'Hồi sinh' mối quan hệ Âu-Mỹ: ông Biden đã làm được những gì?

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Đã 10 tháng kể từ khi chính thức nhậm chức, nhưng Tổng thống Joe Biden vẫn chưa có thành tựu nào trong việc hồi sinh mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. 
Tổng thống Biden tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Brussels tháng 6/2021. (Ảnh: AP)
Tổng thống Biden tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Brussels tháng 6/2021. (Ảnh: AP)

Với đường hướng ngoại giao "nước Mỹ trở lại", Tổng thống Mỹ Joe Biden đang gấp rút khôi phục mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Phía bên kia, Tây Âu cũng sẵn sàng hợp tác với nước Mỹ thời kỳ hậu Donald Trump. Không chỉ vậy, ông Biden cũng rất quan tâm tới mối quan hệ với Liên minh châu Âu (EU). Ông ủng hộ chủ nghĩa đa phương và sự hội nhập hơn nữa của EU.

Mục tiêu của Mỹ trong việc củng cố mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương là tạo ra một liên minh vững chắc để thách thức Nga và Trung Quốc, cũng như quản lý một số vấn đề lớn như sức khoẻ toàn cầu và biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy Mỹ đang gặp nhiều khó khăn trong việc này. Cho đến nay, ông Biden vẫn chưa đạt được bất kỳ thành tựu ngoại giao lớn nào với châu Âu. Không chỉ vậy, thoả thuận tàu ngầm hạt nhân AUKUS và việc rút quân khỏi Afghanistan lại khiến châu Âu phải lo lắng về Mỹ.

Châu Âu và Mỹ có những công cụ chung. Nhưng liệu họ có một tầm nhìn chung hay không?

'Hồi sinh' mối quan hệ Âu-Mỹ: ông Biden đã làm được những gì? ảnh 1
Các nhà lãnh đạo NATO trong cuộc họp thượng đỉnh hồi tháng 6/2021 tại Brussels, Bỉ. (Ảnh: Reuters)

Yếu tố văn hoá đóng vai trò cốt lõi

Trong lịch sử, mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương chưa bao giờ phụ thuộc vào những chính sách trên bàn giấy, mà vào một nền tảng văn hoá vững chắc - cụ thể là nền văn minh phương Tây. Nhưng nền tảng văn hoá này đã lỗi thời từ lâu, theo Michael C. Kimmage - Giáo sư kiêm Chủ nhiệm Bộ môn Lịch sử tại Đại học Công giáo Hoa Kỳ.

Mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã tồn tại trong 7 thập kỷ - một sự vĩnh cửu trong các vấn đề quan hệ quốc tế. Được kết tinh năm 1945, nó đã "sống sót" qua hàng loạt những biến động lớn như Chiến tranh Lạnh (1947-1991); sự sụp đổ của Liên Xô (1991); các khủng hoảng tại Syria (2011), Ukraine (2014), khủng hoảng di cư (2015). Trong thời gian đó, nền văn hoá và tư tưởng phương Tây mà Mỹ và châu Âu cùng chia sẻ là yếu tố cốt lõi để duy trì mối quan hệ này. Cựu Tổng thống Mỹ Dwight Eisenhower từng nói rằng, "NATO là cơ hội cuối cùng cho sự tồn tại của nền văn minh phương Tây."

Nhưng tới khi ông Donald Trump trở thành tổng thống Mỹ năm 2016, mối quan hệ này suýt chút nữa đã sụp đổ. Ông Trump luôn gây căng thẳng với NATO, không muốn củng cố quan hệ với EU, và sẵn sàng bỏ qua mọi tiền lệ trong quá khứ của chủ nghĩa Đại Tây Dương. Nếu ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020, rất có thể mối quan hệ Âu - Mỹ sẽ sụp đổ hoàn toàn không lâu sau đó.

'Hồi sinh' mối quan hệ Âu-Mỹ: ông Biden đã làm được những gì? ảnh 2

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Đức Angela Merkel và các nhà lãnh đạo thế giới tại Hội nghị thượng đỉnh G7 lần thứ 44 tại Canada năm 2018. (Ảnh: CBS News)

Khi Mỹ và châu Âu đang phải đối đầu với chủ nghĩa dân túy, bất bình đẳng xã hội và phân cực chính trị, sự chia rẽ về văn hóa có thể là mối đe doạ nguy hiểm với mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Sự rạn nứt thời Donald Trump là một minh chứng rõ ràng cho việc này.

