Chuyến thăm và làm việc của đoàn Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam tại Nhật Bản từ ngày 12/10 đến 20/10/2025 đã khẳng định vai trò của ngoại giao nhân dân trong việc thắt chặt tình hữu nghị, thúc đẩy giao lưu văn hóa và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững dựa trên di sản và sáng tạo.
__________________
 |
Năm 2023, tại Hội nghị quốc tế kỷ niệm 30 năm thành lập Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam “Vai trò và đóng góp của các Hội UNESCO đối với sự phát triển của quốc gia và hợp tác quốc tế”, Giáo sư Yuji Suzuki, Tổng Giám đốc Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản đã tham dự và hai bên đã trò chuyện, đặt nền móng cho hợp tác lâu dài.
Năm 2024, Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam thành công tổ chức Hội nghị quốc tế “UNESCO Phi Chính phủ và Văn hóa Doanh nghiệp thúc đẩy tương lai bền vững” tại Tokyo, với sự phối hợp từ Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản và Hiệp hội Tư vấn Giá trị Nhật Bản SJVE, tạo tiền đề cho chuỗi hoạt động năm 2025.
Ngày 12/10/2025, nhận lời mời từ Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản (VJBA), nhà báo Trần Quỳnh Hoa, Phó Trưởng ban Quốc tế Tạp chí Ngày Nay - Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam đã có mặt tại sự kiện “Tình yêu không biên giới”, Yokohama. Sự kiện tổ chức với sự bảo trợ của Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản, thu hút hơn 100 cặp đôi Việt - Nhật, tôn vinh sự giao thoa văn hóa qua các hoạt động như cuộc thi ảnh “Nắm tay nhau đi khắp thế gian”, lễ rước nến thắp lửa tình yêu, chiến dịch “100 lời chúc Nhật - Việt”. Các tiết mục biểu diễn nghệ thuật và trình diễn trang phục cưới truyền thống của hai dân tộc đã tạo nên không khí giao lưu sôi động, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam đến người dân Nhật Bản.
 |
| Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản đến thăm và làm việc tại Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản. |
Ngày 16/10, đoàn công tác của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản, dẫn đầu bởi nhà báo Nguyễn Lệ Hằng, Phó Tổng thư ký Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Ngày Nay và Giáo sư Yuji Suzuki, Tổng Giám đốc Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản đã đến thăm Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản. Đại sứ Phạm Quang Hiệu, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Nhật Bản tiếp đoàn, khẳng định cam kết hỗ trợ của chính phủ cho các hoạt động ngoại giao nhân dân và nhấn mạnh vai trò của UNESCO trong bảo tồn di sản cũng như thúc đẩy giao lưu văn hóa.
Ngày 17/10, Hội nghị Quốc tế “Công nghiệp Văn hóa – Động lực chiến lược trong phát triển bền vững” do Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản đã được tổ chức tại Tokyo, đánh dấu lần hợp tác thứ hai của hai Liên hiệp. Sự kiện thu hút đại biểu đến từ đa dạng ngành nghề, nghệ sĩ, chuyên gia, và doanh nhân hai nước. Nhà báo Nguyễn Lệ Hằng phát biểu khai mạc hội nghị, nhấn mạnh sự đồng điệu giữa kho tàng di sản Việt Nam và nền công nghiệp sáng tạo của Nhật Bản.
Ông Nguyễn Hồng Sơn, Chủ tịch Liên hiệp hội người Việt Nam tại Nhật Bản (VUAJ) chia sẻ về cách công nghiệp văn hóa kết nối cộng đồng, từ thiết kế poster bằng AI đến livestream quảng bá ẩm thực Việt. Ông cho biết: “Chúng tôi tin rằng, chính sự kết hợp giữa văn hóa và công nghệ là chìa khóa để giới thiệu đất nước, con người Việt Nam tới bạn bè Nhật Bản một cách sinh động, hiện đại và đầy cảm hứng. Những hình ảnh về Việt Nam không chỉ được truyền tải qua sách báo hay phim ảnh, mà còn qua các nền tảng mạng xã hội, các ứng dụng tương tác, các chiến dịch truyền thông số do chính cộng đồng người Việt tại Nhật Bản khởi xướng.”
