(Ngày Nay) - Học trò của ông nhiều người sau này là nhà văn, nhà thơ, nhà giáo tài năng như Tiến sĩ Vũ Tông Phan, Nguyễn Văn Siêu, bà Huyện Thanh Quan...
1 Tiến sĩ từng ba lần từ chối chức quan triều Nguyễn để về quê dạy học là ai?
icon
Nguyễn Bỉnh Khiêm
icon
Trương Văn Hiến
icon
Phạm Quý Thích
Giải thích Tiến sĩ Phạm Quý Thích chính là người từng ba lần từ chối chức quan triều Nguyễn để về quê dạy học và là thầy của danh sĩ Vũ Tông Phan, Nguyễn Văn Siêu...
2 Ông quê ở đâu?
icon
Hải Dương
icon
Nam Định
icon
Thái Bình
Giải thích Phạm Quý Thích (1760-1825) quê làng Hoa Đường, huyện Đường An, phủ Thượng Hồng (nay thuộc huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương), sau cùng gia đình chuyển lên Thăng Long sinh sống. Thuở nhỏ ông mắc nhiều chứng bệnh, nhưng do biết lập thời khóa biểu phù hợp, biết kết hợp học tập và nghỉ ngơi nên việc học hành vẫn đạt nhiều thành tựu.
3 Ông đỗ tiến sĩ năm bao nhiêu tuổi?
icon
18 tuổi
icon
19 tuổi
icon
20 tuổi
Giải thích Theo cuốn Những người thầy trong sử Việt, năm 15 tuổi, Phạm Quý Thích đã đỗ đầu một kỳ thi khảo thí của huyện. Ông được con trai chúa Trịnh cho gọi vào phủ làm gia thần nhưng khéo léo từ chối và cố công dùi mài kinh sử. Năm 19 tuổi, Phạm Quý Thích đỗ tiến sĩ và được nhà Lê giao cho giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình như: Đông các hiệu thư, Hàn lâm viện hiệu thảo, Kinh Bắc đạo Giám sát ngự sử...
4 Sau khi đỗ tiến sĩ, ông đảm nhận nhiệm vụ gì?
icon
Từ chối các chức quan mà nhà Lê giao cho để về quê dạy học
icon
Tuyển chọn nhân sự cho triều đình
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Thời gian này, tiến sĩ trẻ thường phụng mệnh vua sửa chữa các bài chế, cáo, thơ, văn và tuyển chọn nhân sự cho triều đình. "Ngay từ khi đó, ông đã có ý thức chăm lo việc giáo dục, đào tạo nhân tài để có được người giỏi ra làm việc nước", cuốn Những người thầy trong sử Việt viết.
5 Khi triều đình bị diệt vong, cựu thần nhà Lê - Phạm Quý Thích đã làm gì?
icon
Tránh làm quan cho triều kế tiếp
icon
Về quê dạy học
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Khi nhà Lê bị tiêu diệt rồi nhà Tây Sơn do Nguyễn Huệ lãnh đạo lên ngôi, Phạm Quý Thích đã tránh việc làm quan cho tân triều nên lánh sang Kinh Bắc sống cuộc đời lẩn khuất rồi về quê làm nghề dạy học. Cuốn Những người thầy trong sử Việt viết: "Không chỉ rất đông học trò theo học mà dân làng có việc gì cần đến chữ nghĩa đều tìm đến nhờ thầy Lập Trai giúp (Lập Trai là tên hiệu của ông, cũng là tên học trò gọi ông). Ông được mọi người kính trọng, tôn xưng là Thục sư". Năm 1802 khi Nguyễn Ánh lên ngôi ở Huế, lập ra triều Nguyễn, vì nghe "tiếng thơm" về Phạm Quý Thích đã mời ông ra giữ chức quan, phụng sự triều đình. Cựu thần nhà Lê đã ba lần từ chối làm quan hoặc miễn cưỡng làm 1-2 năm rồi xin cáo bệnh, về quê dạy học.
