UNESCO: Thúc đẩy xóa nạn mù chữ thông qua đa dạng ngôn ngữ và giáo dục dựa trên tiếng mẹ đẻ

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Nhân dịp kỷ niệm lần thứ 25 của Ngày Quốc tế Tiếng Mẹ đẻ, ba tổ chức đoạt Giải thưởng Xóa nạn mù chữ Quốc tế của UNESCO chia sẻ những câu chuyện truyền cảm hứng, cho thấy cách ngôn ngữ và tiếng mẹ đẻ đang thay đổi giáo dục và trao quyền cho cộng đồng. 
UNESCO: Thúc đẩy xóa nạn mù chữ thông qua đa dạng ngôn ngữ và giáo dục dựa trên tiếng mẹ đẻ

Theo Bản đồ Ngôn ngữ Thế giới của UNESCO, hiện có 8.324 ngôn ngữ nói và ký hiệu tồn tại. Trong số đó, 7.000 ngôn ngữ vẫn đang được sử dụng. Tuy nhiên, trên toàn cầu, chỉ có 351 ngôn ngữ được dùng làm phương tiện giảng dạy. Đáng lo ngại là sự đa dạng ngôn ngữ đang bị đe dọa, với nhiều ngôn ngữ biến mất với tốc độ chưa từng có.

Native Scientists: Trao quyền cho trẻ em di cư thông qua khoa học và ngôn ngữ tại châu Âu

Năm 2022, chương trình Native Scientists (Vương quốc Anh) đã nhận được Giải thưởng Xóa nạn mù chữ Quốc tế King Sejong của UNESCO nhờ cách tiếp cận sáng tạo trong việc thúc đẩy khoa học và xóa mù chữ bằng nhiều ngôn ngữ cho trẻ em thiệt thòi. Chương trình này hoạt động tại 12 quốc gia châu Âu, kết nối học sinh di cư với các chuyên gia trong lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học (STEM). Những chuyên gia này không chỉ truyền đạt kiến thức khoa học mà còn chia sẻ văn hóa và tiếng mẹ đẻ của họ, tạo ra những trải nghiệm học tập ý nghĩa.

UNESCO: Thúc đẩy xóa nạn mù chữ thông qua đa dạng ngôn ngữ và giáo dục dựa trên tiếng mẹ đẻ ảnh 1

GraphoGame của Phần Lan: Thúc đẩy đa dạng ngôn ngữ thông qua các giải pháp giáo dục đa ngôn ngữ

Tầm quan trọng của giáo dục xóa mù chữ dựa trên tiếng mẹ đẻ là không thể phủ nhận. Nghiên cứu cho thấy việc học đọc và viết bằng tiếng mẹ đẻ ngay từ đầu giúp phát triển nhận thức, đạt thành tích học tập cao hơn và nâng cao kỹ năng đa ngữ.

Được trao Giải thưởng Xóa nạn mù chữ Quốc tế King Sejong năm 2023, GraphoGame là một công cụ học tập dựa trên trò chơi, đã được khoa học chứng minh, giúp việc học chữ trở nên dễ tiếp cận hơn với hơn 30 ngôn ngữ trên toàn thế giới.

Bà Mervi Palander, CEO của GraphoGame, nhấn mạnh: “Tiếng mẹ đẻ là chìa khóa mở ra cánh cửa học tập suốt đời. Giáo dục đa ngữ không chỉ là công cụ xóa mù chữ – đó còn là một quyền con người cơ bản.”

Kể từ khi nhận giải, GraphoGame đã mở rộng các dịch vụ đa ngữ của mình thông qua hợp tác với các nhà nghiên cứu, tổ chức giáo dục và chính phủ. Chương trình này đã tích hợp các công cụ xóa mù chữ dựa trên tiếng mẹ đẻ vào chương trình giáo dục quốc gia, giúp nhiều trẻ em tiếp cận việc học hơn.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức, bao gồm thiếu nội dung học tập bằng tiếng của các nhóm thiểu số và khả năng tiếp cận kỹ thuật số hạn chế ở khu vực khó khăn. Ngoài ra, việc tích hợp giáo dục đa ngữ vào hệ thống giảng dạy đòi hỏi chính sách mạnh mẽ và sự hợp tác chặt chẽ. Bà Palander chia sẻ: “Thách thức lớn nhất là làm sao để mọi trẻ em đều có thể tiếp cận các công cụ xóa mù chữ bằng tiếng mẹ đẻ, bất kể hoàn cảnh hay nơi sinh sống.”

