Bí ẩn về người từng làm khuynh đảo thị trường chứng khoán Nhật Bản

Đột nhiên, thị trường xuất hiện lệnh mua 300.000 cổ phiếu SoftBank với tổng trị giá hơn 2 tỷ yen (gần 20 triệu USD). Những người mua khác ào vào theo, đà mua hình thành và cổ phiếu này chốt phiên là một trong hai mã hiếm hoi tăng điểm của Nikkei 225.

Người đã xoay chuyển tình thế cho SoftBank lúc đó còn đang mặc đồ ngủ, ngồi trong một căn phòng đầy truyện tranh. Anh nhìn chăm chăm vào 4 màn hình máy tính, nhấm nháp cà rốt chống đói.

Kỳ vọng mã này tăng trở lại là việc rất rủi ro. Nhưng khi nhận thấy SoftBank đã mất 20% giá trị trong 9 ngày, và sự sụt giảm trên thị trường Mỹ càng khiến cổ phiếu này mất giá, anh cảm thấy đã đến lúc mã này bật tăng. Thế là anh quyết định ra tay.

90 phút sau đó, cựu quán quân video game và tay đánh bạc pachinko với biệt danh CIS này đã lãi 140,6 triệu yen. Nhà đầu tư 35 tuổi cho biết năm ngoái, anh kiếm được 6 tỷ yen sau thuế, nhờ thị trường chứng khoán Nhật Bản.

Sau một thập kỷ chơi chứng khoán, bắt đầu từ một tay mơ, CIS cho biết anh đã gây dựng được khối tài sản trên 16 tỷ yen. Anh đã trở thành thần tượng của giới đầu tư lướt sóng Nhật Bản về khả năng tự học và tồn tại ở một trong những thị trường khắc nghiệt nhất thế giới.

Chỉ một vài người biết tên thật của anh, và cũng chưa từng có ai chứng kiến anh làm việc. Theo tài liệu CIS cung cấp cho Bloomberg, tài sản lưu động (liquid asset) của anh hiện vào khoảng 4,4 tỷ - 4,8 tỷ yen. Báo cáo thuế năm ngoái cho thấy anh đã giao dịch 1.700 tỷ yen cổ phiếu, tương đương khoảng 0,5% tổng giá trị giao dịch của nhà đầu tư cá nhân trên sàn chứng khoán Tokyo. Anh cho biết vào ngày bận rộn nhất, anh mua bán tới 70 tỷ yen cổ phiếu.

CIS có nghĩa là chết trong tiếng Nhật. Biệt danh này theo anh từ thời còn là game thủ. “Chơi game dạy tôi cách giữ bình tĩnh và suy nghĩ thật nhanh”, anh cho biết. Với dáng người gầy, tóc rối, mặc quần jean và áo len xám, ít ai nghĩ anh là một triệu phú. CIS muốn mọi người biết đến thành tích của mình, chứ không muốn họ biết mình là ai. Đã kết hôn và có 3 con, anh cho biết mình chỉ lo lắng trở thành mục tiêu của những kẻ phạm tội.

Năm ngoái là một năm rất thịnh vượng với nhà đầu tư Nhật Bản. Được thúc đẩy bởi chính sách của Thủ tướng Shinzo Abe, Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) đã tung rất nhiều tiền vào nền kinh tế. Chỉ số Nikkei 225 năm ngoái đã tăng 56%, mạnh nhất trong 4 thập kỷ. Theo Akira Warita - Giám đốc Công ty chứng khoán Matsui, đó là vì các nhà đầu tư lướt sóng rất tích cực trên sàn. Quý cuối năm ngoái, 70% doanh thu của hãng đến từ tài khoản giao dịch của chỉ 1% khách hàng.

Cú ăn đậm đầu tiên của CIS là vào tháng 12/2005, nhờ lỗi đánh máy của một nhân viên Công ty chứng khoán Mizuho. Thay vì bán mỗi cổ phiếu công ty tuyển dụng J-Com với giá 610.000 yen, người này lại ghi thành bán 610.000 cổ phiếu với giá một yen. CIS là một trong số ít người nhận ra sai sót này, vì số cổ phiếu đang lưu hành của J-Com chỉ hơn 14.500. Vì vậy, anh đã mua 3.300 cổ phiếu và bỏ túi 600 triệu yen.

CIS còn nổi tiếng bởi những phát ngôn bạo miệng trên 2channel - diễn đàn lớn nhất Nhật Bản. Trong đó có những câu như: “Kể cả Goldman Sachs cũng không thể đánh bại tôi khi giao dịch” hay “Xin lỗi, tôi phải đi đổ chỗ rượu rẻ tiền 800.000 yen một chai đây”.

Năm 2011, CIS xuất hiện trên TV, trong chương trình It’s OK to Laugh. Anh đã dùng màn che mặt và máy biến đổi giọng nói để giữ kín danh tính. Khi người dẫn chương trình hỏi: “Anh là ai”, CIS đã trả lời: “Tôi là người kiếm được 10 tỷ yen nhờ lướt sóng chứng khoán”. Để chứng minh, anh đưa ra bản sao kê một trong những tài khoản của CIS tại ngân hàng, cho thấy số dư của anh khi đó là 1,27 tỷ yen.

Các nhân viên ngân hàng có lẽ chẳng biết ai đang được phỏng vấn trên TV. Nhưng các nhà đầu tư thì biết rất rõ. “Anh ấy là một ngôi sao đấy. Mọi người đều đã đọc các bài viết của CIS trên 2channel. Một số không thích anh ấy lắm, nhưng phần lớn người biết CIS đều hiểu anh ấy chỉ đang nói đùa”, Naoki Murakami – một nhà đầu tư cho biết.