 |
| Ni sư Thích Tâm Trí tại Hội nghị quốc tế 17/10/2025, Tokyo. |
Ni sư Thích Tâm Trí, Chủ tịch Hội Phật tử Việt Nam tại Nhật Bản, đã chia sẻ tại hội nghị về hoạt động Phật sự tại chùa Đại Ân, nơi bà hỗ trợ hơn 2.000 thực tập sinh Việt Nam trong đại dịch COVID-19 bằng cách cung cấp thực phẩm, chỗ ở, và phân phát 218 tấn gạo cùng hàng nghìn tấn lương thực. Thông qua những nỗ lực này, Ni sư không chỉ bảo tồn giá trị văn hóa Việt Nam về tinh thần “lá lành đùm lá rách” mà còn thúc đẩy sự gắn kết cộng đồng Việt - Nhật, góp phần xây dựng một xã hội bền vững thông qua lòng từ bi và giao lưu văn hóa.
 |
| Ông Satoshi Sugawara, Giám đốc điều hành của Công ty Đường cao tốc Thủ đô (Shuto Expressway Company Limited) tại Hội nghị quốc tế 17/10/2025. |
Ông Satoshi Sugawara, Giám đốc điều hành Công ty Đường cao tốc Thủ đô (Shuto Expressway Company Limited), trình bày về việc áp dụng Kỹ thuật Giá trị (Value Engineering - VE) để tối ưu hóa hạ tầng giao thông, đồng thời giới thiệu các dự án hợp tác kỹ thuật với Việt Nam, như khảo sát hệ thống giao thông thông minh năm 2014 và nâng cao năng lực quản lý xây dựng năm 2015. Ông nhấn mạnh những tuyến đường cao tốc không chỉ là tuyến đường phục vụ di chuyển hàng ngày mà còn là hạ tầng hỗ trợ du lịch và văn hóa.
Ca sĩ Lily Chen (tên thật Trần Như Ngọc, Á quân Tình Bolero 2019, Top 15 Hoa hậu Siêu quốc gia Việt Nam 2018) cũng để lại dấu ấn với màn trình diễn âm nhạc, được Tổng Giám đốc Yuji Suzuki nhận xét có nét tương đồng với phong cách của các nghệ sĩ Nhật Bản, tạo cảm giác vô cùng thân thuộc cho những khán giả Nhật tại sự kiện.
 |
| Nữ ca sĩ Lily Chen tại Hội nghị quốc tế 17/10/2025, Tokyo. |
Theo ông Suzuki, hội nghị tại Nhật Bản năm nay có sự tham gia đông đảo của người Việt thành thạo tiếng Nhật hơn hẳn so với sự kiện kết hợp đầu tiên vào năm 2024, tạo sự gắn kết sâu sắc hơn, và nhấn mạnh hội nghị đã trở thành nền tảng hiệu quả kết nối các tổ chức cộng đồng, phi chính phủ, cơ quan nhà nước, báo chí, doanh nghiệp, và nghệ sĩ hai nước. Ông đặc biệt ấn tượng với bài phát biểu của Ni sư Thích Tâm Trí, lần đầu tiên hiểu rõ những khó khăn của cộng đồng người Việt tại Nhật Bản, và được truyền cảm hứng để áp dụng tinh thần phụng sự của bà vào công tác hỗ trợ cộng đồng.
 |
Tổng Giám đốc Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản - Giáo sư Yuji Suzuki. |
Ngày 18/10, đoàn Việt Nam tham dự Đại hội toàn quốc lần thứ 81 của Liên hiệp các Hội UNESCO Nhật Bản tại Kanazawa, do Chủ tịch Yoshiki Sato đón tiếp. Đại hội tập trung vào chủ đề “Cuộc sống hàng ngày: Hướng tới tái thiết sáng tạo bán đảo Noto” sau trận động đất ngày 1/1/2024. Các đại biểu đến từ các khối doanh nghiệp, tổ chức văn hóa - xã hội đã cùng ngồi lại, thảo luận về việc khôi phục cảng cá, đất nông nghiệp và văn hóa, kết hợp công nghệ với truyền thống. Các hoạt động như biểu diễn nghệ thuật Kyogen và Noh bởi những diễn viên nhí, các tiết mục hòa nhạc trẻ trung và trải nghiệm ẩm thực địa phương tại công viên địa chất Hakusan Tetori được UNESCO công nhận năm 2023 đã để lại ấn tượng sâu sắc cho đoàn Việt Nam.
