Theo Bộ Y tế, trong thời gian qua, các cơ quan chức năng ở Trung ương và địa phương đã tích cực triển khai các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP), thanh tra, kiểm tra, xử lý nhiều vụ việc vi phạm quy định pháp luật của các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, bếp ăn tập thể. Tuy nhiên, vẫn xảy ra một số vụ ngộ độc thực phẩm tập thể, đặc biệt là bữa ăn bán trú cho học sinh các cơ sở giáo dục và các bữa ăn ca cho người lao động các doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị.
Trong bối cảnh việc cung cấp bữa ăn bán trú cho học sinh các cơ sở giáo dục khá phổ biến và đa dạng dưới nhiều hình thức khác nhau như tự tổ chức bếp ăn tại chỗ, mua suất ăn sẵn do đơn vị khác cung cấp hoặc hợp đồng với các doanh nghiệp để tổ chức bếp ăn, cùng với các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố xung quanh trường học thu hút đông đảo học sinh... là thách thức không nhỏ cho công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về xử lý thông tin phản ánh về giải pháp đồng bộ bảo đảm an toàn thực phẩm, chủ động phòng chống ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể, học đường và các sự cố an toàn thực phẩm một cách có hiệu quả; Bộ Y tế vừa có công văn đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ban chỉ đạo liên ngành về ATTP các tỉnh, thành phố chỉ đạo, tập trung triển khai thực hiện nghiêm túc các quy định tại Luật An toàn thực phẩm, các Nghị định số 155/2018/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Y tế về quy định điều kiện an toàn thực phẩm đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố; Chỉ thị số 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước, trách nhiệm quản lý nhà nước an toàn thực phẩm trong tình hình mới; Chỉ thị số 38/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, trong đó nhấn mạnh người đứng đầu các cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ ăn uống, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể phải chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm theo quy định.
Bộ Y tế đề nghị các đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm đối với bếp ăn tập thể tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn; trong đó bảo đảm các bếp ăn tại các trường học, bếp ăn tập thể tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, bếp ăn tại các cơ sở y tế, các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố phải được kiểm tra, giám sát, hậu kiểm, được phân công, phân cấp quản lý đầy đủ, bảo đảm không để sót, không để cơ sở không bảo đảm an toàn thực phẩm được hoạt động.
Đồng thời, tăng cường công tác liên ngành trong thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm, nhất là ngành Y tế - Giáo dục, phối hợp với các Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, Ban giám hiệu nhà trường, Lãnh đạo các cơ sở y tế trong giám sát, kiểm tra việc chấp hành các quy định an toàn thực phẩm từ nguồn gốc thực phẩm, quá trình chế biến, bảo quản, vận chuyển, giao nhận thực phẩm, kiểm thực ba bước và lưu mẫu thực phẩm tại các bếp ăn tập thể trong khu công nghiệp, khu chế xuất, bếp ăn trường học, bếp ăn tại các cơ sở y tế và các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn cho khu công nghiệp, khu chế xuất, trường học, cơ sở y tế, các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố trên địa bàn. Phát hiện sớm và kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật; công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Đối với các cơ sở giáo dục, ngoài các quy định nêu trên, Bộ Y tế yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục; quy định về công tác y tế trường học. Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục kiến thức an toàn thực phẩm, biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm phù hợp với từng đối tượng (công nhân, học sinh, sinh viên, cán bộ phụ trách an toàn thực phẩm, nhân viên nhà trường...), chú ý về vệ sinh ăn uống, vệ sinh cá nhân nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, thói quen không bảo đảm an toàn thực phẩm trong lựa chọn, bảo quản, chế biến và sử dụng thực phẩm.
Các đơn vị nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, đặc biệt là Ban quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất, Ban giám hiệu nhà trường, lãnh đạo các cơ sở y tế để bảo đảm sản xuất, kinh doanh thực phẩm bền vững và có trách nhiệm với sức khỏe cộng đồng; biểu dương các cơ sở bếp ăn tập thể, cung cấp suất ăn sẵn chấp hành tốt các quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn thực phẩm.
Các đơn vị huy động sự tham gia, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, công đoàn trong khu công nghiệp, khu chế xuất, các cơ sở y tế, ban đại diện cha mẹ học sinh, đoàn thanh niên tại nhà trường, các tổ chức xã hội có liên quan trong việc giám sát công tác chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, các bệnh viện, trường học.
Các đơn vị y tế trên địa bàn chuẩn bị sẵn sàng các phương án, lực lượng thường trực, phương tiện, vật tư, hóa chất; tăng cường công tác đào tạo, tập huấn cho lực lượng chuyên môn trong việc khám, cấp cứu và điều trị; xử lý, kịp thời khắc phục, giảm thiểu ảnh hưởng khi có vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra.
Bộ Y tế cũng vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố sau khi các cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý vụ việc thu gom, vận chuyển, giết mổ và tiêu thụ sản phẩm lợn mắc bệnh với quy mô lớn tại một số địa phương, tạo điều kiện để động vật, sản phẩm không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y, mất an toàn thực phẩm được đưa ra thị trường; trong đó có cung ứng thực phẩm cho một số bếp ăn tập thể, bao gồm cả bếp ăn tập thể trong các cơ sở giáo dục (sau đây gọi là bếp ăn trường học).
Theo Bộ Y tế, vụ việc này làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và gây tác hại lâu dài đến sức khỏe người dân, đặc biệt với các nhóm đối tượng như trẻ em, học sinh, sinh viên, những người lao động. Bên cạnh đó, gần đây, tại một số địa phương đã xảy ra một số vụ ngộ độc tập thể tại khu công nghiệp, trường học gây dư luận bất an trong xã hội.
Để chấn chỉnh việc kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm ở các bếp ăn tập thể, nhất là trong các trường học; Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các UBND cấp xã, các cơ quan chức năng tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm bếp ăn tập thể.
Các đơn vị xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể và đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; phát hiện sớm và xử lý nghiêm các vi phạm xảy ra trong các bếp ăn tập thể theo quy định; công khai các vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo cộng đồng kịp thời; đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao tính tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm của các cơ sở kinh doanh, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể; nâng cao vai trò của người đứng đầu cơ sở, đơn vị trong việc đảm bảo điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại tất cả các khâu chế biến, phục vụ suất ăn, có trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan đến nơi cung cấp nguyên liệu, thực phẩm để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc thực phẩm khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.
Đồng thời huy động nguồn lực của các tổ chức và cá nhân trong việc giám sát công tác chăm sóc sức khỏe, đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, bệnh viện, trường học. Sẵn sàng phương án, nguồn lực cho việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; khi xảy ra ngộ độc thực phẩm phải khẩn trương điều tra, xác định nguyên nhân gây ngộ độc và truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây ngộ độc...
Đối với các cơ sở giáo dục có bếp ăn nội trú, bán trú, căng tin... Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị ngoài việc tuân thủ các nội dung đảm bảo an toàn thực phẩm đối với bếp ăn tập thể, các trường học phải tuân thủ nghiêm việc nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm về bảo đảm an toàn thực phẩm của người đứng đầu đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể, chủ cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, chủ cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể; tăng cường tuyên truyền, giáo dục kiến thức an toàn thực phẩm, các biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm cho giáo viên, học sinh, sinh viên.
Bên cạnh đó, các đơn vị huy động sự tham gia của đại diện cha mẹ học sinh, đoàn thanh niên tại nhà trường trong việc giám sát bếp ăn trường học, đảm bảo an toàn thực phẩm.
