Thị trường Nhật Bản đang đứng trước nguy cơ bất ổn lớn hơn khi giới đầu tư chuẩn bị phản ứng trước việc Thủ tướng Shigeru Ishiba rời nhiệm sở và những đồn đoán về người kế nhiệm.
Đồng yen nhiều khả năng sẽ chịu áp lực ngay khi thị trường mở cửa vào khoảng 4 giờ sáng ngày 8/9 (theo giờ Nhật Bản), sau khi trở thành một trong những đồng tiền yếu nhất nhóm các nước G10 - bao gồm Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) cùng Australia, Hàn Quốc và Ấn Độ, vào tuần trước.
Trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn trên 10 năm có thể sẽ bị bán tháo khi thị trường bắt đầu giao dịch sau đó trong buổi sáng ngày thứ Hai, do lo ngại ngày càng tăng về chi tiêu công. Thị trường chứng khoán Tokyo cũng được dự báo sẽ biến động khó lường, do chịu tác động đan xen từ nhiều yếu tố.
Mặc dù khả năng ông Ishiba rời nhiệm sở đã được dự báo sau kết quả bầu cử kém thuận lợi của đảng Dân chủ Tự do (LDP) hồi tháng 7/2025, giới giao dịch vẫn đang nỗ lực đoán định quy mô các gói kích thích tài khóa mà người kế nhiệm có thể đưa ra, cũng như tác động của sự thay đổi chính trị đối với lộ trình nâng lãi suất tiếp theo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ).
“Chưa rõ ai sẽ trở thành thủ tướng tiếp theo, nhưng rất khó hình dung có nhân vật nào duy trì được kỷ luật tài khóa tốt hơn, hoặc ngang bằng ông Ishiba," ông Katsutoshi Inadome, chiến lược gia cấp cao tại Sumitomo Mitsui Trust Asset Management, nhận định. “Hiệu suất kém của trái phiếu siêu dài hạn do lo ngại tài khóa nhiều khả năng sẽ tiếp diễn, thậm chí còn trầm trọng hơn."
Bất kỳ đợt tăng lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật (JGB) nào cũng có thể khiến thị trường toàn cầu lo ngại, trong bối cảnh nhà đầu tư đang cảnh giác nguy cơ lan tỏa sang thị trường nợ châu Âu và Mỹ. Tại nhiều nền kinh tế lớn, lợi suất trái phiếu dài hạn đã tăng đáng kể do lo ngại nợ công gia tăng trở lại.
Đồng yen chốt phiên cuối tuần ngày 5/9 ở mức khoảng 147,43 yen đổi 1 USD. Theo ông Tony Sycamore, chuyên gia phân tích tại IG (Sydney), đồng tiền Nhật Bản có thể trượt về vùng 149,10-149,20 yen/USD.
Ông Nick Twidale từ ATFX Global Markets dự báo khả năng BoJ nâng lãi suất trong năm nay có thể bị loại bỏ vì bối cảnh chính trị. Ông nhận định: “Đồng yen sẽ biến động mạnh và rất khó giao dịch. Đồng thời, thị trường lãi suất cũng đối mặt với rủi ro cao hơn." Trước khi ông Ishiba công bố từ chức, thị trường từng dự báo có khoảng 50% khả năng BoJ sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 12/2025.
Chứng khoán: Nhiều ý kiến trái chiều
Triển vọng thị trường cổ phiếu Nhật Bản hiện khá phân hóa, bởi thông thường, nhóm này được kỳ vọng hưởng lợi từ gói kích thích tài khóa và đồng yen suy yếu.
“Trên thị trường chứng khoán Nhật Bản, sự bất định chính trị có thể tạm thời giảm bớt, giúp giá cổ phiếu tăng ngắn hạn,” ông Jumpei Tanaka, Giám đốc chiến lược đầu tư tại Pictet Asset Management Japan, đánh giá. Tuy nhiên, ông lưu ý tâm điểm sớm muộn cũng sẽ chuyển sang câu hỏi ai sẽ là thủ tướng kế nhiệm.
Ông Hiroshi Namioka, chiến lược gia trưởng tại T&D Asset Management, cho rằng chứng khoán Nhật Bản có thể giảm điểm khi mở cửa tuần mới, một phần do ảnh hưởng từ số liệu việc làm Mỹ. Ông cũng nhận định việc Thủ tướng Ishiba từ chức đã được thị trường đoán trước, nhưng chưa phản ánh đầy đủ vào giá.
Các ứng viên kế nhiệm
Trong đảng LDP, các ứng viên tiềm năng thay thế ông Ishiba gồm bà Sanae Takaichi, cựu Bộ trưởng Nội vụ, người ủng hộ các biện pháp kích thích và được cho là sẽ thúc đẩy BoJ thận trọng hơn trong việc nâng lãi suất.
Ngoài ra còn có Bộ trưởng Nông nghiệp Shinjiro Koizumi - con trai cựu thủ tướng Nhật Bản; cựu Bộ trưởng An ninh Kinh tế Takayuki Kobayashi; Chánh văn phòng Nội các Yoshimasa Hayashi; cùng Bộ trưởng Tài chính Katsunobu Kato.
“Kịch bản chính của chúng tôi là bà Takaichi sẽ thay thế ông Ishiba," ông Ken Matsumoto, chiến lược gia vĩ mô tại Credit Agricole, nhận định. “Bà Takaichi được đánh giá là có quan điểm nới lỏng cả về chính sách tiền tệ lẫn tài khóa, và thị trường cũng đang nghiêng về hướng này."
Ông nói thêm: “Ông Koizumi khá trung lập, nên nếu thắng cử, thị trường có thể dao động cân bằng. Trong khi đó, ông Hayashi thiên về thắt chặt tài khóa, nên nếu trở thành thủ tướng, lợi suất dài hạn nhiều khả năng sẽ hạ nhiệt”.
