Tinh thần tự học
Suốt 16 năm qua, người dân sống trong con hẻm đường số 22 phường Phước Long, TP.HCM quá quen thuộc với tiếng giảng bài, học bài rôm rả phát ra từ một căn nhà nhỏ nằm sâu trong hẻm. Điều đặc biệt, căn nhà ấy do chính phụ huynh học sinh cùng góp tiền thuê lại để “chú Bio” vừa ở vừa đứng lớp truyền thụ kiến thức cho con em họ mỗi tối. Tên thật của “chú Bio” là Hoàng Trọng Khánh, sinh năm 1981, quê tại TP Huế. Tuy nhiên, không chỉ người dân địa phương ngay đồng nghiệp cùng công ty nơi anh Khánh làm công nhân cũng không mấy ai biết đến cái tên thật này. Họ quen gọi anh là “chú Bio” như cách thể hiện lòng yêu mến, quý trọng.
![]() |
| “Chú Bio” miệt mài gieo chữ giúp những bạn trẻ có hoàn cảnh khó khăn |
Anh Khánh kể biệt danh “chú Bio” xuất phát từ tên Công ty Liên doanh Bio - Pharmachemie, thuộc Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn TNHH MTV nơi anh làm việc. Trên chiếc áo công nhân anh Khánh mặc dòng chữ Bio hiện lên nổi bật, vì thế anh có cái tên như hiện nay. Nhớ về lý do mở lớp học “chú Bio” cho biết, một buổi chiều tan ca đầu năm 2010, thấy đám trẻ trong xóm trọ mang sách vở ra ngồi trước khu gò mả cũ học bài. Trong chốc lát các em lại gấp sách và ngồi buồn bã. Dò hỏi chuyện, một chị phụ huynh than thở: “Chúng có biết gì đâu mà học, sợ cha mẹ la mắng nên cầm sách ra đây ngồi làm bộ thôi. Khổ thân, bọn tôi cũng đâu ai đủ kiến thức để dạy cho con”. Thương các cháu nhỏ, “chú Bio” đánh liều đến mượn sách xem thử rồi nhận thấy với những câu hỏi đó chú có thể chỉ giúp các cháu hiểu bài hơn.
Từ buổi học đầu tiên ấy đã bắt đầu cho hành trình gieo chữ của “chú Bio” đến tận hôm nay. Anh Khánh tự nhận dù đã tốt nghiệp THPT nhưng thành tích học tập ngày trước rất tệ. Ngôi trường phổ thông anh học là trường bán công (trường dành cho học sinh không đủ điểm chuẩn vào hệ công lập trước đây). Bản thân anh từ đầu không có ý định mở lớp học chỉ là muốn giúp mấy cháu nhỏ trong xóm ôn bài. Dù vậy, từ nhóm ít bạn trẻ, “tiếng lành đồn xa” các em gọi chúng bạn đến nhờ anh Khánh dạy cùng. Không chỉ học sinh, hàng chục phụ huynh cùng tìm gặp anh Khánh trao đổi, sẵn sàng trả phí để anh mở lớp dạy thêm. Anh Khánh từ chối nhận tiền những hứa sẽ giúp các cháu hết khả năng có thể.
![]() |
| “Chú Bio” chia sẻ về hành trình gắn bó với những đứa trẻ khó khăn |
Anh Khánh hiểu phụ huynh ở đây chủ yếu là dân nhập cư, công việc không ổn định, việc kiếm đủ tiền sinh hoạt hằng ngày đã là khó. Từ một lời hứa, anh Khánh mặc nhiên bắt mình phải có trách nhiệm với các em nhỏ, những đứa học trò thân thương, có phần thiếu may mắn. Được các cháu nhỏ, phụ huynh tin yêu, anh Khánh càng quyết tâm phải tự học nhằm nâng cao kiến thức, đáp ứng việc giảng bài hàng ngày. “Chú Bio” chia sẻ, thời điểm đó chưa có điện thoại thông minh, lương thấp nên phải mượn chính sách của học sinh để học khi có thời gian. Với bài tập không hiểu, anh Khánh xin số điện thoại của giáo viên và gọi trực tiếp nhờ họ chỉ bài.
Nhắc chuyện này, “chú Bio” cười hiền kể: “Ban đầu, có giáo viên từ chối. Họ bảo dạy thêm không phải là việc của tôi. Chắc họ sợ tôi giành học sinh. Tôi phải giải thích nhiều lần để họ hiểu mục đích cuối cùng là giúp các con hiểu bài. Tôi không nhận bất cứ khoản vật chất nào dù hiện kim hay hiện vật. Họ bán tín bán nghi, rồi cứ thế họ dần hiểu tôi, trở thành thầy, cô giáo của tôi”.
Tinh thần tự học giúp “chú Bio” trở thành người thầy giáo tổng hợp. Ở lớp tình thương của mình, anh Khánh vừa dạy Toán, Lý, Hóa, vừa dạy Văn, Sử, Địa kiêm Anh văn, tin học... quan trọng nhất là anh dạy tính khuôn phép, đạo đức. Anh Khánh chú trọng dạy học trò phải biết yêu thương, sẻ chia, biết kính trọng người lớn.
![]() |
Những đứa trẻ trong lớp học được dạy phải biết đùm bọc yêu thương nhau |
Tin vào một chữ “duyên”
“Hữu xạ tự nhiên hương”, lớp học từ căn phòng trọ chật hẹp của “chú Bio” cứ thế ngày một đông học sinh, sức chứa thường xuyên quá tải. Năm 2018, khi biết gia đình ông Huỳnh Văn Bình ở gần đấy sửa nhà cho thuê, các phụ huynh tìm đến đề nghị thuê lại để “chú Bio” vừa ở vừa làm nơi dạy học. Căn nhà nhỏ được chia thành 2 phần, phần dưới làm nơi “chú Bio” ở và sinh hoạt, đồng thời cũng là “sân chơi” cho các em học sinh. Phía trên được thiết kế thành 2 phòng học liên thông.
“Chú Bio” cùng lúc giảng dạy cho 2 lớp vào mỗi ca. Cụ thể, lớp học mở từ thứ 2 đến thứ 6 hàng tuần, ca 1 bắt đầu từ lúc 17 giờ 30 kết thúc lúc 19 giờ dành cho học sinh lớp 6 và lớp 9, ca 2 từ 19 giờ đến 20 giờ 30 dành cho học sinh lớp 7 và lớp 8. Tổng số học sinh của “chú Bio” hiện gần 40 bạn. Để dạy song song, “chú Bio” sẽ dạy bài mới ở một lớp trước và yêu cầu các bạn khác tổng hợp lại kiến thức ở buổi học hôm qua. “Chú Bio” đề nghị các bạn cất hết sách vở, ghi kiến thức đã học theo cách hiểu vào tờ giấy trắng. Sau khi dạy bài mới ở lớp bên cạnh, “chú Bio” quay lại đi kiểm tra và giảng kỹ thêm cho các bạn chưa hiểu bài. Công việc giảng bài mới, sửa bài cũ xen kẽ giữa 2 lớp, được “Chú Bio” sắp xếp khoa học. Trong căn nhà của “chú Bio” không khí học bài, làm bài cứ thế diễn ra hăng say, nhiệt huyết.
![]() |
| Bằng khen của Bí Thư thứ nhất Trung ương Đoàn Lê Quốc Phong tặng “chú Bio” năm 2018 (ông Lê Quốc Phong nay là Chủ tịch UBND TP.HCM) |
Điều đặc biệt, căn nhà của “chú Bio” không bao giờ đóng cửa. “Chú Bio” kể dù ban ngày đi làm nhà vẫn mở rộng cửa cho các bạn học sinh không có giờ học ra vào thường xuyên học bài, ăn, nghỉ. “Chú Bio” cắt cử nhiệm vụ các bạn nhóm trưởng tổ chức, quản lý các bạn khác. Lớp học trở thành “mái nhà chung” giúp những em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn trên khu vực gắn kết, yêu thương nhau hơn.
Lớp học tình thương của “chú Bio” hiện được rất nhiều người biết đến. Không ít mạnh thường quân gọi điện cho chú xin số tài khoản với mong muốn tiếp sức các cháu nhỏ. Tất cả đều bị “chú Bio” từ chối. “Chú Bio” chia sẻ, lương công nhân hiện tại khoảng 13 triệu đồng, chú không phải lo tiền trọ, nên đủ sống ổn định. Ngoài ra, chú thường xuyên tự bỏ tiền túi để mua thực phẩm cùng đám học trò quây quần nấu ăn. Bây giờ, với “chú Bio” những đứa trẻ đã là một phần của cuộc sống.
“Chú Bio” kể, thời điểm cha mẹ còn sống, từng nhiều lần khuyên con ngừng việc dạy học, tìm công việc mới để lo cho tương lai. Bản thân mẹ “chú Bio” đã định cư ở nước ngoài trực tiếp vào phòng trọ yêu cầu chú nghỉ dạy để xuất ngoại cùng mẹ. Tại công ty Bio, các lãnh đạo cũng đề nghị hỗ trợ chú đi học thêm bổ sung bằng cấp rồi sẽ bố trí công việc nhẹ, lương cao hơn. Những với “chú Bio”, những điều đó không thể đánh đổi được bằng một nụ cười của nhóm trẻ thơ.
![]() |
Điều làm "chú Bio" hạnh phúc nhất là nụ cười của những đứa trẻ |
“Phí bằng một nụ cười” là câu trả lời của “chú Bio” khi ai đó hỏi về mục đích việc mình đang làm. Chia sẻ về dự tính tương lai “chú Bio” nói: “Trong cuộc sống người hạnh phúc là người “không” chứ không phải là người “có”. Không toan tính, không vụ lợi, không tham lam... đã là có nhiều thứ nhất. Chuyện tương lai cái gì đến là duyên. Nếu duyên đủ, số phận tự an bài”.
Mong muốn lớn nhất của “chú Bio” là lan tỏa tinh thần tự nguyện, sẻ chia với cộng đồng đến các bạn trẻ, đặc biệt là những bạn sinh viên. Chú Bio tâm niệm “hãy giúp đỡ những người khác trong khả năng có thể, người hạnh phúc nhất chính là bản thân mình”.
| Năm 2019, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh tặng hoa tuyên dương “chú Bio” là một trong những tấm gương thầm lặng mà cao cả |
Với những gì đã làm, từ năm 2019 đến nay, “chú Bio” Hoàng Trọng Khánh là khách quen mặt của chương trình Gala Việc tử tế do Đài Truyền hình Việt Nam VTV tổ chức thường niên. Nhiều năm liền chú cũng được Trung ương Đoàn vinh danh giải thưởng “Tình nguyện Quốc gia”. Ngoài ra, Thành Đoàn TP.HCM, Đoàn cơ sở... nhiều lần tặng bằng khen cho anh Khánh. Đặc biệt, “chú Bio” từng được Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh tuyên dương “Những tấm gương thầm lặng mà cao cả” vào năm 2019.