Dù cuộc khủng hoảng mù chữ toàn cầu vẫn còn, nhưng công nghệ – nếu được sử dụng đúng cách – có thể trở thành giải pháp giúp cải thiện học tập và gìn giữ sự đa dạng ngôn ngữ.

UNESCO: Thúc đẩy xóa nạn mù chữ thông qua đa dạng ngôn ngữ và giáo dục dựa trên tiếng mẹ đẻ ảnh 2

Dự án DREAM: Xóa bỏ rào cản bằng giáo dục đa ngôn ngữ

Tại Cộng hòa Dominica, nơi tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ chính trong giáo dục, trẻ em gốc Haiti thường gặp khó khăn trong việc học tập bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Dự án DREAM đã và đang giải quyết thách thức này bằng cách thúc đẩy hòa nhập ngôn ngữ và đảm bảo trẻ em gốc Haiti được tiếp cận với nền giáo dục chất lượng bằng tiếng Anh, tiếng Creole Haiti và tiếng Tây Ban Nha.

Một giáo viên của DREAM chia sẻ: “Giáo dục đa ngôn ngữ giúp thúc đẩy sự hòa nhập, nuôi dưỡng tình yêu văn hóa và mở ra nhiều cơ hội học tập hơn.”

DREAM đã phát triển nhiều sáng kiến như Thư viện của Riêng Tôi và DREAM Publications, cung cấp sách đa ngữ giúp tôn vinh bản sắc văn hóa và tăng cường giao tiếp đa văn hóa.

Từ khi nhận Giải thưởng Xóa nạn mù chữ Quốc tế Confucius năm 2023, DREAM đã mở rộng các chương trình của mình, tăng khả năng tiếp cận tài liệu học tập, triển khai các sáng kiến trao đổi ngôn ngữ và tích hợp giáo dục song ngữ vào chương trình mầm non. Hiện nay, DREAM cũng đã phát triển các tài nguyên kỹ thuật số đa ngữ, giúp trẻ em ở vùng sâu, vùng xa dễ dàng tiếp cận giáo dục hơn.

Dù vậy, vẫn còn những thách thức như thiếu tài liệu giảng dạy song ngữ, đào tạo giáo viên còn hạn chế và định kiến đối với tiếng Creole Haiti. DREAM đang nỗ lực giải quyết vấn đề này bằng cách phát triển tài liệu giảng dạy phù hợp với văn hóa, thúc đẩy các chính sách ngôn ngữ toàn diện và hợp tác với các tổ chức quốc tế để huy động nguồn lực cho giáo dục đa ngữ.

Nhân Ngày Quốc tế Tiếng Mẹ đẻ, DREAM gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: “Mỗi ngôn ngữ đều mang trong mình lịch sử, bản sắc và tri thức. Thúc đẩy sự đa dạng ngôn ngữ là xây dựng một thế giới công bằng và hòa nhập hơn.”

Giải thưởng Xóa nạn mù chữ Quốc tế của UNESCO: Tôn vinh sự đổi mới và xuất sắc trong lĩnh vực xóa mù chữ

Kể từ năm 1967, Giải thưởng Xóa nạn mù chữ Quốc tế của UNESCO đã vinh danh những sáng kiến xuất sắc trong lĩnh vực xóa mù chữ trên toàn cầu.

1. Giải thưởng Xóa nạn mù chữ Quốc tế King Sejong (thành lập năm 1989, do Chính phủ Hàn Quốc tài trợ) đặc biệt chú trọng đến các chương trình giáo dục xóa mù chữ dựa trên tiếng mẹ đẻ

2. Giải thưởng Xóa nạn mù chữ Quốc tế Confucius (thành lập năm 2005, do Chính phủ Trung Quốc tài trợ) hướng đến xóa mù chữ thông qua ứng dụng công nghệ và hỗ trợ người lớn ở vùng nông thôn cũng như thanh niên ngoài hệ thống trường học.

Những giải thưởng này khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục đa ngữ trong việc trao quyền cho cá nhân và xây dựng cộng đồng học tập bền vững.

Theo UNESCO
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.