 |
Các hoạt động trên đã mở ra tiềm năng lớn cho ngoại giao nhân dân Việt Nam - Nhật Bản. Thứ nhất, góp phần thúc đẩy giao lưu văn hóa và di sản. Nhật Bản đã tận dụng hiệu quả các danh hiệu UNESCO để phát triển du lịch, thu hút 35,37 triệu lượt khách quốc tế năm 2024. Chiến lược “Cool Japan” là một sáng kiến của Chính phủ Nhật Bản, được khởi động từ khoảng năm 2002 và chính thức triển khai mạnh mẽ từ năm 2010, nhằm quảng bá văn hóa đại chúng và các ngành công nghiệp sáng tạo của Nhật Bản ra thế giới, từ đó thúc đẩy kinh tế, tăng cường ảnh hưởng văn hóa và nâng cao hình ảnh quốc gia. Đại sứ Phạm Quang Hiệu cho biết các địa phương Việt Nam, với các di sản như quần thể Côn Sơn - Kiếp Bạc, có thể áp dụng chiến lược “Cool Japan” để phát triển công nghiệp văn hóa, từ nghệ thuật dân gian đến ẩm thực.
Thứ hai, hợp tác này góp phần vào phát triển kinh tế bền vững. Giá trị xuất khẩu công nghiệp văn hóa của Nhật Bản đã sánh ngang các ngành công nghiệp chủ lực như điện tử và thép. Ông Sugawara nhấn mạnh việc áp dụng VE trong các dự án như ngầm hóa khu Nihonbashi hay công viên sinh thái Ōhashi Junction, tạo cảm hứng cho Việt Nam trong việc phát triển hạ tầng gắn với văn hóa. Các dự án chung về nền tảng văn hóa số, đào tạo kỹ năng sáng tạo, và hợp tác du lịch - giáo dục hứa hẹn mang lại giá trị gia tăng.
 |
| Sự kiện Tình yêu không biên giới tại Yokohama 12/10/2025. |
Thứ ba, cộng đồng gần 700.000 người Việt tại Nhật Bản, tăng 60-80.000 người mỗi năm, đóng vai trò cầu nối văn hóa. Bà Nguyễn Cẩm Tuyến, Trưởng đại diện TTXVN tại Nhật Bản, nhấn mạnh sự hòa nhập của người Việt nhờ tương đồng văn hóa, đặc biệt qua các lễ hội như Harajuku Omotesandou Genki-matsuri vào tháng Tám tại Tokyo, thu hút nhiều người Việt tham gia. Sự kiện “Tình yêu không biên giới” và các hoạt động của Ni sư Thích Tâm Trí tại chùa Đại Ân cũng đã lan tỏa tinh thần “lá lành đùm lá rách”, nhận được sự hỗ trợ từ cả cộng đồng Nhật Bản.
Với sự năng động của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam và sự hỗ trợ của cộng đồng hai nước, quan hệ song phương hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển, góp phần xây dựng một châu Á - Thái Bình Dương hòa bình và thịnh vượng. Giáo sư Yuji Suzuki gợi ý đưa tiêu chí UNESCO vào giáo dục giới trẻ Việt Nam thông qua mô hình UNESCO School (các trường học là hội viên liên kết của Liên hiệp các Hội UNESCO), những chương trình trại hè hoặc trao đổi học sinh hai nước. Đại sứ Phạm Quang Hiệu đề xuất Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam tiếp tục học hỏi mô hình quản lý linh hoạt của Nhật Bản và tăng cường kết nối với các địa phương, đồng thời khẳng định sẽ hỗ trợ tối đa đối với những sự kiện ngoại giao nhân dân hai nước thông qua mọi hoạt động UNESCO phi chính phủ trong tương lai.
