UNESCO Courier: Liệu báo chí đã trở thành "tin cũ"?

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Bài xã luận của bà Agnès Bardon, Tổng Biên tập UNESCO Courier, mở đầu số báo tháng 7–9/2026 với chủ đề "Is journalism old news?". Trong bài viết, tác giả bàn về vai trò của báo chí trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và thông tin sai lệch đang làm thay đổi môi trường truyền thông toàn cầu. Tạp chí Ngày Nay trân trọng giới thiệu bản dịch toàn văn.
UNESCO Courier: Liệu báo chí đã trở thành "tin cũ"? ảnh 1

Liệu báo chí đã trở thành "tin cũ"?

Ở thời điểm mà bất kỳ ai cũng có thể xuất bản, bình luận và chia sẻ nội dung, ý tưởng về một thế giới không còn cần đến những "người trung gian" như báo chí có thể trở nên hấp dẫn. Tuy nhiên, đó là một nhận định dễ gây ngộ nhận. Việc thông tin xuất hiện ngày càng nhiều không đồng nghĩa với việc chất lượng hay độ chính xác của thông tin cũng được bảo đảm.

Mạng xã hội và các nền tảng số mang đến những cơ hội chưa từng có để ghi nhận các sự kiện theo thời gian thực, tiếp cận những nhóm công chúng mới và khuếch đại tiếng nói của các cộng đồng vốn ít được lắng nghe. Song, chúng cũng đặt ra những thách thức lớn đối với chất lượng thông tin và sự phát triển bền vững của báo chí.

Trong những cuộc xung đột và các sự kiện chính trị lớn gần đây, sự lan truyền với quy mô lớn của thông tin sai lệch đã cho thấy ranh giới giữa thông tin và sự thao túng mong manh đến mức nào. Sự xuất hiện của các nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra cùng những deepfake – hình ảnh, âm thanh hoặc video giả mạo gán cho các nhân vật công chúng những phát ngôn chưa từng tồn tại – đang thử thách khả năng nhận diện sự thật của toàn xã hội.

Thách thức ngày nay không còn đơn thuần là tạo ra thông tin, hay thậm chí là tiếp cận thông tin. Điều cấp thiết hơn là phải củng cố tư duy phản biện, để có thể phân biệt đúng - sai, điều cốt lõi - điều vụn vặt, sự thật - ý kiến.

Đó cũng chính là vai trò của báo chí: điều tra, kiểm chứng và đặt thông tin vào đúng bối cảnh. Nhưng để thực hiện được sứ mệnh ấy, các cơ quan báo chí cần có đủ nguồn lực.

Trong bối cảnh doanh thu quảng cáo suy giảm, lượng độc giả ngày càng thu hẹp và niềm tin của công chúng đối với truyền thông đối mặt với nhiều thách thức, không ít tòa soạn đang phải vật lộn để tồn tại. Cùng với đó là những mối đe dọa trực tiếp nhằm vào những người làm báo. Ở nhiều nơi trên thế giới, các nhà báo vẫn bị sát hại, đe dọa, truy tố vô căn cứ hoặc trở thành nạn nhân của bạo lực.

Bảo vệ tự do báo chí không chỉ là mối quan tâm của riêng giới truyền thông, mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Đằng sau mỗi cuộc điều tra phanh phui bất công, mỗi phóng sự làm sáng tỏ một cuộc khủng hoảng hay mỗi bài kiểm chứng bác bỏ tin đồn là khả năng của tất cả chúng ta trong việc hiểu đúng về thế giới.

Các công cụ kỹ thuật số mới, cùng với sự hình thành của những mạng lưới nhà báo hợp tác để phân tích các sự kiện và vấn đề toàn cầu, đang mở rộng giới hạn của hợp tác trí tuệ vì sự thật và lợi ích chung.

Báo chí độc lập vẫn giữ nguyên những nguyên tắc nền tảng của mình, nhưng môi trường mà báo chí hoạt động đã thay đổi sâu sắc. Làm thế nào để báo chí có thể tiếp tục tồn tại và không ngừng đổi mới? Những kỹ năng mới nào cần được phát triển để báo chí tiếp tục phục vụ lợi ích công cộng trong hành trình theo đuổi sự thật?

Đó là những câu hỏi cần được trả lời một cách cấp thiết nếu chúng ta muốn duy trì một không gian công dựa trên những thông tin đã được kiểm chứng và những cuộc tranh luận được xây dựng trên cơ sở hiểu biết.

Agnès Bardon

Tổng Biên tập UNESCO Courier

Theo UNESCO Courier
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
(Ngày Nay) - Từ ngày 21 đến 23/11/2026, 11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu với 22 suất chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu giữa khán giả với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên các đoàn phim. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm dành cho công chúng trong khuôn khổ Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” (Hai Phong Film Port) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với thành phố Hải Phòng tổ chức.