Con tàu cập cảng quần đảo Canary vào rạng sáng 10/5 với tổng cộng 146 người trên khoang tàu, sau khi virus này khiến 3 người tử vong và thêm 8 người khác phát bệnh. Dù hiện chưa có ai trên tàu xuất hiện triệu chứng, nhưng toàn bộ hành khách và thủy thủ đoàn đã phải tự cách ly trong cabin suốt vài ngày nhằm ngăn chặn virus lây lan, loại mầm bệnh vốn chỉ lây truyền khi tiếp xúc rất gần.
Sáng 10/5, các hành khách Tây Ban Nha trong trang phục bảo hộ đã được các nhân viên y tế mặc đồ chống dịch đưa xuống tàu sau khi hoàn tất kiểm tra y tế. Sau đó, họ được xe buýt chở thẳng tới sân bay Tenerife.
Riêng 19 hành khách và 3 thành viên thủy thủ đoàn người Anh sẽ được đưa từ đảo Tenerife về bệnh viện Arrowe Park ở Wirral, vùng Merseyside để cách ly y tế.
Những người mang quốc tịch khác sẽ lên các chuyến bay riêng để trở về nước. chính phủ Tây Ban Nha và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định họ sẽ không tiếp xúc với người dân tại Tenerife.
Bà Mónica García, Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha, xác nhận công dân nước này được ưu tiên rời tàu đầu tiên và máy bay đã ở tư thế sẵn sàng cất cánh ngay khi họ có mặt.
Tiếp theo sẽ là chuyến bay tới Hà Lan, chở công dân Đức, Bỉ, Hy Lạp cùng một số thành viên thủy thủ đoàn. Các chuyến bay tới Anh, Canada, Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Ireland và Mỹ cũng đã lần lượt khởi hành trong ngày 10/5.
Theo giới chức, ngày 11/5, một máy bay tiếp nhiên liệu của Hà Lan sẽ đón những hành khách cuối cùng chưa được sơ tán. Chuyến bay cuối cùng dự kiến đưa 6 hành khách về Úc vào chiều cùng ngày.
Tất cả đều phải trải qua quy trình sàng lọc virus Hanta, loại virus có thể gây ra các triệu chứng giống cúm nhưng có nguy cơ dẫn đến suy hô hấp và tử vong trong một số trường hợp.
Hiện tàu MV Hondius đang neo ngoài khơi cảng thương mại Granadilla ở phía nam đảo Tenerife. Hành khách sẽ được xuồng nhỏ đưa vào bờ theo từng nhóm từ 5 đến 10 người.
Ông Fernando Clavijo, Tổng thống quần đảo Canary, cho biết việc đưa người vào bờ chỉ diễn ra khi máy bay đã đỗ sẵn trên đường băng để tiếp nhận họ.
Công tác hậu cần đang diễn ra hết sức khẩn trương. Do dự báo gió biển sẽ mạnh dần lên từ ngày 11/5, những người chưa có lịch bay sớm có nguy cơ bị kẹt lại trên tàu.
Các cơ quan chức năng liên tục nhấn mạnh rằng dù nguy hiểm, virus này sẽ không dẫn tới một đại dịch mới. Tuy nhiên, tại cuộc họp báo ở Tenerife tối muộn ngày 9/5, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng giám đốc WHO, đã nhận được câu hỏi chất vấn về việc liệu để hành khách di chuyển khắp thế giới và tự nguyện cách ly mà không có sự giám sát chặt chẽ có gây ra các đợt bùng phát mới hay không.
Ông Tedros khẳng định: “Dựa trên đánh giá của chúng tôi, kịch bản đó sẽ không xảy ra”.
Một phần thủy thủ đoàn sẽ ở lại tàu để tiếp tế tại cảng Santa Cruz ở phía bắc đảo Tenerife trước khi đưa con tàu quay về Hà Lan.
Tại cảng, ông Javier Padilla, Thứ trưởng Y tế Tây Ban Nha, cho biết các xét nghiệm PCR không được tiến hành trực tiếp trên tàu. Thay vào đó, mọi người được đo thân nhiệt và điền bảng khảo sát sức khỏe nhằm phát hiện triệu chứng của virus.
Ông cũng tiết lộ rằng phía Anh và Mỹ đã yêu cầu thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu hơn ngay trên tàu nhưng bị từ chối. Tuy nhiên, hai nước được phép tiến hành xét nghiệm cho hành khách ngay sau khi máy bay rời sân bay.
Mỗi quốc gia hiện áp dụng quy trình kiểm tra riêng; trong đó Anh và Tây Ban Nha thực hiện xét nghiệm PCR. Theo ông Padilla, Ủy ban châu Âu và Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh châu Âu (ECDC) đang cố gắng phối hợp để giảm sự khác biệt trong cách ứng phó giữa các nước.
Trước khi tới quần đảo Canary, con tàu du lịch vùng cực này đã phải lênh đênh nhiều ngày ngoài khơi Praia, thủ đô Cape Verde. Chính quyền địa phương đã từ chối cho tàu cập cảng vì lo ngại dịch bệnh sẽ gây quá tải cho hệ thống y tế của quốc gia đảo nhỏ bé này.
Theo WHO, nỗi sợ về một đại dịch mới là không có cơ sở vì virus Hanta không lây lan nhanh như Covid-19 và việc điều trị rất hiệu quả nếu phát hiện sớm. Tuy nhiên, thời gian ủ bệnh kéo dài từ vài ngày đến 8 tuần khiến người nhiễm bệnh có thể vô tình làm lây lan virus trước khi xuất hiện triệu chứng.
Vì lý do này, WHO đang xây dựng một chiến dịch phối hợp quốc tế để truy vết những người đã rời tàu kể từ khi đợt bùng phát bắt đầu hơn một tháng trước.
Nhiều quốc gia hiện phối hợp giải quyết bài toán hậu cần trong việc truy tìm những người từng tiếp xúc gần và kéo dài với 29 hành khách đã rời tàu tại đảo St Helena ở nam Đại Tây Dương vào ngày 24/4.
Tại Anh, hai người hiện đang tự cách ly do nghi ngờ phơi nhiễm trước khi rời tàu cách đây một tháng, dù cả hai chưa có triệu chứng.
Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Anh cho biết một đội quân y đặc biệt đã nhảy dù xuống lãnh thổ hải ngoại Tristan da Cunha để hỗ trợ y tế sau khi một công dân địa phương trở về từ tàu với các triệu chứng nghi mắc virus Hanta.