LHQ quan sát các ngày, tuần, năm và thập kỷ được chỉ định với những chủ đề đa dạng. Bằng cách tạo ra các quan sát đặc biệt, LHQ thúc đẩy nhận thức và hành động quốc tế về những vấn đề cụ thể. Mỗi Ngày quốc tế mang đến cho các quốc gia thành viên LHQ cơ hội tổ chức các hoạt động liên quan đến chủ đề của ngày. Các cơ quan, tổ chức của LHQ và quan trọng nhất là các chính phủ, xã hội dân sự, khu vực công và tư, trường học, trường đại học và công dân nói chung, đều chung tay biến Ngày Quốc tế thành bàn đạp cho các hành động nâng cao nhận thức.
Liên hợp quốc cũng tổ chức các ngày kỷ niệm những sự kiện quan trọng trong lịch sử phát triển của mình.
Ngày Quốc tế được lựa chọn bởi cơ quan nào?
Cơ quan tiêu biểu nhất của Tổ chức, Đại hội đồng LHQ, sẽ đứng ra chỉ định một ngày cụ thể trở thành Ngày Quốc tế.
Các Ngày quốc tế do các Quốc gia thành viên đề xuất lên Đại hội đồng. Sau đó, Đại hội đồng xem xét quyết định bằng sự nhất trí đồng thuận thông qua nghị quyết thiết lập một ngày cụ thể.
Các chủ đề của ngày quốc tế luôn gắn với các lĩnh vực hoạt động chính của Liên hợp quốc, là duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, thúc đẩy phát triển bền vững, bảo vệ nhân quyền, bảo đảm luật pháp quốc tế và hành động nhân đạo.
Trong các nghị quyết, Đại hội đồng cũng chỉ ra những mối bận tâm chung của 193 Quốc gia thành viên LHQ, cũng như toàn thể nhân loại. Đại hội đồng thường giải thích điều gì đã thúc đẩy Đại hội đồng công bố Ngày Quốc tế. Ví dụ, khi tuyên bố ngày 23/5 là Ngày Quốc tế Xóa bỏ các Lỗ rò sản khoa, nghị quyết đã trích dẫn “mối liên hệ giữa nghèo đói, suy dinh dưỡng, thiếu hoặc không đủ hoặc không thể tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, sinh đẻ sớm, tảo hôn, bạo lực đối với phụ nữ trẻ và trẻ em gái cùng phân biệt giới tính là nguyên nhân gốc rễ của căn bệnh Lỗ rò sản khoa, và nghèo đói vẫn là yếu tố rủi ro xã hội chính”.
Nhiều người có thể chưa bao giờ nghe nói về căn bệnh Lỗ rò sản khoa, căn bệnh gây ra một số tổn thương nghiêm trọng nhất có thể xảy ra khi sinh con, dù trên thực tế có khoảng hai triệu phụ nữ ở các nước đang phát triển phải sống chung với căn bệnh này, và khoảng 50.000 đến 100.000 ca mắc mới xảy ra hàng năm. Đây là một ví dụ về việc nâng cao nhận thức quan trọng mà Ngày Quốc tế thực hiện.
 |
Nghị quyết Đại hội đồng LHQ chỉ định ngày 23/6 là Ngày Quốc tế Góa phụ, trong đó tuyên bố "hết sức lo ngại rằng hàng triệu đứa con của những góa phụ phải đối mặt với tình trạng đói, suy dinh dưỡng, lao động trẻ em, khó tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, nước và vệ sinh, thất học và buôn người." |
Một số Ngày Quốc tế không phải do Đại hội đồng tuyên bố mà do các cơ quan chuyên môn của LHQ công bố nhằm thu hút sự chú ý của công chúng đến các chủ đề thuộc lĩnh vực chuyên môn của họ, như y tế, hàng không, sở hữu trí tuệ. Ví dụ, Ngày Tự do Báo chí Thế giới 3/5 là do Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) tuyên bố và sau đó đã được Đại hội đồng thông qua.
