Từ khi nào 1/1 là ngày khởi đầu năm mới?

Julius Caesar được suy tôn là vị thần La Mã. Ông đã cho xây dựng bộ lịch Julius, lấy ngày 1/1 là khởi đầu của năm. Bộ lịch này đã được sử dụng trong hàng nghìn năm.
Chân dung Julius Caesar. Ảnh: Getty.
Chân dung Julius Caesar. Ảnh: Getty.

Theo một số sách, Romulus - người sáng lập thành Rome - đã tạo ra hệ thống lịch Romulus vào khoảng năm 753 TCN, dựa trên hệ thống âm lịch của người Hy Lạp.

Romulus ban hành lịch dựa vào chu kỳ của Mặt Trăng, mỗi năm có 10 tháng, bắt đầu từ tháng ba và kết thúc vào cuối tháng 12. Vì chỉ có 10 tháng nên một khoảng thời gian kéo dài hai chu kỳ trăng không được đưa vào lịch. Romulus cho rằng đây là thời gian mùa đông không có ý nghĩa với làm nông nghiệp nên không cần có quy ước.

Vị vua thứ hai của La Mã là Numa Pompillus đã cải tiến lịch Romulus thành lịch Numa gồm 12 tháng, mỗi năm có 355 ngày (năm nhuận 385 ngày).

Đến thời kỳ Cộng hoà La Mã (khoảng năm 450 TCN), lịch Numa được sửa đổi thành lịch Cộng hoà La Mã. Hai năm có tháng nhuận sẽ có lần lượt 377 và 378 ngày, hai năm còn lại có 355 ngày.

Theo thời gian, lịch đặt theo chu kỳ của Mặt Trăng dần bộc lộ điểm yếu, không phản ánh đúng chu kỳ biến đổi thời tiết các mùa.

Dựa trên bộ lịch này, La Mã là quốc gia đầu tiên chọn 1/1 làm ngày khởi đầu năm mới từ năm 153 TCN. Tuy nhiên, sự kiện này ít được tôn trọng do tập quán văn hóa, chính trị ở các vùng khác nhau của La Mã.

Đến thời của Julius Caesar (100-44 TCN), hệ thống lịch trên được cải tiến một cách căn bản thành lịch Julius. Lịch Julius được Julius Caesar giới thiệu năm 46 TCN, có hiệu lịch năm 45 TCN, được chia thành 12 tháng, ngày nhuận được thêm vào tháng hai sau mỗi 4 năm. Vì thế, năm Julius trung bình dài 365,25 ngày.

Bộ lịch mới của Julius Caesar được áp dụng rộng rãi trên toàn đế quốc La Mã. 1/1 được chọn làm ngày đầu năm. Để tưởng nhớ ông, thượng nghị viện dùng tháng sinh nhật của Julius Caesar (tháng 7) đặt tên thành tháng July.

Lịch Julius có hạn chế là cứ sau 134 năm lại có một ngày dư. Năm 1582, lịch Julius được thay thế bằng lịch Gregorius có độ chính xác cao hơn. Tuy nhiên, vì thông tin chậm trễ và cả lý do tôn giáo, nhiều nước không áp dụng lịch Gregorius ngay. Anh, Mỹ đến năm 1752 mới theo lịch này. Nga chỉ theo lịch này sau năm 1917.

Từ khi nào 1/1 là ngày khởi đầu năm mới? ảnh 1

Trước khi được thay thế bằng lịch Gregorius, bộ lịch của Julius Caesar được áp dụng rộng rãi trên toàn đế quốc La Mã. 1/1 được chọn làm ngày đầu năm.

Ngoài ra, một số nhà thờ chính thống (ví dụ như ở Nga, Serbia và Georgia) tiếp tục tổ chức lễ hội tôn giáo theo lịch Julian.

Theo sách Bí sử hậu cung, Julius Caesar - người cho xây dựng bộ lịch Julius - là nhà quân sự hiển hách,  được xếp ngang hàng Alexander Đại đế, Hannibal, Thành Cát Tư Hãn, Napoleon Bonaparte.

