Ô nhiễm môi trường đã cướp đi sinh mạng hàng triệu người khắp thế giới

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Ô nhiễm là nguyên nhân cướp đi sinh mạng của 9 triệu người trong năm 2019. Đây là thông tin được đưa ra trong báo cáo toàn cầu của Ủy ban Lancet về ô nhiễm và sức khỏe, công bố ngày 17/5.
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Cũng trong báo cáo, giới chuyên gia còn cảnh báo thực trạng số ca tử vong ngày một gia tăng do hít phải bầu không khí ô nhiễm, cũng như nhiễm độc chì. Báo cáo chỉ rõ chất thải do con người tạo ra trong không khí, nước và đất hiếm không gây chết người ngay lập tức, song lại là nguyên nhân dẫn đến bệnh tim, ung thư, các vấn đề về hô hấp, tiêu chảy cùng các bệnh nan y khác.

Ủy ban Lancet về ô nhiễm và sức khỏe nhấn mạnh tác động của ô nhiễm đối với sức khỏe toàn cầu còn "lớn hơn nhiều" so với chiến tranh, khủng bố, bệnh sốt rét, virus HIV, lao hay các chất kích thích như ma túy và rượu. Báo cáo nêu rõ ô nhiễm là "mối đe dọa hiện hữu đối với sức khỏe con người và hành tinh và là nguy cơ đối với sự bền vững của các xã hội hiện đại".

Theo báo cáo, ô nhiễm không khí - nguyên nhân dẫn đến 6,7 triệu ca tử vong trên toàn cầu trong năm 2019, có liên quan mật thiết đối với biến đổi khí hậu, do cả 2 vấn đề trên đều khởi nguồn từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch và nhiên liệu sinh học. Trong khi đó, ô nhiễm hóa chất cũng đang ngày một tăng, trong đó riêng nhiễm độc chì đã cướp đi sinh mạng của 900.000 người. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo con số này vẫn có thể thấp hơn thực tế, trong bối cảnh nghiên cứu mới đây cho thấy không có mức phơi nhiễm chì nào là an toàn đối với con người.

Tác giả chính của báo cáo, ông Richard Fuller, thuộc Liên minh toàn cầu về sức khỏe và ô nhiễm, còn cho rằng ô nhiễm chất hóa học là mối đe dọa lớn đối với đa dạng sinh học và đây cũng là mối đe dọa lớn của toàn cầu. Ông nhấn mạnh con người cần tìm các giải pháp thay thế để phát triển thân thiện với môi trường hơn. Trong bối cảnh các nguy cơ sức khỏe này đều liên quan lẫn nhau, nên việc tìm ra phương thức ứng phó với một nguy cơ cũng sẽ hiệu quả với các nguy cơ khác.

Thống kê cho thấy cứ 6 ca tử vong sớm trên toàn cầu có 1 ca là do nguyên nhân ô nhiễm, tương đương với 9 triệu người. Con số này không thay đổi kể từ lần đánh giá trước hồi năm 2015. Chỉ có tỷ lệ tử vong liên quan đến ô nhiễm trong nhà, sử dụng nước uống không đảm bảo và thiếu vệ sinh giảm nhờ những cải thiện trong đời sống ở khu vực châu Phi. Tuy nhiên, số ca tử vong sớm liên quan đến quá trình công nghiệp hóa, như ô nhiễm ngoài trời và ô nhiễm hóa chất - đang gia tăng, đặc biệt là tại khu vực Nam và Đông Á.

Mặc dù Algeria là nước cuối cùng cấm xăng pha chì vào năm 2021, tuy nhiên nhiều người vẫn phơi nhiễm với chất độc hại, chủ yếu là do việc tái chế pin axit-chì và chất thải điện tử không quy củ. Các thực phẩm ô nhiễm cũng là thủ phạm khiến con người phơi nhiễm chì.

Báo cáo cho biết bệnh tim mạch là căn bệnh phổ biến nhất trong các nguyên nhân gây tử vong sớm do nhiễm độc chì. Tuy nhiên, nồng độ chì trong máu cao - vốn ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng trăm triệu trẻ em, còn ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ và liên quan đến tình trạng mất chức năng nhận thức nghiêm trọng. Bên cạnh đó, nhiễm độc chì còn làm tăng rối loạn hành vi, kéo theo việc giảm năng suất kinh tế, khiến kinh tế toàn cầu thiệt hại gần 1.000 tỷ USD mỗi năm. Tại châu Phi, thiệt hại kinh tế do nhiễm độc chì chiếm khoảng 4% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), trong khi ở châu Á, con số này là 2%.

Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy ô nhiễm đang theo gió, nước và chuỗi thực phẩm, vượt qua ranh giới của các quốc gia. Cụ thể, gió đã đưa ô nhiễm không khí từ Đông Á sang Bắc Mỹ, từ Bắc Mỹ sang châu Âu và từ châu Âu đến Bắc Cực và Trung Á. Trong khi đó, ngũ cốc, hải sản, sôcôla và rau quả được sản xuất tại các nước đang phát triển để xuất khẩu có thể bị ô nhiễm do đất và nước nhiễm chì, asen, cadmium, thủy ngân và thuốc trừ sâu. Điều này "ngày càng đe dọa an toàn thực phẩm toàn cầu", đặc biệt là việc tìm thấy các kim loại độc hại trong sữa công thức và thức ăn cho trẻ em.

