UNET: Khẳng định vai trò đầu mối sáng tạo và ngoại giao văn hóa

Trong 5 năm 2021-2025, Trung tâm Thông tin UNESCO thuộc Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam (UNET) đã mở rộng mạnh mẽ các hoạt động hợp tác quốc tế, truyền thông, giáo dục và ngoại giao nhân dân. Từ bối cảnh dịch bệnh đến giai đoạn phục hồi và tăng tốc hội nhập, UNET liên tục đảm nhiệm vai trò đầu mối tổ chức, kết nối, đồng hành cùng các chương trình văn hóa - giáo dục trong nước và quốc tế, tiếp cận hàng chục nghìn lượt hưởng lợi và tạo dấu ấn trong mạng lưới UNESCO toàn cầu.

__________________

Duy trì hoạt động cộng đồng trong đại dịch, thúc đẩy bình đẳng giới và giáo dục sau COVID-19

Năm 2021, trong khi nhiều hoạt động xã hội bị gián đoạn vì COVID-19, UNET vẫn vận hành đều đặn Mạng lưới Sáng kiến Phát triển vì Cộng đồng (NICE), hỗ trợ truyền thông và thẩm định cho các mô hình của người khuyết tật và nhóm yếu thế như Tiệm giặt là người Điếc, doanh nghiệp xã hội KymViet hay Salon người Điếc Thành Nguyễn. Đây là giai đoạn khẳng định vai trò tiên phong của UNET trong hỗ trợ cộng đồng và thúc đẩy phát triển bền vững trong bối cảnh khủng hoảng.

Sang năm 2022, các hoạt động lan tỏa giá trị bình đẳng giới và nâng cao quyền phụ nữ được đẩy mạnh. Giải chạy Pháp ngữ “Elle Peut!” (Cô ấy có thể!) thu hút hơn 1.500 vận động viên, qua đó chuyển 157,4 triệu đồng hỗ trợ ba sáng kiến do nữ giới làm chủ thuộc mạng lưới NICE. Cùng năm, UNET phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Việt Nam và Tạp chí Ngày Nay tổ chức tọa đàm “Báo chí vì bức tranh tương lai có trẻ em gái” tại Tòa nhà Xanh Một Liên hợp quốc (Green One UN House), nằm trong chiến dịch truyền thông toàn cầu của UNESCO, góp phần bảo vệ quyền học tập của trẻ em gái và thúc đẩy bình đẳng giới trong giáo dục.

UNET cũng tham gia tổ chức Hội nghị quốc tế “Vai trò của nền kinh tế xanh trong bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên” – hoạt động kỷ niệm 20 năm thành lập Tạp chí Ngày Nay - đồng thời triển khai chuyến công tác kết nối giáo dục tại Trường Haileybury (Anh quốc), mở thêm hướng hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Vương quốc Anh.

Đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, mở rộng hợp tác quốc tế

Năm 2023 ghi dấu bước phát triển nổi bật về ngoại giao nhân dân. UNET bảo trợ đoàn múa Việt Nam biểu diễn tại Lễ hội Yosakoi ở Tokyo nhân kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt - Nhật, lan tỏa hình ảnh văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Trong nước, UNET tham gia tổ chức Hội nghị quốc tế “Vai trò đóng góp của các Hội UNESCO đối với sự phát triển quốc gia và hợp tác quốc tế” nhân 30 năm thành lập Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, quy tụ hơn 500 đại biểu toàn cầu, qua đó khẳng định năng lực triển khai các chương trình có quy mô lớn.

Hội nghị quốc tế UNESCO Phi Chính phủ và Văn hóa Doanh nghiệp thúc đẩy tương lai bền vững tại Nhật Bản.

Một trong những dấu ấn quan trọng là chuyên mục “Người Việt năm châu” phối hợp cùng Tạp chí Ngày Nay, với các chuyến công tác tới Mỹ và Nhật Bản, làm việc với Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc, Tổng lãnh sự quán tại San Francisco và tham dự Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Nhật Bản. Những hoạt động này giúp tăng cường hiểu biết về hợp tác kinh tế - văn hóa - ngoại giao trong giai đoạn Việt Nam nâng cấp quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Năm 2023 cũng ghi nhận sự chuẩn bị quan trọng cho Hội nghị quốc tế “Phong trào UNESCO phi chính phủ với văn hóa doanh nghiệp thúc đẩy tương lai bền vững”, dự kiến tổ chức tại Nhật Bản năm 2024, do UNET đảm nhiệm công tác tổ chức và truyền thông.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn di sản và thúc đẩy hợp tác đa phương

Bước sang năm 2024, UNET tiếp tục mở rộng phạm vi hoạt động với sự kết hợp giữa văn hóa - công nghệ - ngoại giao. Sự kiện giới thiệu dự án vật lý số “Tầm Chân” tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đánh dấu lần đầu tiên linh thú Nghê Việt được số hóa dưới hình thức sách vật lý số, mở ra hướng tiếp cận mới trong bảo tồn di sản ứng dụng công nghệ phygital.

