(Ngày Nay) - Học trò của ông nhiều người sau này là nhà văn, nhà thơ, nhà giáo tài năng như Tiến sĩ Vũ Tông Phan, Nguyễn Văn Siêu, bà Huyện Thanh Quan...
1 Tiến sĩ từng ba lần từ chối chức quan triều Nguyễn để về quê dạy học là ai?
icon
Nguyễn Bỉnh Khiêm
icon
Trương Văn Hiến
icon
Phạm Quý Thích
Giải thích Tiến sĩ Phạm Quý Thích chính là người từng ba lần từ chối chức quan triều Nguyễn để về quê dạy học và là thầy của danh sĩ Vũ Tông Phan, Nguyễn Văn Siêu...
2 Ông quê ở đâu?
icon
Hải Dương
icon
Nam Định
icon
Thái Bình
Giải thích Phạm Quý Thích (1760-1825) quê làng Hoa Đường, huyện Đường An, phủ Thượng Hồng (nay thuộc huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương), sau cùng gia đình chuyển lên Thăng Long sinh sống. Thuở nhỏ ông mắc nhiều chứng bệnh, nhưng do biết lập thời khóa biểu phù hợp, biết kết hợp học tập và nghỉ ngơi nên việc học hành vẫn đạt nhiều thành tựu.
3 Ông đỗ tiến sĩ năm bao nhiêu tuổi?
icon
18 tuổi
icon
19 tuổi
icon
20 tuổi
Giải thích Theo cuốn Những người thầy trong sử Việt, năm 15 tuổi, Phạm Quý Thích đã đỗ đầu một kỳ thi khảo thí của huyện. Ông được con trai chúa Trịnh cho gọi vào phủ làm gia thần nhưng khéo léo từ chối và cố công dùi mài kinh sử. Năm 19 tuổi, Phạm Quý Thích đỗ tiến sĩ và được nhà Lê giao cho giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình như: Đông các hiệu thư, Hàn lâm viện hiệu thảo, Kinh Bắc đạo Giám sát ngự sử...
4 Sau khi đỗ tiến sĩ, ông đảm nhận nhiệm vụ gì?
icon
Từ chối các chức quan mà nhà Lê giao cho để về quê dạy học
icon
Tuyển chọn nhân sự cho triều đình
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Thời gian này, tiến sĩ trẻ thường phụng mệnh vua sửa chữa các bài chế, cáo, thơ, văn và tuyển chọn nhân sự cho triều đình. "Ngay từ khi đó, ông đã có ý thức chăm lo việc giáo dục, đào tạo nhân tài để có được người giỏi ra làm việc nước", cuốn Những người thầy trong sử Việt viết.
5 Khi triều đình bị diệt vong, cựu thần nhà Lê - Phạm Quý Thích đã làm gì?
icon
Tránh làm quan cho triều kế tiếp
icon
Về quê dạy học
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Khi nhà Lê bị tiêu diệt rồi nhà Tây Sơn do Nguyễn Huệ lãnh đạo lên ngôi, Phạm Quý Thích đã tránh việc làm quan cho tân triều nên lánh sang Kinh Bắc sống cuộc đời lẩn khuất rồi về quê làm nghề dạy học. Cuốn Những người thầy trong sử Việt viết: "Không chỉ rất đông học trò theo học mà dân làng có việc gì cần đến chữ nghĩa đều tìm đến nhờ thầy Lập Trai giúp (Lập Trai là tên hiệu của ông, cũng là tên học trò gọi ông). Ông được mọi người kính trọng, tôn xưng là Thục sư". Năm 1802 khi Nguyễn Ánh lên ngôi ở Huế, lập ra triều Nguyễn, vì nghe "tiếng thơm" về Phạm Quý Thích đã mời ông ra giữ chức quan, phụng sự triều đình. Cựu thần nhà Lê đã ba lần từ chối làm quan hoặc miễn cưỡng làm 1-2 năm rồi xin cáo bệnh, về quê dạy học.
