Theo ông Vũ Quang Thọ, Viện trưởng Viện Công nhân công đoàn (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam), kết thúc phiên đàm phán thứ 2 về điều chỉnh lương tối thiểu vùng các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung. Đại diện người sử dụng lao động đã thay đổi mức đề xuất từ 0% tăng lên 2% sau đó đề nghị tăng lên 4%.
Dù vậy, mức này vẫn còn cách khá xa đề xuất của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam là 8% (tăng 220.000 - 330.000 đồng). Lý giải căn cứ đưa ra mức đề xuất này, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Mai Đức Chính cho biết, nhìn chung cuộc sống của công nhân lao động hiện khá vất vả, tiền thuê nhà trọ đã khoảng 800.000 - 1.000.000 đồng/tháng, tiền điện nước khoảng 500.000 - 600.000 đồng/tháng, chưa kể các khoản tiền ăn, tiền học của con cái… Nếu không tăng lương, cuộc sống của người lao động khó đảm bảo.
Căn cứ kết quả khảo sát tình hình tiền lương, thu nhập và đời sống của người lao động vừa được công bố, ông Vũ Quang Thọ phân tích thêm, mức thu nhập có tăng lên cho thấy tiền lương của người lao động có chút cải thiện nhưng vẫn tồn tại nghịch lý khi dẫn số liệu về mức chi tiêu trung bình của người lao động năm 2018.
Theo tính toán, mức chi trung bình của 1 người lao động lên tới 7,38 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, tiền lương cơ bản mà doanh nghiệp trả người lao động (nếu làm đủ ngày, giờ công) trung bình là 4,67 triệu đồng/tháng.
Và nếu tính thêm các khoản tiền làm thêm giờ, chuyên cần và các khoản phụ cấp, trợ cấp khác thì tổng thu nhập trung bình của người lao động năm 2018 là gần 5,53 triệu đồng/tháng.
Như vậy là "thu không đủ bù chi". Nếu không có biến động về việc làm thì có 32,1% người lao động cho biết sẽ dành lại được một khoản tiền tiết kiệm trung bình 1,5 triệu đồng/tháng từ lương và thu nhập.
Nhưng lại có tới 43,7% người lao động cho biết thu nhập chỉ vừa đủ trang trải cho cuộc sống; 26,5% phải chi tiêu tằn tiện và kham khổ; 12,5% không đủ sống. Vì vậy, đề xuất tăng lương tối thiểu vùng 8% cho năm 2019 là cần thiết để đảm bảo đời sống cho người lao động.
Trong khi đó, đại diện giới chủ cho hay, tại các buổi làm việc với các doanh nghiệp trong và ngoài nước thời gian vừa qua, các hiệp hội doanh nghiệp đều kiến nghị chưa nên điều chỉnh mức lương trong thời gian tới để tạo điều kiện cho doanh nghiệp bồi dưỡng, nâng cao năng lực chi trả cũng như dùng các kinh phí nếu có để thu xếp lương cho việc đào tạo năng lực, tay nghề cho người lao động, đáp ứng yêu cầu công việc.
Để dung hòa phía chủ sử dụng lao động và người lao động, bộ phận kỹ thuật của Hội đồng Tiền lương quốc gia cũng đưa ra mức đề xuất tham khảo là 5,3%.
Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Doãn Mậu Diệp, tính toán này dựa vào nhu cầu lương thực thực phẩm của người lao động, chỉ số giá tiêu dùng.
Tuy nhiên, đây chỉ là con số mang tính tham khảo, tinh thần của đề án cải cách tiền lương vừa được Hội nghị Trung ương 7 thông qua tiến tới Nhà nước sẽ không can thiệp vào chính sách tiền lương của doanh nghiệp. Từ đó, thúc đẩy cơ chế thương lượng giữa người sử dụng lao động và người lao động.