6 Vì sao Phạm Quý Thích ba lần từ chối làm quan cho triều Nguyễn?
icon
Ông không phục sự trả thù tàn khốc của vua nhà Nguyễn với nhà Tây Sơn
icon
Ông lo sợ triều Nguyễn cũng sớm bị diệt vong
icon
Ông đã chán ghét chốn quan trường và yêu thích nghề dạy học
Giải thích Năm 1802 khi được vua Gia Long (Nguyễn Ánh) gọi vào Huế giữ chức quan phụng sự triều đình, Phạm Quý Thích đã từ chối vì không phục sự trả thù tàn khốc của vị vua mở đầu triều Nguyễn này với vua, quan Tây Sơn. Dù vậy, Phạm Quý Thích vẫn bị buộc nhận chức Thị trung học sĩ. "Ông cố chối từ, xin ở lại Bắc thành, được cử làm Đốc học. Chỉ ít lâu sau, ông xin từ quan về nhà", cuốn Những người thầy trong sử Việt viết. Năm 1811, vua Gia Long lại triệu Phạm Quý Thích về kinh đô Huế, giao việc chép sử. Ông được bổ nhiệm làm Giám thị trường thi Sơn Nam, đã chọn được nhiều nhân tài cho triều đình, được giới sĩ phu tin phục. Được 1-2 năm, Phạm Quý Thích lại cáo bệnh xin nghỉ. Ông trở lại Thăng Long, mở trường dạy học. Lần thứ ba "thầy Lập Trai" từ chối chức quan của triều Nguyễn là năm 1821, đời vua Minh Mạng. Khi đó, Phạm Quý Thích đã 61 tuổi, mắc bệnh, nên được miễn nhậm chức. Sự nghiệp giáo dục của vị tiến sĩ nhà Lê từ khi cáo quan về Thăng Long mở trường dạy học rất thăng hoa. Rất đông học trò của ông sau này trở thành danh sĩ nổi tiếng như tiến sĩ Nguyễn Văn Lý, Nguyễn Văn Siêu, Vũ Tông Phan, bà Huyện Thanh Quan...
7 Ông có vai trò như thế nào trong việc quảng bá và lưu giữ tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du?
icon
Ông đem khắc ván in Truyện Kiều để lưu giữ cho đời sau
icon
Ông in giấy, phát Truyện Kiều tới từng trường học
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Phạm Quý Thích là bạn tâm giao của đại thi hào Nguyễn Du. Khi Truyện Kiều được viết ra, Phạm Quý Thích là một trong những người đầu tiên "thẩm định" tác phẩm. Ông đem khắc ván in nó trong các hiệu in ở phố Hàng Gai (Hà Nội ngày nay), đưa ra bình phẩm với học trò. "Phạm Quý Thích là một trong những người góp công lớn trong việc gìn giữ văn bản Truyện Kiều cho đời sau... Ở đây, vai trò của Phạm Quý Thích với tư cách người quảng bá tác phẩm là vô cùng quan trọng", cuốn Những người thầy trong sử Việt đánh giá.
8 Đâu là bài thơ vịnh Kiều nổi tiếng của Phạm Quý Thích?
icon
Đoạn trường tân thanh đề từ
icon
Truyện Kiều đề từ
icon
Vịnh Kiều đề từ
Giải thích "Đồng thanh tương ứng, đồng bệnh tương liên", Phạm Quý Thích cảm thông với thân phận nàng Kiều, đã viết ra bài thơ vịnh Kiều nổi tiếng với tên gọi Đoạn trường tân thanh đề từ. Phạm Quý Thích còn viết một số tác phẩm như: Thảo Đường thi nguyên tập; Lập trai văn tập; Thiên Nam long thủ liệt truyện (truyện về những người đỗ Trạng nguyên của nước Nam); Chu Dịch vấn đáp toát yếu (gồm 157 câu hỏi và trả lời về ý nghĩa của Kinh dịch và các quẻ trong Kinh dịch)...
