Giữa núi rừng yên bình của Bản Liền (Bắc Hà, thuộc tỉnh Lào Cai), những ngôi nhà nhỏ bình dị của người dân nơi đây đã trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước.
Khách du lịch khi đến với Bản Liền có thể trải nghiệm các hoạt động để hiểu rõ văn hóa của người dân tộc thiểu số nói chung và của người Tày tại đây nói riêng như: thăm ruộng bậc thang, cấy lúa, chăn trâu, hái chè và làm chè hữu cơ, tắm thác, dùng bữa bên suối, lên rừng lấy tre, làm đũa cẩm truyền thống, đan nón lá, làm cốm, trò chơi dân tộc…
BanLien Pine Homestay của gia đình chị Vàng Thị Thông là một điểm đến mang đậm chất bản địa, được làm từ gỗ, mái lợp lá cọ. Ngôi nhà sàn nhỏ của chị Thông đã trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách khắp nơi. Từ tinh thần dám làm, chị biến căn nhà truyền thống thành homestay, nơi cuộc sống nông nghiệp, văn hóa và phong cảnh tĩnh lặng của người Tày.
Trước năm 2019, cuộc sống của chị gắn liền với ruộng nương, chăn nuôi. Chị Thông nhớ lại, có những lúc trong túi không còn nổi 20.000 đồng, nhưng vẫn quyết tâm làm giàu để cải thiện cuộc sống. Ý tưởng phát triển du lịch cộng đồng đến với chị khi một buổi họp thôn giới thiệu dự án GREAT, hỗ trợ người dân vùng cao khởi nghiệp du lịch. Ngày đầu đến dự họp thôn, chị còn chưa hiểu “homestay” nghĩa là gì. Tiếng phổ thông của chị khi ấy còn lơ lớ, đọc sai, nói nhầm, nhưng chính sự bỡ ngỡ ấy lại trở thành động lực để chị kiên trì học hỏi, không bỏ qua bất kỳ buổi tập huấn nào.
Chị Thông kể, ban đầu, chị chỉ nghĩ đơn giản: “Nhà mình có bếp, có món ăn, có câu chuyện. Nếu khách đến, chỉ cần mở cửa. Chị bắt đầu từ những việc nhỏ: dọn dẹp nhà, dựng lại nhà vệ sinh, mua sắm chăn ga, rèm cửa và chuẩn bị từng chi tiết nhỏ cho homestay.”
Dù đại dịch COVID-19 khiến hoạt động homestay bị gián đoạn, chị không nản lòng. Vợ chồng chị vẫn kiên trì tu sửa từng góc nhà, chăm chút sân vườn, sơn sửa nhà sàn, dọn dẹp từng kệ bếp, từng góc phòng để khi khách đến có thể trải nghiệm thoải mái..
“Tôi chỉ nghĩ rằng nếu khách đến thì chúng tôi có khu nhà tươm tất đón tiếp, nếu không có thì coi như cải tạo để gia đình mình ở”, chị Thông chia sẻ.
Khoảng thời gian không có khách được chị tận dụng để học trực tuyến các kỹ năng làm du lịch, quản lý homestay, giao tiếp tiếng Anh. Mỗi buổi học là một bước chuẩn bị cho ngày BanLien Pine Homestay mở cửa trở lại. Khi ấy, Internet chưa phổ biến ở làng, có hôm chị phải đi bộ vài cây số để có sóng học trực tuyến. Những nỗ lực của chị cũng dần được ghi nhận bằng các bằng khen, giấy khen, là minh chứng cho sự bền bỉ và tâm huyết.
Điều đặc biệt ở BanLien Pine Homestay là mô hình du lịch trải nghiệm. Du khách không chỉ ngủ nghỉ mà còn tham gia vào các hoạt động sinh hoạt của người bản địa: tham gia gieo cấy, thu hoạch, chế biến các món ăn truyền thống, chăm sóc vườn rau, học cách cốm, bánh dày hay thu hoạch chè. Thậm chí cùng gia đình chị tổ chức các nghi lễ nhỏ theo phong tục địa phương. Những trải nghiệm này giúp du khách gần gũi hơn với văn hóa Tày, hiểu được nhịp sống yên bình của người dân bản.
