả những vùng xa nơi đốt. Theo số liệu về phát thải, kết hợp cùng các dữ liệu về khí tượng của nhóm, vùng ô nhiễm chính nằm ở phía Nam Hà Nội là thị trấn Đại Nghĩa (huyện Mỹ Đức), thị trấn Vân Đình (huyện Ứng Hòa) và xã Kim Bài (huyện Thanh Oai).
Kiểm soát hoạt động đốt rơm rạ bằng nhiều giải pháp
Để kiểm soát các hoạt động này, ngày 18/9/2020, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Chỉ thị 15/CT-UBND về việc tăng cường các biện pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động đốt rơm rạ.
Cụ thể UBND thành phố yêu cầu Chủ tịch UBND các quận, huyện, thị xã chịu trách nhiệm trước UBND thành phố trong việc chỉ đạo, triển khai thực hiện, đảm bảo từ ngày 1/1/2021 không còn hoạt động đốt rơm rạ, các phụ phẩm cây trồng và chất thải khác không đúng quy định trên địa bàn.
Bên cạnh đó, nhiều giải pháp được thiết lập nhằm nâng cao giá trị và hiệu quả xử lý rơm rạ. Cụ thể, các giải pháp quy mô lớn, áp dụng với các khu vực sử dụng máy móc, công nghệ, bao gồm: cày vùi rơm rạ vào đất và lấy nước vào ruộng ngay sau thu hoạch; mô hình kết hợp (cuốn rơm - cày vùi gốc rạ - rải phân vi sinh); sử dụng làm nhiên liệu cho sản xuất năng lượng sinh học thay thế. Các xã có thể lựa chọn nhiều giải pháp khác biệt để phù hợp với đặc tính địa phương như: Vịt Vân Đình (huyện Ứng Hòa), Bò sữa (huyện Ba Vì), Gốm Bát Tràng (huyện Gia Lâm)
Các biện pháp quy mô nhỏ áp dụng với các hộ gia đình, cá nhân: ủ rơm bằng chế phẩm sinh học, vi sinh (làm phân bón hữu cơ ngay tại đồng ruộng hoặc hỗ trợ các cây trồng khác); trồng nấm; tận dụng rơm rạ trong chăn nuôi (làm thức ăn và làm đệm lót sinh học.)
Cô Trần Thị Yến - Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn Bắc Thượng, xã Quang Tiến, huyện Sóc Sơn (Hà Nội) cho biết, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Sóc Sơn đã xây dựng và thực hiện mô hình xử lý rơm rạ thành phân hữu cơ tại 2 xã điểm, để giảm thiểu tình trạng đốt rơm rạ trái quy định. Sau một thời gian triển khai mô hình, 1 tấn rơm rạ sau 45 ngày ủ đã được chuyển thành 25 tấn phân hữu cơ phục vụ cho sản xuất cây trồng và hoa màu.