9 Sau này mất, ông được an táng ở đâu?
icon
Hà Nội
icon
Hải Dương
icon
Cả 2 đáp án trên
Giải thích Năm 1825, thầy Lập Trai qua đời, thọ 65 tuổi. Triều đình cử người đến dự tang lễ, lệnh cho các quan đi đưa tang. Các học trò đã đưa Phạm Quý Thích về an nghỉ nơi quê nhà Hải Dương và xây từ đường thờ thầy trên mảnh đất Thọ Xương (Thăng Long), nơi ông cùng gia đình sinh sống.
(Ngày Nay) -Sáng 20/10, tại ĐH Hoa Sen (TPHCM), cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2 năm 2026 đã chính thức trao giải, với sự tham dự của Quyền Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TPHCM, các hội viên Hội Nhà văn TPHCM và nhà văn Nguyễn Nhật Ánh - vừa được dịch một số tác phẩm sang Hoa ngữ và sẽ phát hành tại quốc gia tỷ dân.
(Ngày Nay) - Đối với Ninh Bình, đây không chỉ là nhận thức mà còn là định hướng xuyên suốt trong quá trình xây dựng chiến lược phát triển ngành du lịch. Ninh Bình nhận thức rằng: Di sản không chỉ là ký ức và tài sản của quá khứ, mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển hôm nay và mai sau.
(Ngày Nay) - Từ năm học 2027 - 2028, tỉnh Quảng Trị dự kiến thí điểm dạy tiếng Lào cho học sinh lớp 6 tại Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Đakrông và Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Dân Hóa. Chương trình hướng tới tăng cường giao lưu ngôn ngữ, văn hóa và thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các địa phương khu vực biên giới Việt Nam – Lào.
(Ngày Nay) -Với chủ đề “Giai điệu phương Đông - Oriental Melodies”, Liên hoan Âm nhạc Dân tộc quốc tế 2026 sẽ diễn ra tại Nhạc viện TPHCM (phường Bến Thành) từ ngày 21 đến 23/10, quy tụ các nghệ sĩ từ Hàn Quốc, Thái Lan, Philippines và Việt Nam.
(Ngày Nay) - Nhiều công nghệ tiên phong được giới thiệu tại Triển lãm Thế giới (World Expo) 2025 ở Osaka (Nhật Bản) đang từng bước được đưa vào ứng dụng thực tế, từ y học tái tạo, chăm sóc sức khỏe đến thiết bị cứu hộ và phương tiện giao thông thế hệ mới. Những bước tiến này cho thấy nỗ lực của các doanh nghiệp Nhật Bản trong việc chuyển hóa thành tựu nghiên cứu thành sản phẩm phục vụ đời sống.
(Ngày Nay) - Ngày 19/10, Chính phủ Na Uy chính thức công bố dự luật nhằm cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời áp dụng các khung quản lý nghiêm ngặt đối với các “nền tảng có hại”. Danh sách các dịch vụ chịu sự điều chỉnh bao gồm nhiều nền tảng nhắn tin và giải trí trực tuyến phổ biến như Roblox, Snapchat và TikTok.
(Ngày Nay) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19/10 cho biết sẵn sàng gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Trung Quốc vào tháng tới.
(Ngày Nay) - Thủ tướng Công quốc Liechtenstein Brigitte Haas đã kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 17-19/10, theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã trả lời phỏng vấn báo chí về chuyến thăm.
(Ngày Nay) - Ngày 20 tháng 10 năm 2026, tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, khu kinh tế Hòn La, xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Ban QLDA Điện 2 đã trang trọng tổ chức Lễ khởi công - phát động thi đua dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II và công bố phát điện nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I lên lưới điện quốc gia.
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Vương quốc Đan Mạch, chiều 19/10 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu chính sách tại Đại học Copenhagen. Ngày Nay trân trọng giới thiệu phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm..