Do đó, việc xây dựng một định hướng văn hoá mới cho mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương sẽ là điều Mỹ nên làm. Chính quyền Biden cam kết về sự tự do chính trị và chủ nghĩa đa văn hóa, đồng thời đảm bảo rằng cả đảng Dân chủ lẫn Cộng hoà đều coi trọng mối quan hệ này. Trên trường quốc tế, ông Biden cần chứng minh sự bền chặt của mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương bằng những câu chuyện và biểu tượng, như các tổng thống Mỹ trước đây thường làm.

Mỹ cần phải tránh việc lặp lại quá khứ, bởi mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương không còn là một viên ngọc quý của chủ nghĩa quốc tế những năm 1940. Hiện nay, nó cần được duy trì bởi sự nhiệt tình của các thế hệ sau.

Những thách thức dành cho Mỹ và châu Âu

Tuy nhiên, xây dựng nền tảng văn hoá mới cho mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương không phải là nhiệm vụ dễ dàng.

Khó khăn đầu tiên là cuộc chiến văn hóa đang diễn ra bên trong nước Mỹ. Giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hoà, phe Dân chủ có thiên hướng châu Âu nhiều hơn. Các tổng thống thuộc phe cánh tả có thể coi cách tiếp cận với châu Âu là sự tái hiện các chính sách trong nước, bởi đảng Dân chủ và nền chính trị truyền thống ở châu Âu có nhiều điểm chung. Đó là chủ nghĩa thế tục, cam kết về quyền phá thai và kiểm soát súng, chủ nghĩa môi trường...

Vì vậy, Tổng thống Biden cần thuyết phục người dân Mỹ rằng, một mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương khoẻ mạnh là vì chính lợi ích của nước Mỹ. Không chỉ vậy, nó còn giúp tăng cường an ninh quốc gia và góp phần vào sự thịnh vượng của người dân - một nhiệm vụ mà nhiều thế hệ người Mỹ đã hy sinh để hoàn thành. Nếu đảng Cộng hòa không tin vào những điều này, những thành tựu xuyên Đại Tây Dương của Biden sẽ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn.

'Hồi sinh' mối quan hệ Âu-Mỹ: ông Biden đã làm được những gì? ảnh 3

Tổng thống Biden phát biểu trong cuộc họp báo tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Brussels tháng 6/2021. (Ảnh: AP)

Trong chuyến thăm châu Âu vào tháng 6/2021, không có nỗ lực ngoại giao văn hoá nào được ông Biden thực hiện. Ông thường kêu gọi chia sẻ các giá trị, nhưng không nói nguồn gốc các giá trị đó đến từ đâu, và cũng không tạo cho những giá trị này sự cộng hưởng văn hóa nào. Giáo sư Kimmage nhận xét, chuyến thăm châu Âu của ông Biden là "hoàn toàn trống rỗng" về mặt văn hoá.

Khó khăn thứ hai, ít quan trọng hơn, nằm ở phía châu Âu. Tại đây, chủ nghĩa dân tộc của Donald Trump vẫn có sức hấp dẫn với một bộ phận dân chúng, đặc biệt là ở Pháp, giáo sư Kimmage cho biết. Marine Le Pen, lãnh đạo đảng cực hữu “Tập hợp quốc gia” của Pháp, vừa đứng ra tranh cử tổng thống lần thứ 3. Lần này, bà Marine Le Pen được cho là có nhiều cơ hội hơn những lần trước. Tuy nhiên, các nhà phân tích đều cho rằng, xã hội Pháp vẫn khó chấp nhận các tư tưởng cực hữu nên khả năng chiến thắng chung cuộc của bà Marine Le Pen sẽ không cao.