Julius Caesar sinh ra trong gia đình quý tộc danh tiếng lẫy lừng bấy giờ. Năm 60 TCN, ông được bầu làm quan chấp chính tối cao của Cộng hòa La Mã. Từ đây, Caesar bắt đầu chiến dịch chinh phạt Gaule để được cử làm thống đốc xứ này.

Ông chinh phục hoàn toàn lãnh thổ của nước Pháp, phần lớn Thụy Sĩ và Bỉ, một phần nước Đức, nối liền vùng đất từ cực Tây của châu Âu tới sông Reih (Đức) và sáp nhập vào đế quốc La Mã.

Theo ghi chép của các nhà sử học phương Tây, khoảng 800 thành trì ở châu Âu bị Caesar chinh phục. Đó được xem là chiến dịch quân sự lớn nhất thế giới kể từ sau thời của Alexander Đại đế.

Ông được xem là một trong những nhà quân sự kiệt xuất nhất, chính trị gia xuất sắc của lịch sử thế giới cổ đại. Sau khi bị ám sát năm 44 TCN Julius Caesar được suy tôn là một trong những vị thần của La Mã.

Trong suốt cuộc đời binh nghiệp, trận đánh ngày 9/8/48 TCN tại Pharsalus (Hy Lạp) đã quyết định sự nghiệp của ông. Caesar và đồng minh đã đánh bại đội quân đội La Mã dưới sự chỉ huy của Gnaeus Pompeius Magnus.

Theo Zing
WHO đề xuất 6 giải pháp ngăn 1,6 triệu ca tử vong mỗi năm
WHO đề xuất 6 giải pháp ngăn 1,6 triệu ca tử vong mỗi năm
(Ngày Nay) - Tổ chức Y tế thế giới (WHO) kêu gọi các chính phủ đẩy mạnh triển khai 6 giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, nhấn mạnh rằng những biện pháp này không chỉ có thể ngăn ngừa 1,6 triệu ca tử vong mỗi năm mà còn mang lại lợi ích kinh tế lên tới hàng nghìn tỷ USD.
Chị Lâm Thị Nga được trao danh hiệu “Sao đỏ danh dự” tại Lễ trao giải thưởng Sao đỏ năm 2025.
Người phụ nữ 25kg và hành trình trao gửi những “bánh xe hy vọng”
(Ngày Nay) - Với cơ thể nhỏ bé và đôi chân không thể đi lại, chị Lâm Thị Nga (Giám đốc công ty TNHH Ba Bánh Hà Nam) vẫn vươn lên khởi nghiệp bằng xưởng xe lăn dành cho người khuyết tật. Không chỉ tạo ra sản phẩm hỗ trợ trong việc di chuyển, hành trình của chị còn lan tỏa tinh thần vượt khó, sự thấu hiểu và sẻ chia với cộng đồng.
Công bố toàn văn Văn kiện Hà Nội về di sản và tính xác thực
Công bố toàn văn Văn kiện Hà Nội về di sản và tính xác thực
(Ngày Nay) - Được thông qua ngày 30/9/2026 tại Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực, Văn kiện Hà Nội đóng góp quan điểm và kinh nghiệm của khu vực vào các thảo luận quốc tế về đánh giá và cách tiếp cận mới đối với tính xác thực của di sản trong bối cảnh đương đại, tiếp nối Văn kiện Nara (1994) và Văn kiện Nairobi (2025).
Ngày 28/10, Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2026 (Vietnam International Digital Week - VIDW 2026) chính thức khai mạc tại Quảng Ninh.
UNESCO đề xuất ba hướng hợp tác thúc đẩy AI bao trùm tại Việt Nam
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2026 (VIDW 2026) tại Quảng Ninh, UNESCO và Liên Hợp Quốc nhấn mạnh yêu cầu thu hẹp khoảng cách năng lực trí tuệ nhân tạo (AI), thúc đẩy hợp tác đa bên và bảo đảm công nghệ phục vụ mọi người, mọi cộng đồng, mọi ngôn ngữ.