Các sông băng đang tan chảy trên đỉnh Kilimanjaro – một Di sản Thế giới được UNESCO công nhận từ năm 1987 – đang là mối đe dọa trực tiếp đến cuộc sống của hơn hai triệu người tại Tanzania và Kenya. Cộng đồng quốc tế cần hỗ trợ chính quyền và người dân địa phương để bảo vệ nguồn tài nguyên thiết yếu này. UNESCO sẽ đầu tư 8 triệu USD (204,4 tỷ đồng) trong những năm tới để thực hiện sứ mệnh này.
Bà Audrey Azoulay, Tổng Giám đốc UNESCO, trong cuộc gặp với Tổng thống Tanzania Samia Suluhu Hassan, cho biết: “Ngọn núi biểu tượng Kilimanjaro đang phải chịu áp lực từ biến đổi khí hậu, nạn phá rừng và nhu cầu sử dụng nước ngày càng gia tăng. Việc các sông băng có thể biến mất hoàn toàn vào năm 2040, cùng với hạn hán kéo dài, đang đe dọa nghiêm trọng sự ổn định của các hệ sinh thái và nguồn nước khu vực.”
Nghiên cứu khoa học và hỗ trợ cộng đồng
Sáng kiến lớn này được UNESCO thực hiện cùng FAO và tài trợ bởi Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF). Giai đoạn đầu sẽ tập trung vào tăng cường nghiên cứu khoa học: Các chuyên gia UNESCO sẽ lập bản đồ hệ thống nước ngầm trong khu vực, với mục tiêu giúp thêm 100.000 người tiếp cận nguồn nước uống an toàn.
Dự án cũng hướng tới cải thiện việc trữ và cung cấp nước ngầm trong mùa khô, hỗ trợ khoảng 615.000 người hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu nước. Một trung tâm quan trắc khoa học sẽ được thành lập để theo dõi chất lượng nước, mực nước ngầm và sức khỏe hệ sinh thái, với sự hợp tác giữa các nhà nghiên cứu của Kenya và Tanzania. Cuộc họp thành lập trung tâm này đã được tổ chức tại Arusha. UNESCO cũng có kế hoạch đào tạo thêm 200 cán bộ ngành nước ở cả cấp quốc gia và địa phương.
Phục hồi rừng mây – “tháp nước” tự nhiên
UNESCO sẽ hỗ trợ khôi phục 400 km² rừng mây – loại rừng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ nước và bổ sung nguồn nước ngầm. Đồng thời, tổ chức sẽ hỗ trợ cộng đồng địa phương phát triển các hoạt động kinh tế bền vững, nhằm ngăn chặn nạn phá rừng.
Sáng kiến này nằm trong khuôn khổ Năm Quốc tế Bảo tồn Sông băng, do UNESCO phối hợp với Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) khởi xướng. Ngày Thế giới vì Sông băng đầu tiên được tổ chức vào ngày 20/3/2025.
Sắp ra mắt: Trung tâm ngôn ngữ Kiswahili
Trong cuộc gặp với Tổng thống Tanzania, bà Audrey Azoulay cũng nhấn mạnh cam kết của UNESCO trong việc hỗ trợ quốc gia này quản lý và phát triển các Khu dự trữ sinh quyển – chương trình nhằm khôi phục mối quan hệ cân bằng giữa con người và thiên nhiên.
UNESCO sẽ tiếp tục đồng hành cùng Tanzania trong việc bảo tồn và phát huy ngôn ngữ Kiswahili. Chính quyền nước này đang lên kế hoạch thành lập một viện nghiên cứu chuyên biệt, và UNESCO sẵn sàng đóng góp chuyên môn thông qua đào tạo nhân lực, kết nối với các trung tâm ngôn ngữ quốc tế, và phát triển nội dung liên quan đến Lịch sử Tổng thể của châu Phi.