6 Vì sao Phạm Quý Thích ba lần từ chối làm quan cho triều Nguyễn?
icon
Ông không phục sự trả thù tàn khốc của vua nhà Nguyễn với nhà Tây Sơn
icon
Ông lo sợ triều Nguyễn cũng sớm bị diệt vong
icon
Ông đã chán ghét chốn quan trường và yêu thích nghề dạy học
Giải thích Năm 1802 khi được vua Gia Long (Nguyễn Ánh) gọi vào Huế giữ chức quan phụng sự triều đình, Phạm Quý Thích đã từ chối vì không phục sự trả thù tàn khốc của vị vua mở đầu triều Nguyễn này với vua, quan Tây Sơn. Dù vậy, Phạm Quý Thích vẫn bị buộc nhận chức Thị trung học sĩ. "Ông cố chối từ, xin ở lại Bắc thành, được cử làm Đốc học. Chỉ ít lâu sau, ông xin từ quan về nhà", cuốn Những người thầy trong sử Việt viết. Năm 1811, vua Gia Long lại triệu Phạm Quý Thích về kinh đô Huế, giao việc chép sử. Ông được bổ nhiệm làm Giám thị trường thi Sơn Nam, đã chọn được nhiều nhân tài cho triều đình, được giới sĩ phu tin phục. Được 1-2 năm, Phạm Quý Thích lại cáo bệnh xin nghỉ. Ông trở lại Thăng Long, mở trường dạy học. Lần thứ ba "thầy Lập Trai" từ chối chức quan của triều Nguyễn là năm 1821, đời vua Minh Mạng. Khi đó, Phạm Quý Thích đã 61 tuổi, mắc bệnh, nên được miễn nhậm chức. Sự nghiệp giáo dục của vị tiến sĩ nhà Lê từ khi cáo quan về Thăng Long mở trường dạy học rất thăng hoa. Rất đông học trò của ông sau này trở thành danh sĩ nổi tiếng như tiến sĩ Nguyễn Văn Lý, Nguyễn Văn Siêu, Vũ Tông Phan, bà Huyện Thanh Quan...
7 Ông có vai trò như thế nào trong việc quảng bá và lưu giữ tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du?
icon
Ông đem khắc ván in Truyện Kiều để lưu giữ cho đời sau
icon
Ông in giấy, phát Truyện Kiều tới từng trường học
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Phạm Quý Thích là bạn tâm giao của đại thi hào Nguyễn Du. Khi Truyện Kiều được viết ra, Phạm Quý Thích là một trong những người đầu tiên "thẩm định" tác phẩm. Ông đem khắc ván in nó trong các hiệu in ở phố Hàng Gai (Hà Nội ngày nay), đưa ra bình phẩm với học trò. "Phạm Quý Thích là một trong những người góp công lớn trong việc gìn giữ văn bản Truyện Kiều cho đời sau... Ở đây, vai trò của Phạm Quý Thích với tư cách người quảng bá tác phẩm là vô cùng quan trọng", cuốn Những người thầy trong sử Việt đánh giá.
8 Đâu là bài thơ vịnh Kiều nổi tiếng của Phạm Quý Thích?
icon
Đoạn trường tân thanh đề từ
icon
Truyện Kiều đề từ
icon
Vịnh Kiều đề từ
Giải thích "Đồng thanh tương ứng, đồng bệnh tương liên", Phạm Quý Thích cảm thông với thân phận nàng Kiều, đã viết ra bài thơ vịnh Kiều nổi tiếng với tên gọi Đoạn trường tân thanh đề từ. Phạm Quý Thích còn viết một số tác phẩm như: Thảo Đường thi nguyên tập; Lập trai văn tập; Thiên Nam long thủ liệt truyện (truyện về những người đỗ Trạng nguyên của nước Nam); Chu Dịch vấn đáp toát yếu (gồm 157 câu hỏi và trả lời về ý nghĩa của Kinh dịch và các quẻ trong Kinh dịch)...
9 Sau này mất, ông được an táng ở đâu?
icon
Hà Nội
icon
Hải Dương
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Năm 1825, thầy Lập Trai qua đời, thọ 65 tuổi. Triều đình cử người đến dự tang lễ, lệnh cho các quan đi đưa tang. Các học trò đã đưa Phạm Quý Thích về an nghỉ nơi quê nhà Hải Dương và xây từ đường thờ thầy trên mảnh đất Thọ Xương (Thăng Long), nơi ông cùng gia đình sinh sống.