Ngoài việc nâng cao nhận thức, LHQ tận dụng những ngày này để tư vấn cho các Quốc gia về các hành động nhằm giải quyết các vấn đề nghiêm trọng liên quan đến các chủ đề cụ thể. Ví dụ như vào Ngày Quốc tế Đa dạng Sinh học 22/5, LHQ đã mời các Quốc gia Thành viên ký và phê chuẩn Nghị định thư Cartagena về Bảo vệ đa dạng sinh học.
Làm cách nào để đo lường tác động của những ngày này?
Mỗi ngày quốc tế đều có một trang web chuyên dụng, hiển thị bằng sáu ngôn ngữ chính thức của LHQ, gồm tiếng Ả Rập, Trung Quốc, Anh, Pháp, Nga và Tây Ban Nha.
Ngày Quốc tế đóng vai trò như một chỉ báo về sự quan tâm mà mỗi chủ đề sẽ thu hút những nhóm đối tượng cụ thể. Để tìm hiểu điều này, LHQ xem xét mức độ tương tác mà những lễ kỷ niệm nhận được ở các khu vực và bằng các ngôn ngữ khác nhau trên thế giới.
Một trường hợp đáng được nêu bật là Ngày Quốc tế Nhân quyền, diễn ra vào ngày 10/12. Ngày này được tổ chức ở mọi nơi trên thế giới với nhiều sáng kiến đa dạng khác nhau, từ sự kiện các sĩ quan quân đội và cảnh sát đổi súng lấy giày chạy ở Nam Sudan, đến cuộc thi dành cho sinh viên ở Nga hoặc triển lãm ở Brazil. Vô số cá nhân từ mọi tầng lớp xã hội đều tôn vinh, theo cách này hay cách khác, bằng việc tham gia vào các sự kiện kỷ niệm ngày đặc biệt này.
Những ngày phổ biến nhất khác bao gồm Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, Ngày Nước Thế giới 22/3 và Ngày Quốc tế Hòa bình 21/9.
 |
Tháng 6 được ghi nhận là tháng có nhiều Ngày Quốc tế nhất của LHQ, với 28 ngày Quốc tế được công bố. |
Đặc biệt, 21/3 là ngày của 5 Ngày Quốc tế khác nhau, bao gồm: Ngày Quốc tế Xóa bỏ Phân biệt chủng tộc (LHQ), Ngày Thơ thế giới (UNESCO), Ngày Quốc tế Nowruz (LHQ), Ngày Hội chứng Down thế giới và Ngày Quốc tế về Rừng (LHQ)
Tôn vinh chủ nghĩa đa ngôn ngữ
Có một hạng mục đặc biệt về các Ngày Quốc tế kỷ niệm các ngôn ngữ chính thức của Liên hợp quốc. Bộ Truyền thông Toàn cầu đã công bố những ngày này để công nhận đa ngôn ngữ và đa dạng văn hóa, cũng như thúc đẩy việc sử dụng bình đẳng tất cả sáu ngôn ngữ chính thức trong toàn Tổ chức.
Ngày Ngôn ngữ tại LHQ nhằm mục đích cung cấp thông tin, với mục tiêu nâng cao nhận thức và sự tôn trọng đối với lịch sử, văn hóa và những thành tựu của từng ngôn ngữ trong số sáu ngôn ngữ chính thức của cộng đồng LHQ. Các ngày cụ thể như sau: tiếng Ả Rập 18/12, tiếng Trung 20/4, tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha 23/4, tiếng Pháp 20/3, tiếng Nga 6/6.
Các hoạt động quan sát khác tôn vinh chủ nghĩa đa ngôn ngữ bao gồm Ngày Quốc tế về Ngôn ngữ mẹ đẻ, Ngày Dịch thuật quốc tế, Năm quốc tế về Ngôn ngữ bản địa (2019) và Năm Ngôn ngữ quốc tế (2008).
