Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen ngày 30/12 nhấn mạnh việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU) là thành phần then chốt trong các cam kết đảm bảo an ninh tương lai cho quốc gia Đông Âu.
Trong bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc điện đàm thuộc khuôn khổ “Định dạng Berlin” (bao gồm lãnh đạo Đức, Pháp, Ba Lan và các nước khác), bà Von der Leyen khẳng định việc gia nhập EU mà Ukraine hằng mong đợi tự thân nó đã là “một sự đảm bảo an ninh then chốt.”
Chủ tịch EC chia sẻ: “Sau cùng, sự thịnh vượng của một đất nước Ukraine tự do nằm ở việc gia nhập EU... Sự mở rộng không chỉ mang lại lợi ích cho các nước mới gia nhập; như các làn sóng mở rộng trước đây đã chứng minh, nó mang lại lợi ích cho toàn thể châu Âu.”
Tuyên bố trên được bà von der Leyen đưa ra sau 1 tuần diễn ra những ngoại giao dồn dập giữa các quan chức Mỹ, Ukraine và châu Âu. Sau cuộc hội đàm song phương với người đồng cấp Mỹ Donald Trump, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố các cam kết đảm bảo an ninh giữa ba bên “gần như đã đạt được thống nhất.”
Gia nhập EU được coi là một mắt xích quan trọng, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức cho khối. Quy trình này đòi hỏi những kế hoạch cải cách sâu rộng và phải nhận được sự đồng thuận của toàn bộ 27 vị lãnh đạo của các quốc gia thành viên EU.
Đối với EC, tiến trình của Ukraine là sự cân bằng tinh tế: một mặt phải đảm bảo quy trình dựa trên năng lực công bằng cho tất cả các quốc gia ứng viên, mặt khác phải tính đến tình trạng đặc biệt của một đất nước đang ở trong quá trình đàm phán hòa bình.
Ukraine hiện cũng phải đối mặt với quyền phủ quyết từ Thủ tướng Hungary Viktor Orbán. Nhà lãnh đạo này nhiều lần lập luận rằng Kiev không đáp ứng đủ tiêu chuẩn gia nhập EU và cùng lắm chỉ nên dừng lại ở mức quan hệ đối tác thân thiết.
Trong năm nay, sự phủ quyết của ông đã chặn đứng mọi tiến triển trong quá trình đàm phán gia nhập của Ukraine, bao gồm cả tiến trình xem xét các cụm chương đàm phán kỹ thuật.
Trong khi đó, EC khẳng định Ukraine đã sẵn sàng về mặt kỹ thuật để tiến xa hơn. Sự thất vọng về tiến độ chậm chạp đã làm dấy lên những cuộc tranh luận về quy tắc đồng thuận trong chính sách mở rộng, song các đề xuất điều chỉnh luật vẫn chưa đạt được bất kỳ bước tiến nào.