(Ngày Nay) - Ban Quản lý Rừng đặc dụng Đăk Uy (tỉnh Quảng Ngãi) quản lý 538,38 ha rừng đặc dụng, trong đó có loài cây đặc biệt quý hiếm và đang được bảo tồn, bảo vệ nghiêm ngặt. Đó là cây trắc, với số lượng cây qua kiểm đếm khoảng trên 1.000 cây. Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Ban đã bố trí các cán bộ trực tại các lán bảo vệ rừng 24/24 giờ, đảm bảo không để xảy ra tình trạng vi phạm Luật Lâm nghiệp, đặc biệt đối với quần thể trắc quý hiếm.
(Ngày Nay) - 2025 là một năm đầy thử thách nhưng cũng chứng kiến sự nỗ lực vượt bậc của Thể thao Việt Nam. Trong bối cảnh triển khai Chiến lược phát triển thể dục thể thao đến năm 2030, tầm nhìn 2045, Thể thao Việt Nam sẽ không chỉ duy trì và phát triển phong trào mà còn nâng cao chất lượng, tiếp tục khẳng định vị thế trên trường quốc tế.
(Ngày Nay) - Ngày 18/2/2026 (giờ địa phương), trong thời gian tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington D.C (Hoa Kỳ) theo lời mời của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, Chủ tịch Hội đồng Hòa bình về Gaza, Tổng Bí thư Tô Lâm đã điện đàm với Thượng nghị sỹ Steve Daines (Cộng hòa - bang Montana), thành viên Ủy ban Đối ngoại và Thượng nghị sỹ Bill Hagerty (Cộng hòa - bang Tennessee), thành viên Ủy ban Đối ngoại và Ủy ban Chuẩn chi, Thượng viện Hoa Kỳ.
(Ngày Nay) - Giới chức kiểm soát dịch bệnh và trại giam của Thái Lan đang nỗ lực khống chế một ổ dịch đậu mùa khỉ (mpox) tại trại giam Thonburi sau khi xác nhận có 2 trường hợp nhiễm bệnh ở những người tiếp xúc gần với một tù nhân vừa qua đời.
(Ngày Nay) - Một nhóm nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu Quốc gia Pháp về nông nghiệp, thực phẩm và môi trường (Inrae) đã phát triển thành công mô hình “gan tí hon” 3D từ tế bào gan người, mở ra triển vọng giúp giảm đáng kể việc sử dụng động vật trong các thử nghiệm đánh giá độc tính hóa chất.
(Ngày Nay) - Trong dịp Tết cổ truyền, tục xin chữ đầu năm không chỉ gửi gắm ước vọng bình an, may mắn mà còn góp phần lan tỏa giá trị “tôn sư trọng đạo” qua truyền thống mùng 3 Tết thầy. Nét đẹp văn hóa ấy nhắc nhớ đạo lý hiếu học, tri ân người trao truyền tri thức, được gìn giữ và tiếp nối qua nhiều thế hệ.
(Ngày Nay) - Tiến sỹ, bác sỹ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết tổng hợp 5 ngày nghỉ Tết, số người bệnh ra viện là 129.665 người, số chuyển viện là 10.761 người.
(Ngày Nay) - Trưa 18/2 (theo giờ địa phương), chuyên cơ chở Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đã tới sân bay quân sự Andrews (Hoa Kỳ), tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza, theo lời mời của Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump, Chủ tịch Sáng lập Hội đồng Hòa bình về Gaza từ ngày 18 - 20/2/2026.
(Ngày Nay) - Theo báo điện tử Journal du Net (JDN, Pháp), trong 5 năm liên tiếp, Việt Nam được đánh giá là “quốc gia rẻ nhất thế giới” dành cho du lịch và sinh sống của người nước ngoài. Giá xăng chỉ khoảng 0,7 euro/lít, một bữa ăn có thể chưa tới 1 euro – những con số khiến không ít người Pháp mong muốn tìm một điểm đến vừa tiết kiệm vừa giàu trải nghiệm văn hóa phải chú ý.
(Ngày Nay) - Báo cáo nhanh về công tác y tế dịp Tết của Bộ Y tế gửi Văn phòng Chính phủ ngày 18/2 (tức mùng 2 Tết Bính Ngọ) cho biết, số liệu tổng hợp từ báo cáo của các cơ sở khám, chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế, 34 Sở Y tế các tỉnh, thành phố và y tế ngành trên toàn quốc đến trưa 18/2 ghi nhận có 89.006 người bệnh đang điều trị tại các cơ sở y tế.