Ông Fuller cũng chỉ ra thực tế mối đe dọa của ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm không khí và nhiễm độc chì, không được để ý nhiều, do trước này thế giới tập trung nhiều hơn vào các tác động của vi nhựa đối với sức khỏe.

Báo cáo khẳng định ô nhiễm không chỉ đe dọa sức khỏe con người mà còn đối với nền kinh tế thế giới. Các nhà nghiên cứu cho biết các ca tử vong do ô nhiễm đã khiến kinh tế toàn cầu thiệt hại khoảng 4.600 tỷ USD trong năm 2019, tương đương 6% sản lượng kinh tế toàn cầu, trong đó các nước có thu nhập thấp và trung bình chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, với hơn 90% số ca tử vong được ghi nhận ở khu vực này.

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh mới, doanh nghiệp cần tái cấu trúc để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tái cấu trúc doanh nghiệp để nâng cao năng lực cạnh tranh
(Ngày Nay) -  Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động tái cấu trúc chiến lược, tài chính, công nghệ và nhân lực nhằm nâng cao khả năng thích ứng, củng cố sức cạnh tranh và hướng tới tăng trưởng bền vững.
Nghệ sĩ Sơn.K: Khi "Giải cứu thế giới" thắp lại nhịp gõ xoan trong lòng người trẻ
Nghệ sĩ Sơn.K: Khi "Giải cứu thế giới" thắp lại nhịp gõ xoan trong lòng người trẻ
(Ngày Nay) - Sau khi lên sóng tại chương trình Tinh Hà Say Hi, tiết mục “Giải cứu thế giới” của Sơn.K cùng các nghệ sĩ gây chú ý khi đưa âm hưởng Hát Xoan Phú Thọ vào dòng chảy âm nhạc đương đại. Không bó hẹp trong lối thể hiện truyền thống, những giai điệu dân gian được làm mới, mang đến trải nghiệm âm nhạc vừa quen thuộc với thị hiếu giới trẻ, vừa gợi mở nét độc đáo của di sản. 
Đại sứ Ngô Minh Nguyệt chụp ảnh lưu niệm cùng Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Uruguay, Sebastian Da Silva (thứ tư từ trái sang) và đại diện Nhóm nghị sỹ hữu nghị Uruguay-Việt Nam tại Quốc hội Uruguay. (Ảnh: Diệu Hương/TTXVN)
Việt Nam thúc đẩy hợp tác toàn diện với Uruguay
(Ngày Nay) - Đại sứ Ngô Minh Nguyệt nhấn mạnh Việt Nam và Uruguay có mối quan hệ hữu nghị truyền thống, được xây dựng trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau, đoàn kết và hợp tác cùng có lợi.
Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh và ông Từ Châu - Quyền Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TPHCM trao giải Nhất cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt 2026 cho bạn Nguyễn Ngọc Kim Ánh - sinh viên ĐH KHXH&NV (ĐH Quốc gia TPHCM)
Trao giải cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt 2026
(Ngày Nay) -Sáng 20/10, tại ĐH Hoa Sen (TPHCM), cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2 năm 2026 đã chính thức trao giải, với sự tham dự của Quyền Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TPHCM, các hội viên Hội Nhà văn TPHCM và nhà văn Nguyễn Nhật Ánh - vừa được dịch một số tác phẩm sang Hoa ngữ và sẽ phát hành tại quốc gia tỷ dân.
Phát triển du lịch văn hóa Ninh Bình trong không gian mới từ phụng dưỡng thiên nhiên đến phát triển kinh tế di sản
Phát triển du lịch văn hóa Ninh Bình trong không gian mới từ phụng dưỡng thiên nhiên đến phát triển kinh tế di sản
(Ngày Nay) - Đối với Ninh Bình, đây không chỉ là nhận thức mà còn là định hướng xuyên suốt trong quá trình xây dựng chiến lược phát triển ngành du lịch. Ninh Bình nhận thức rằng: Di sản không chỉ là ký ức và tài sản của quá khứ, mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển hôm nay và mai sau.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị kiểm tra tiến độ xây dựng Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Đakrông.
Quảng Trị dự kiến thí điểm dạy tiếng Lào tại 2 trường nội trú vùng biên từ năm học 2027 - 2028
(Ngày Nay) - Từ năm học 2027 - 2028, tỉnh Quảng Trị dự kiến thí điểm dạy tiếng Lào cho học sinh lớp 6 tại Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Đakrông và Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Dân Hóa. Chương trình hướng tới tăng cường giao lưu ngôn ngữ, văn hóa và thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các địa phương khu vực biên giới Việt Nam – Lào.