Thời phổ thông, CIS thường xuyên bỏ học để chơi pachinko-loại máy đánh bạc phổ biến tại Nhật Bản. Khi ấy, anh đã phát hiện ra mình có năng khiếu chiến thắng. Ở tuổi 15, CIS có thể kiếm được 400.000 yen một tháng nhờ chơi pachinko. Một bí quyết của anh là phát hiện ra máy nào có khả năng trả tiền nhiều hơn. Bí mật khác là anh có thể ngồi lỳ 13 tiếng trong căn phòng đầy khói thuốc và âm thanh ồn ã, chơi hàng nghìn ván liên tiếp để tăng xác suất trúng.

Đến khi học đại học, CIS lại dành phần lớn thời gian chơi game nhập vai Ultima Online. Nhốt mình trong phòng, anh dành hàng giờ để luyện các thao tác tích trữ vũ khí, tìm kho báu hay lương thực. Anh gọi đây là bài tập đầu tiên trong việc xây dựng và bảo vệ tài sản sau này.

Kỹ năng bàn phím vượt trội là điều bắt buộc nếu muốn chiến thắng. CIS thuộc lòng hơn 100 phím nóng trên máy tính để thao tác mà không cần dời mắt khỏi màn hình. Chơi game đã giúp anh tôi luyện được kỹ năng biết khi nào nên ngừng và đào thoát. “Tôi là người chơi khá tự tin. Nhưng cũng như trong thế giới thực vậy, bạn càng có nhiều đối thủ, cơ hội của bạn càng nhỏ. Cứ bỏ chạy đi, bạn cũng đâu có mất gì”, CIS nói.

Đây cũng là chiến lược được anh áp dụng trên thị trường chứng khoán. CIS cho biết cứ 10 lần đặt cược, anh lại trúng 6. Bí quyết là bán thật nhanh cổ phiếu xuống giá và giữ nguyên cổ phiếu đang lên. Với anh, bán cắt lỗ luôn là giao dịch tuyệt vời nhất.

CIS bắt đầu chơi cổ phiếu khi ngoài 20 tuổi và đang làm cho một công ty nhỏ. Anh đổ tiền vào một công ty mà anh nghĩ là bị định giá thấp, rồi thua lỗ. CIS chỉ thành công sau khi được một người bạn khuyên nên quên hết các yếu tố nền tảng đi. CIS không đăng ký bản tin của Nikkei hay bất kỳ tờ báo nào. Anh cũng không theo dõi báo cáo lợi nhuận, thông tin từ ngân hàng trung ương hay nghiên cứu biểu đồ kỹ thuật của các mã.

Thay vào đó, anh chỉ lắng nghe tin tức từ các diễn đàn, chăm chú theo dõi bảng điện tử trên sàn chứng khoán để đoán biết xu hướng của thị trường. Nguyên tắc của anh chỉ có một: Mua cổ phiếu đang được mua và bán cổ phiếu đang được bán.

Theo Hersh Shefrin, Giáo sư Hành vi tài chính tại Đại học Santa Clara, trí não của con người thường có xu hướng đặt cược vào những điều ngược lại. Hiện tượng này được gọi là sự ảo tưởng của những tay đánh bạc. “Nếu bạn có thể thoát khỏi tâm lý này và đánh bại được đám đông thường hành động theo bản năng, bạn sẽ có cơ hội kiếm tiền”, ông nói.

2 năm sau khi học được nguyên tắc này, CIS đã kiếm được 80 triệu yen mỗi ngày chỉ trong thời gian ở công ty. Cuối năm 2003, anh bỏ việc để tập trung hoàn toàn cho thị trường.

CIS cho biết từ đó, anh đã thực hiện hàng triệu giao dịch. Thời kỳ đầu, anh chỉ duy trì trạng thái trong vài giây và đặt hàng trăm lệnh mỗi ngày. Giờ anh đã có nhiều tiền hơn, nên cũng duy trì trạng thái lâu hơn, do giao dịch khối lượng lớn sẽ có ảnh hưởng mạnh đến giá cả.

Phần lớn tài sản của CIS là cổ phiếu và tiền mặt. Anh cũng nắm trái phiếu doanh nghiệp, vàng và cổ phần trong vài doanh nghiệp nhỏ. Bản kê khai thuế còn cho thấy CIS sở hữu 2 căn chung cư, trong đó, một căn ở trung tâm Tokyo có giá ước tính 700 triệu yen.

Murakami cho rằng thành công của CIS đến từ khả năng phát hiện lỗ hổng trong thuật toán giao dịch được các ngân hàng sử dụng. Hoặc, chỉ đơn giản là anh ta không bị rối loạn bởi các thông tin trên thị trường, Masahiro Kawata - một nhà đầu tư thân quen với CIS cho biết. Kawata tiết lộ CIS “có thể suy nghĩ như một cỗ máy”.

Năm nay, khi các tác dụng từ chính sách của ông Abe đang dần phai nhạt, và chỉ số Nikkei giảm 5% trong 8 tháng đầu, rất nhiều nhà đầu tư kiếm lời khá năm ngoái đang dần rút khỏi thị trường. Họ không muốn cả ngày dính mặt vào màn hình khi mà mình không phải làm thế nữa.

Nhưng CIS không cho là vậy, dù đến cuối hè, anh gần như chẳng kiếm được xu nào. CIS vẫn tin rằng đến năm 60 tuổi, anh sẽ đạt được 100 tỷ yen tài sản. “Nhưng cũng chưa biết được, có thể sau này tôi bị bệnh gì đó, phải ngừng chơi, hoặc tìm được việc gì vui hơn để làm thì sao”, anh nói.