Những nỗ lực trong suốt những năm đầu khởi nghiệp cuối cùng cũng bắt đầu được đền đáp. Khi chương trình “Gia đình Haha” chọn BanLien Pine Homestay làm điểm ghi hình, homestay của chị bỗng chốc trở nên nổi tiếng. Từ đây, lượng khách bắt đầu tăng dần, trong đó có cả du khách nước ngoài. Để đảm bảo chất lượng và tránh bị quá tải, chị vẫn giữ thói quen để trống một vài ngày mỗi tuần, vừa sắp xếp, vừa chuẩn bị homestay, vừa chăm sóc nông sản.
Anh Vàng A Vượng - Trưởng thôn 3 xã Bản Liền, chia sẻ chị Thông là người rất nhanh nhẹn, nhạy bén, hoạt bát và luôn học hỏi để giao tiếp tốt. điểm du lịch nhà chị được rất nhiều khách quý mến, nhiều người quay lại lần hai, lần ba.
Vào đầu năm 2025, gia đình chị Thông đã được Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai tặng giấy khen vì đã có thành tích xuất sắc trong hoạt động du lịch của tỉnh Lào Cai.
“Tuy đường xá và phương tiện thông tin còn khó khăn, nhưng tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng ở Bản Liền còn rất lớn nhờ cảnh quan thiên nhiên đẹp, khí hậu mát mẻ, đời sống văn hóa truyền thống của người Tày vẫn còn được lưu giữ nguyên vẹn. Từ đó, người dân cũng có thêm cơ hội phát triển kinh tế, tăng thêm thu nhập. Tuy nhiên, nếu phát triển du lịch mà không gắn với bảo tồn văn hóa thì dễ mất đi cái riêng. Chị Thông hay nói với bà con phải giữ được nhà sàn, cách ăn mặc, tiếng nói của mình. Đó chính là điểm nhấn hấp dẫn để du khách tìm đến du lịch tại bản,” Trưởng thôn 3 xã Bản Liền cho hay.
Du khách Lê Hoàng Phương Vy (25 tuổi), đến từ Hà Nội cho biết: “Mình đặt phòng từ sớm sau hiệu ứng của chương trình gia đình Haha nhưng kín lịch. Mãi đến tháng 9 mới có cơ hội đến Bản Liền. Mình đến đây vì thấy khung cảnh đẹp nhưng muốn ở lại lâu hơn nữa vì con người nơi đây rất xởi lởi và mến khách.”
Khi homestay bắt đầu đi vào hoạt động, chị Thông biết rằng để nổi bật trong bối cảnh du lịch trải nghiệm cạnh tranh, việc áp dụng công nghệ số là điều cần thiết. Chị học cách tạo fanpage, viết bài giới thiệu, quay video, chỉnh sửa qua CapCut và lên kế hoạch truyền thông bằng ChatGPT. Nhờ đó, chị có thể kể câu chuyện về bản làng, về căn bếp nhỏ, về ly trà nóng mời khách phương xa một cách sinh động và gần gũi mà không còn ngại ống kính.
Niềm vui của chị Thông không chỉ đến từ thành công cá nhân, mà còn gắn kết với các gia đình khác trong Bản Liền đón khách. Sau khi được nhiều người biết đến nhờ Chương trình Gia đình Haha, chị không giữ bí quyết riêng mà chủ động quảng bá cho tất cả homestay khác trong bản. Chị thường xuyên đăng tải hình ảnh, giới thiệu trải nghiệm của khách du lịch tại nhà chị Cân, anh Nâng, hay vợ chồng anh Bình, đồng thời khéo léo kết nối các gia đình với khách tìm đến bản.
Nhờ cách làm này, các homestay tại Bản Liền có cơ hội tiếp cận khách hàng, thu hút lượng khách ổn định, và khách đến thường xuyên được trải nghiệm nhiều địa điểm khác nhau trong bản. Việc quảng bá đồng đều này không chỉ giúp từng hộ gia đình phát triển kinh tế mà còn tạo nên một mạng lưới du lịch sinh thái bền vững mà còn là cách bảo tồn văn hóa Tày và quảng bá nông sản sạch.