Theo National Interest
Sun Group nhận giải thưởng 'Thương hiệu truyền cảm hứng châu Á 2021'
Sun Group nhận giải thưởng 'Thương hiệu truyền cảm hứng châu Á 2021'
(Ngày Nay) - Với bản lĩnh kiên cường, năng lực quản trị linh hoạt và những việc làm ý nghĩa dành cho cộng đồng trong suốt hai năm đầy khó khăn do dại dịch Covid-19, Tập đoàn Sun Group đã xuất sắc được Giải thưởng Asia Pacific Entrepreneurship 2021 vinh danh ở hai hạng mục: Doanh nghiệp xuất sắc châu Á và Thương hiệu truyền cảm hứng châu Á.
Triển vọng phát triển vaccine phòng ngừa biến thể Omicron
Triển vọng phát triển vaccine phòng ngừa biến thể Omicron
(Ngày Nay) - Kể từ khi biến thể mới Omicron của virus SARS-CoV-2 với hàng chục đột biến xuất hiện, nhiều câu hỏi đã được đặt ra về biến thể này. Liệu biến thể này có "né tránh" được “hệ thống phòng thủ” của các loại vaccine hiện nay hay không? Liệu nó có lây lan rộng như biến thể Delta hay mất dần như biến thể Beta? Trong khi giới chức y tế còn phải tìm hiểu về biến thể mới, các công ty dược phẩm cho biết có thể nhanh chóng sản xuất được các loại vaccine mới.
Đà Nẵng: 17 đơn vị đủ điều kiện tham gia chương trình Thí điểm đón khách quốc tế
Đà Nẵng: 17 đơn vị đủ điều kiện tham gia chương trình Thí điểm đón khách quốc tế
(Ngày Nay) - Ngày 2/12, Sở Du lịch thành phố Đà Nẵng cho biết đã thẩm định, xét chọn được 17 đơn vị cung ứng dịch vụ đủ điều kiện tham gia chương trình Thí điểm đón khách quốc tế đến Đà Nẵng. Việc lựa chọn đơn vị đủ điều kiện để đảm bảo các yêu cầu phòng, chống dịch nhằm thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc thí điểm đón khách du lịch quốc tế đến Việt Nam.
Nền tảng TRiCERA ART hiện có sự góp mặt của tám trăm nghệ sĩ, 7.000 tác phẩm đến từ Nhật Bản. Những con số vẫn tiếp tục tăng lên — một thế giới quan mới đang hình thành.
TRiCERA ART - nền tảng nghệ thuật từ Nhật Bản
(Ngày Nay) - Vào thời điểm TRiCERA ART ra đời vào năm 2018, vũ trụ nghệ thuật trực tuyến đã tràn ngập các diễn đàn nghệ thuật thuộc mọi thể loại. Bắt đầu với hơn một trăm nghệ sĩ vào cuối năm 2019, TRiCERA ART hiện đã thu hút được 5.000 nghệ sĩ từ hơn 100 quốc gia. Nền tảng này đã phát triển và mở rộng ra ngoài phạm vi nước Nhật, đặc biệt là tại các quốc gia châu Á. 
F0 nào sẽ được điều trị tại nhà?
F0 nào sẽ được điều trị tại nhà?
(Ngày Nay) -  Người nhiễm Covid-19 dưới 49 tuổi, đã tiêm đủ liều vaccine, sức khỏe chưa có dấu hiệu bất thường và chưa phát hiện bệnh lý nền sẽ được chăm sóc tại nhà.
UNESCO: Văn hóa trong Chương trình nghị sự 2030
UNESCO: Văn hóa trong Chương trình nghị sự 2030
(Ngày Nay) - Các Quốc gia Thành viên UNESCO ngày càng thừa nhận và nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa đối tiến trình thực hiện Chương trình Nghị sự 2030 trong các Báo cáo Rà soát Quốc gia Tự Nguyện (VNR). Văn hóa là nhịp cầu hiện thực hóa những tham vọng toàn cầu ở cấp quốc gia và địa phương, từ hòa nhập xã hội đến giải quyết biến đổi khí hậu, từ an ninh lương thực đến xây dựng hòa bình sau xung đột, từ học tập suốt đời đến thiết lập các thể chế mạnh mẽ hơn.
Phát huy 'sức mạnh mềm' của văn hóa Việt Nam
Phát huy 'sức mạnh mềm' của văn hóa Việt Nam
(Ngày Nay) - “Văn hóa là bản sắc của dân tộc, văn hóa còn thì dân tộc còn, văn hóa mất thì dân tộc mất”, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định vai trò quan trọng của văn hóa trong chặng đường phát triển bền vững đất nước tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc.