Đền mặt trời Konark là biểu tượng cho kiến trúc mang phong cách Phật Giáo trong nền văn hóa Ấn Độ. Toàn bộ ngôi đền được xây dựng từ vật liệu là đá sa thạch với những chi tiết chạm trổ công phu và có hình dáng như một cỗ xe ngựa với 24 bánh xe và 6 con ngựa. Phía trước mặt đền là 2 con sư tử lớn canh giữ.
 |
Nằm ngay bên bờ vịnh Bengal nên ngôi đền Konarak hứng chọn những tia nắng mặt trời, chính điều này làm tăng thêm vẻ đẹp rực rỡ của đền Konarak. Đền mặt trời Konarak là minh chứng cho thời kỳ hưng thịnh của vương quốc Orissa và có liên quan mật thiết đến tín ngưỡng Bà La Môn và các hinh thức liên kết trong lịch sử. Konarak có nguồn gốc từ tên vị thần mặt trời trong truyền thuyết của Ấn Độ.
 |
Truyền thuyết kể rằng ngôi đền được dựng nên bởi Samba – con trai của Chúa Krishna. Samba bị bệnh phong và sau mười hai năm sám hối, ông đã được thần Surya chữa lành bệnh vì thế ông đã cho xây dựng ngôi đền này như lời cảm tạ đến thần mặt trời.
 |
Do tọa lạc trên một vị trí địa lý đặc biệt nên đền thờ thần mặt trời Konarak là nơi đón những tia nắng mặt trời đầu tiên trên vịnh Bengal. 24 bánh xe bên ngoài đền thờ với những nét điêu khắc về những động cơ, trục bánh xe tượng trưng cho chu kỳ của các mùa và các tháng. Cũng giống như nhiều ngôi đến khác ở Ấn Độ, đền thờ thần mặt trời Konarak được chia thành những khu vực riêng. Xung quanh đền thờ có rất nhiều các bức phù điêu chạm khắc cầu kỳ và tinh xảo đặc trưng của Ấn Độ. Ban đầu ngôi đền có cấu trúc chính để bái đường cao 70 mét (229 ft) nhưng hiện nay cấu trúc này đã không còn nguyên vẹn, chỉ còn lại những cột trụ chính của cấu trúc. Tiếp đó là một khán phòng (Jagamohana) cao 30 mét hiện nay vẫn còn tồn tại, và là cấu trúc chính trong tàn tích còn xót lại.
 |
Đền thờ thần mặt trời Konarak còn là minh chứng cho những thành tựu của kiến trúc Kalinga – một trong những nét kiến trúc đặc trưng của Ấn Độ.
 |
Hiện Đền thờ thần mặt trời Konarak là một trong 7 kỳ quan của Ấn Độ và là di sản quan trọng nên vào những ngày lễ chính người dân Ấn Độ vẫn hành hương về đây để cúng bái tỏ lòng thành kính với thần Surya. Khách du lịch cũng tìm đến đây thăm quan khá đông để tìm hiểu về một trong những tín ngưỡng tôn giáo của Ấn Độ. Đền nằm trong một khung cảnh thiên nhiên khá đẹp, xung quanh khu vực này vẫn còn khá hoang sơ vì thế càng làm cho ngôi đền trờ nên huyền bí và hấp dẫn với khách du lịch.
 |
Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc (UNESCO) đã công nhận Đền mặt trời Konark của Ấn Độ là Di sản văn hóa thế giới năm 1984.