Tại Nhật Bản, UNET phối hợp với Hiệp hội Kỹ thuật định giá trị SJVE tổ chức Hội nghị quốc tế “Phong trào UNESCO phi chính phủ với văn hóa doanh nghiệp thúc đẩy tương lai bền vững” tại Chiba, đồng thời bảo trợ đoàn múa Việt Nam biểu diễn tại Lễ hội Yosakoi 2024 với hai tiết mục kết hợp văn hóa Việt Nam - Nhật Bản.

UNET cũng tổ chức đoàn học sinh – sinh viên Việt Nam tham dự Trại hè iMUN 2024 tại Hoa Kỳ và ký kết hợp tác dài hạn với Trung tâm UNESCO vì Hòa bình (Hoa Kỳ), trở thành đối tác tuyển sinh độc quyền tại Việt Nam.

Nhiều đoàn công tác quốc tế được triển khai trong năm 2024, từ Paris đến Amsterdam, giúp kết nối học thuật, nghiên cứu kinh tế - tài chính và mở ra các dự án hợp tác mới. Tại Hội chợ Di sản Quốc tế 2024 ở Bảo tàng Louvre Carrousel, đoàn UNET tiếp cận hơn 350 mô hình di sản tiên tiến của châu Âu, học hỏi kinh nghiệm phục vụ các hội nghị quốc tế về di sản sẽ tổ chức tại Việt Nam trong tương lai.

Đoàn phái cử Trung tâm Thông tin UNESCO tham dự Trại hè iMUN 2025 tại Thủ đô Washington D.C., Hoa Kỳ.

Các sáng kiến quốc tế năm 2025 và dấu ấn tại Trụ sở UNESCO Paris

Năm 2025 là một năm bản lề, mở đầu chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO (1976 - 2026). Tháng 2/2025, UNET tham dự Diễn đàn Thanh niên Toàn cầu lần thứ nhất tại Kazakhstan, đóng góp tiếng nói về vai trò của giới trẻ trong bảo tồn di sản và phát triển bền vững.

Dấu mốc quan trọng nhất trong năm là Hội nghị quốc tế “Bảo tồn Di sản và Phát triển Công nghiệp Văn hóa” tổ chức ngay tại Trụ sở UNESCO Paris ngày 22/8/2025, do Liên hiệp các Hội UNESCO Thế giới và Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam đồng tổ chức, giao UNET phụ trách công tác hậu cần và truyền thông. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đứng ra tổ chức một sự kiện lớn của UNESCO tại Paris, khẳng định vai trò tích cực của Việt Nam trong không gian hợp tác văn hóa toàn cầu.

Bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Đại biện lâm thời Phái đoàn Việt Nam bên cạnh UNESCO tham gia hội nghị Paris tháng 8 năm 2025.

UNET tiếp tục triển khai các chương trình giáo dục thanh thiếu niên như trại hè iMUN 2025 tại Washington D.C., đồng thời thực hiện các chuyến công tác tại Kazakhstan, tham dự Đại hội các Nhà lãnh đạo Tôn giáo Thế giới và Truyền thống lần thứ VIII với chủ đề “Đối thoại tôn giáo - Hợp tác cho tương lai”.

***

Sau 5 năm hoạt động, Trung tâm Thông tin UNESCO đã chứng minh vai trò là một đơn vị năng động, chuyên nghiệp, có khả năng kết nối rộng và triển khai hiệu quả các hoạt động văn hóa, giáo dục, truyền thông và ngoại giao nhân dân. Từ thúc đẩy bình đẳng giới, hỗ trợ sáng kiến cộng đồng, bảo tồn di sản đến mở rộng hợp tác đa phương, UNET đã trở thành cầu nối quan trọng giữa Việt Nam và các mạng lưới UNESCO toàn cầu.

Những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ 2021-2025 tạo nền tảng vững chắc cho UNET tiếp tục đóng góp vào các chương trình quốc tế lớn, hướng tới giai đoạn 2026 với nhiều sự kiện trọng điểm của UNESCO và của Việt Nam trên trường quốc tế.