Phó Thủ tướng đánh giá TPHCM là cấp hành chính, kinh tế năng động bậc nhất của cả nước nên có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá thực trạng, kiến nghị tới Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội (BHXH) và ưu đãi người có công. Đây là các đề án quan trọng sẽ được Trung ương Đảng tập trung thảo luận, thông qua vào năm 2018, triển khai thực hiện từ sau năm 2021.
Báo cáo của UBND TPHCM cho biết chính sách tiền lương hiện hành còn nhiều bất cập, chưa tạo được động lực làm việc cho công chức, viên chức và người lao động.
Cụ thể, trong khu vực hành chính, sự nghiệp, lương cơ bản thấp và chậm điều chỉnh, mức tăng chủ yếu bù đắp trượt giá, chưa bảo đảm nhu cầu sống cơ bản của cán bộ, công chức, viên chức, thấp hơn nhiều so với lương tối thiểu vùng của khu vực sản xuất- kinh doanh (1,3 triệu đồng so với hơn 3 triệu đồng).
Hệ thống thang, bảng lương khối hành chính nặng về bằng cấp, chưa phản ánh được trình độ, chất lượng đáp ứng công việc hoặc chức vụ đảm nhận. Hệ số giãn cách giữa các bậc lương thấp (sau 3 năm nâng hệ số lương thêm 0,35, tương ứng khoảng hơn 400.000 đồng), làm giảm hiệu quả của hệ số lương, tăng tính bình quân trong trả lương.
Thành phố cũng cho rằng cơ chế chi trả tiền lương chưa tạo điều kiện cho các địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, có điều kiện hình thành cơ chế bổ sung quỹ tiền lương để nâng cao thu nhập đội ngũ công chức.
Về chính sách tiền lương trong khu vực doanh nghiệp, sản xuất- kinh doanh, UBND Thành phố đánh giá hệ thống pháp luật về tiền lương tối thiểu được bổ sung, hoàn thiện qua từng năm, đáp ứng được nhu cầu sống tối thiểu của người lao động. Tuy nhiên, luật pháp chưa quy định lương tối thiểu theo thời vụ (tuần, ngày, giờ,...) và kiến nghị phải quy định mức lương tối thiểu này; điều chỉnh mức lương cán bộ, công chức ít nhất phải bằng lương thấp nhất của người lao động qua đào tạo trong khu vực doanh nghiệp.
Thành phố kiến nghị cần xây dựng Luật về tiền lương tối thiểu, quy định rõ điều kiện, phương pháp tính, xác định lương tối thiểu để bảo đảm tính khoa học, phù hợp với thực tiễn.
Đối với chính sách BHXH, TPHCM hiện có gần 2,2 triệu người tham gia BHXH. Trong nửa đầu năm 2017, số người tham gia BHXH bắt buộc đạt 95,36%, BHXH tự nguyện đạt 32,18% và bảo hiểm thất nghiệp đạt 94,99% so với kế hoạch BHXH Việt Nam giao. Đặc biệt, Thành phố đã cân đối ngân sách địa phương để hỗ trợ cho người dân tham gia BHXH và BHYT.
Trưởng Ban chỉ đạo Vương Đình Huệ đánh giá cao các nhận định của TPHCM về thực trạng vấn đề tiền lương, BHXH hiện nay, đồng thời đồng tình với các kiến nghị của Thành phố trong định hướng cải cách chính sách.
Theo đó, Ban chỉ đạo ghi nhận việc thiết kế chính sách tiền lương phải bảo đảm thu hẹp chênh lệch giữa khối hành chính và doanh nghiệp, thực sự là động lực cho hoạt động công vụ và sản xuất kinh doanh, trả lương theo vị trí việc làm, chức vụ chứ không cào bằng, bình quân như hiện nay, đổi mới, xây dựng cơ cấu quỹ lương bảo đảm quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong chi trả lương cho người đứng đầu cơ quan, đơn vị.
Về cải cách chính sách BHXH, Trưởng Ban chỉ đạo cho rằng cần thiết kế chế độ BHXH đa tầng, tuân thủ các nguyên tắc đóng- hưởng, chia sẻ rủi ro và bảo đảm bền vững Quỹ BHXH. Đồng thời, Trưởng Ban chỉ đạo ghi nhận nỗ lực của Thành phố trong cân đối ngân sách, hỗ trợ người lao động tham gia BHXH, góp phần mở rộng diện bao phủ, gây dựng văn hoá đóng BHXH trong cộng đồng.
“Cùng với Nghị quyết số 18 và số 19 của Hội nghị Trung ương 6 khoá XII về tinh giản biên chế và đổi mới cơ chế hoạt động, nâng chất lượng dịch vụ của các đơn vị sự nghiệp công lập, chúng ta sẽ tiến tới thực hiện thành công cải cách chính sách tiền lương, BHXH tạo động lực cho sự phát triển của người lao động, doanh nghiệp và quốc gia trong thời gian tới”, Trưởng Ban chỉ đạo tin tưởng./.
