Khuyến nghị về Đạo đức AI của UNESCO (Phần 5): Chính sách Dữ liệu – Chìa khóa cho AI đáng tin cậy

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Dữ liệu là “nhiên liệu” của trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng nếu không được quản lý đúng cách, nó có thể trở thành nguồn cơn của rủi ro. Trong Khuyến nghị về Đạo đức AI , UNESCO dành riêng Lĩnh vực Chính sách 3: Chính sách Dữ liệu để định hướng cách các quốc gia quản trị dữ liệu, bảo vệ quyền riêng tư và thúc đẩy sự công bằng trong kỷ nguyên số. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là cam kết đạo đức để AI phục vụ con người một cách an toàn và minh bạch. 
Khuyến nghị về Đạo đức AI của UNESCO (Phần 5): Chính sách Dữ liệu – Chìa khóa cho AI đáng tin cậy

Quản trị dữ liệu: Đảm bảo chất lượng và trách nhiệm

UNESCO kêu gọi các quốc gia xây dựng chiến lược quản trị dữ liệu toàn diện, liên tục đánh giá chất lượng dữ liệu dùng để đào tạo AI. Từ việc thu thập, lựa chọn, đến bảo mật dữ liệu, mọi quy trình phải được giám sát chặt chẽ. Chính sách này nhấn mạnh cần có cơ chế phản hồi để học hỏi từ sai lầm và chia sẻ kinh nghiệm giữa các bên liên quan, từ chính phủ, doanh nghiệp, đến nhà nghiên cứu. Một tập dữ liệu kém chất lượng không chỉ làm AI sai lệch, mà còn có thể gây tổn hại cho xã hội.

Bảo vệ quyền riêng tư: Lá chắn trước giám sát và lạm dụng

Quyền riêng tư là trung tâm của chính sách dữ liệu. UNESCO yêu cầu các quốc gia ban hành khung pháp lý phù hợp với luật quốc tế để bảo vệ dữ liệu cá nhân, chống lại các mối đe dọa như giám sát đại trà. Các doanh nghiệp cần thực hiện đánh giá tác động quyền riêng tư như một phần của đánh giá đạo đức, đảm bảo dữ liệu được xử lý minh bạch và an toàn. Người dùng phải được quyền kiểm soát dữ liệu của mình, từ truy cập, xóa bỏ, đến giám sát độc lập, trừ những ngoại lệ hợp pháp. Đặc biệt, dữ liệu nhạy cảm như sinh trắc học, y tế hay thông tin chủng tộc cần được bảo vệ nghiêm ngặt để tránh thiệt hại cho cá nhân.

Mở dữ liệu: Thúc đẩy đổi mới và lợi ích công

UNESCO khuyến khích “mở dữ liệu” để hỗ trợ nghiên cứu và phát triển AI. Các quốc gia nên xem xét cập nhật chính sách về quyền truy cập thông tin, tạo kho lưu trữ dữ liệu mở và các mô hình ủy thác dữ liệu an toàn. Tuy nhiên, việc mở dữ liệu phải đi đôi với bảo mật và đạo đức, đảm bảo không ai bị lợi dụng. Chính sách này cũng kêu gọi đầu tư vào các tập dữ liệu “chuẩn vàng”, đa dạng, đáng tin cậy và được thu thập hợp pháp để nâng cao chất lượng AI.

Hợp tác công-tư: Chia sẻ vì mục tiêu chung

Lấy cảm hứng từ báo cáo của Liên Hợp Quốc, UNESCO đề xuất cách tiếp cận công dân số, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân chia sẻ dữ liệu với mục đích công cộng, như đổi mới hay nghiên cứu trong các không gian dữ liệu an toàn. Các quốc gia cần thúc đẩy nền tảng hợp tác công-tư, tăng khả năng tương tác giữa các hệ thống dữ liệu, đồng thời đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong việc sử dụng dữ liệu.

Dữ liệu – Nền tảng của niềm tin

Chính sách dữ liệu của UNESCO không chỉ là bộ quy tắc kỹ thuật, mà là lời cam kết xây dựng một hệ sinh thái AI đáng tin cậy. Từ bảo vệ quyền riêng tư, nâng cao chất lượng dữ liệu, đến mở ra cơ hội hợp tác, chính sách này đặt dữ liệu vào vị trí trung tâm để đảm bảo AI không chỉ thông minh mà còn công bằng và nhân văn.

***

Trong bài tiếp theo, chúng ta sẽ khám phá các lĩnh vực chính sách khác trong khuyến nghị của UNESCO, tiếp tục hành trình đưa đạo đức vào công nghệ. Đây là lúc dữ liệu không chỉ là sức mạnh, mà còn là trách nhiệm.

11 lĩnh vực chính sách áp dụng Khuyến nghị về Đạo đức AI của UNESCO:

1. Đánh giá tác động đạo đức

2. Quản trị và quản lý đạo đức

3. Chính sách dữ liệu

4. Mở rộng và hợp tác quốc tế

5. Môi trường và hệ sinh thái

6. Giới tính

7. Văn hóa

8. Giáo dục và nghiên cứu

9. Truyền thông và thông tin

10. Kinh tế và lao động

11. Sức khỏe và phúc lợi xã hội

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.