Ô nhiễm môi trường đã cướp đi sinh mạng hàng triệu người khắp thế giới

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Ô nhiễm là nguyên nhân cướp đi sinh mạng của 9 triệu người trong năm 2019. Đây là thông tin được đưa ra trong báo cáo toàn cầu của Ủy ban Lancet về ô nhiễm và sức khỏe, công bố ngày 17/5.
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Cũng trong báo cáo, giới chuyên gia còn cảnh báo thực trạng số ca tử vong ngày một gia tăng do hít phải bầu không khí ô nhiễm, cũng như nhiễm độc chì. Báo cáo chỉ rõ chất thải do con người tạo ra trong không khí, nước và đất hiếm không gây chết người ngay lập tức, song lại là nguyên nhân dẫn đến bệnh tim, ung thư, các vấn đề về hô hấp, tiêu chảy cùng các bệnh nan y khác.

Ủy ban Lancet về ô nhiễm và sức khỏe nhấn mạnh tác động của ô nhiễm đối với sức khỏe toàn cầu còn "lớn hơn nhiều" so với chiến tranh, khủng bố, bệnh sốt rét, virus HIV, lao hay các chất kích thích như ma túy và rượu. Báo cáo nêu rõ ô nhiễm là "mối đe dọa hiện hữu đối với sức khỏe con người và hành tinh và là nguy cơ đối với sự bền vững của các xã hội hiện đại".

Theo báo cáo, ô nhiễm không khí - nguyên nhân dẫn đến 6,7 triệu ca tử vong trên toàn cầu trong năm 2019, có liên quan mật thiết đối với biến đổi khí hậu, do cả 2 vấn đề trên đều khởi nguồn từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch và nhiên liệu sinh học. Trong khi đó, ô nhiễm hóa chất cũng đang ngày một tăng, trong đó riêng nhiễm độc chì đã cướp đi sinh mạng của 900.000 người. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo con số này vẫn có thể thấp hơn thực tế, trong bối cảnh nghiên cứu mới đây cho thấy không có mức phơi nhiễm chì nào là an toàn đối với con người.

Tác giả chính của báo cáo, ông Richard Fuller, thuộc Liên minh toàn cầu về sức khỏe và ô nhiễm, còn cho rằng ô nhiễm chất hóa học là mối đe dọa lớn đối với đa dạng sinh học và đây cũng là mối đe dọa lớn của toàn cầu. Ông nhấn mạnh con người cần tìm các giải pháp thay thế để phát triển thân thiện với môi trường hơn. Trong bối cảnh các nguy cơ sức khỏe này đều liên quan lẫn nhau, nên việc tìm ra phương thức ứng phó với một nguy cơ cũng sẽ hiệu quả với các nguy cơ khác.

Thống kê cho thấy cứ 6 ca tử vong sớm trên toàn cầu có 1 ca là do nguyên nhân ô nhiễm, tương đương với 9 triệu người. Con số này không thay đổi kể từ lần đánh giá trước hồi năm 2015. Chỉ có tỷ lệ tử vong liên quan đến ô nhiễm trong nhà, sử dụng nước uống không đảm bảo và thiếu vệ sinh giảm nhờ những cải thiện trong đời sống ở khu vực châu Phi. Tuy nhiên, số ca tử vong sớm liên quan đến quá trình công nghiệp hóa, như ô nhiễm ngoài trời và ô nhiễm hóa chất - đang gia tăng, đặc biệt là tại khu vực Nam và Đông Á.

Mặc dù Algeria là nước cuối cùng cấm xăng pha chì vào năm 2021, tuy nhiên nhiều người vẫn phơi nhiễm với chất độc hại, chủ yếu là do việc tái chế pin axit-chì và chất thải điện tử không quy củ. Các thực phẩm ô nhiễm cũng là thủ phạm khiến con người phơi nhiễm chì.

Báo cáo cho biết bệnh tim mạch là căn bệnh phổ biến nhất trong các nguyên nhân gây tử vong sớm do nhiễm độc chì. Tuy nhiên, nồng độ chì trong máu cao - vốn ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng trăm triệu trẻ em, còn ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ và liên quan đến tình trạng mất chức năng nhận thức nghiêm trọng. Bên cạnh đó, nhiễm độc chì còn làm tăng rối loạn hành vi, kéo theo việc giảm năng suất kinh tế, khiến kinh tế toàn cầu thiệt hại gần 1.000 tỷ USD mỗi năm. Tại châu Phi, thiệt hại kinh tế do nhiễm độc chì chiếm khoảng 4% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), trong khi ở châu Á, con số này là 2%.

Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy ô nhiễm đang theo gió, nước và chuỗi thực phẩm, vượt qua ranh giới của các quốc gia. Cụ thể, gió đã đưa ô nhiễm không khí từ Đông Á sang Bắc Mỹ, từ Bắc Mỹ sang châu Âu và từ châu Âu đến Bắc Cực và Trung Á. Trong khi đó, ngũ cốc, hải sản, sôcôla và rau quả được sản xuất tại các nước đang phát triển để xuất khẩu có thể bị ô nhiễm do đất và nước nhiễm chì, asen, cadmium, thủy ngân và thuốc trừ sâu. Điều này "ngày càng đe dọa an toàn thực phẩm toàn cầu", đặc biệt là việc tìm thấy các kim loại độc hại trong sữa công thức và thức ăn cho trẻ em.

Ông Fuller cũng chỉ ra thực tế mối đe dọa của ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm không khí và nhiễm độc chì, không được để ý nhiều, do trước này thế giới tập trung nhiều hơn vào các tác động của vi nhựa đối với sức khỏe.

Báo cáo khẳng định ô nhiễm không chỉ đe dọa sức khỏe con người mà còn đối với nền kinh tế thế giới. Các nhà nghiên cứu cho biết các ca tử vong do ô nhiễm đã khiến kinh tế toàn cầu thiệt hại khoảng 4.600 tỷ USD trong năm 2019, tương đương 6% sản lượng kinh tế toàn cầu, trong đó các nước có thu nhập thấp và trung bình chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, với hơn 90% số ca tử vong được ghi nhận ở khu vực này.

Rapper Mason Nguyễn
Sạp show 2026: dàn nghệ sĩ “cháy” hết mình dưới cơn mưa, mang đến đêm nhạc đầy cảm xúc
(Ngày Nay) - Tối 30/5/2026, tại Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công, phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh, Sạp Show 2026 đã diễn ra trong không khí sôi động với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ trẻ được yêu mến. Bất chấp cơn mưa nặng hạt kéo dài trong đêm diễn, khán giả vẫn ở lại hòa mình vào âm nhạc, tạo nên một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất của chương trình.
Tuồng, Chèo và Cải lương lần đầu tiên cùng xuất hiện trong một tác phẩm nghệ thuật sau sáp nhập (Ảnh: Khánh Ly)
“Hạ Hồi Show” đánh dấu lần đầu Tuồng, Chèo, Cải lương chung một sân khấu
(Ngày Nay) - Tối 30/5 tại Rạp Hồng Hà (Hà Nội), chương trình tạp kỹ “Hạ Hồi Show - Bí mật triều đại phép thuật” đã chính thức ra mắt khán giả. Sự kiện thu hút sự quan tâm của đông đảo người yêu nghệ thuật khi đánh dấu lần đầu tiên ba loại hình sân khấu truyền thống gồm Tuồng, Chèo và Cải lương cùng hội tụ trong một tác phẩm biểu diễn thống nhất.
Đột phá theo Nghị quyết 57, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đổi mới
Đột phá theo Nghị quyết 57, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đổi mới
(Ngày Nay) - Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đặt ra nhiệm vụ rất rõ ràng: Muốn vượt qua bẫy thu nhập trung bình để trở thành nước phát triển, muốn xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập hiệu quả, không có con đường nào khác ngoài đột phá phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nghệ nhân Lê Văn Tuy
Nghệ nhân Lê Văn Tuy: “Giữ nghề nón là giữ một phần hồn quê”
(Ngày Nay) - Trong những năm gần đây, nón lá Làng Chuông dần được “làm mới” thông qua các hoạt động du lịch trải nghiệm, workshop thủ công và quảng bá văn hóa tới du khách trong và ngoài nước. Giữa sự chuyển mình ấy, nghệ nhân Lê Văn Tuy vẫn dành hơn nửa thế kỷ lặng lẽ ngồi bên những vành tre, lớp lá. Với ông, giữ nghề hôm nay không chỉ là giữ một kế sinh nhai, mà còn là giữ lại nhịp ký ức và hồn cốt của làng nghề truyền thống giữa dòng chảy hiện đại.
Hoa hậu Vanessa Pulgarín, cùng Á hậu 1 Faith Maria Porter và Á hậu 2 Nguyễn Hương Giang. Ảnh: MGI/Facebook
Hương Giang xuất sắc đoạt ngôi Á hậu 2 Miss Grand All Stars 2026
(Ngày Nay) - Vượt qua nhiều ứng viên giàu kinh nghiệm đến từ khắp nơi trên thế giới, Hương Giang đoạt ngôi Á hậu 2 tại Miss Grand International All Stars 2026. Thành tích này giúp đại diện Việt Nam trở thành một trong những gương mặt nổi bật nhất tại mùa giải All Stars đầu tiên trong lịch sử Miss Grand.