Ngày 7/4, trong hành trình vượt qua mặt tối của Mặt Trăng trên tàu vũ trụ Orion, phi hành đoàn đã chạm tới cột mốc cách Trái Đất khoảng 406.700 km. Thành tích này chính thức xô đổ kỷ lục của tàu Apollo 13, trở thành khoảng cách xa nhất trong không gian mà con người từng chinh phục.
Chuyến bay kéo dài 7 tiếng đồng hồ đã mang đến cho các phi hành gia những góc nhìn chưa từng có. Từ vị trí của họ, khoảng 21% mặt khuất bí ẩn của Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng.
Theo đoạn phát trực tiếp của NASA, các phi hành gia NASA Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia Cơ quan Vũ trụ Canada Jeremy Hansen đã làm việc theo hai ca trong khoảng năm giờ, chụp khoảng 10.000 bức ảnh.
Hệ thống liên lạc bị gián đoạn khoảng 40 phút trong suốt quá trình tàu Orion bay ngang qua phía sau Mặt Trăng. Các thành viên phi hành đoàn đã nhìn thấy cảnh “Trái Đất lặn”, hay Trái Đất dường như khuất sau Mặt Trăng, gợi nhớ đến khoảnh khắc huyền thoại mà các phi hành gia Apollo đã thấy vào năm 1968.
Các miệng hố có thể nhìn thấy khắp bề mặt Mặt Trăng. Ở phía được chiếu sáng của Trái Đất, các đám mây có thể nhìn thấy trên Australis và Châu Đại Dương, trong khi phía còn lại chìm trong màn đêm.
Nhóm khoa học Artemis đã huấn luyện phi hành đoàn nhận diện các đặc điểm cụ thể trên Mặt Trăng, bao gồm các dòng dung nham cổ đại và miệng hố va chạm. Trong bức ảnh “Trái Đất lặn”, các nhà du hành vũ trụ đã nhìn thấy lưu vực Hertzsprung, với hình dạng hai vòng tròn đồng tâm.
Các phi hành gia cũng phát hiện ra các vành đai xung quanh lưu vực Orientale, một trong những miệng hố va chạm lớn trẻ nhất trên Mặt Trăng mà trước đây chưa ai từng tận mắt nhìn thấy.
Tại vị trí 10 giờ so với Orientale có hai miệng hố nhỏ. Các phi hành gia đề xuất đặt tên một miệng hố là Integrity theo tên tàu vũ trụ Orion của họ, và miệng hố còn lại là Carroll theo tên người vợ quá cố của chỉ huy Artemis II, ông Reid Wiseman.
Ngay sau giây phút đặt tên, bốn phi hành gia đã ôm chầm lấy nhau trong nước mắt. Tại Trung tâm Điều hành Bay ở Houston, các nhân viên cũng dành một phút mặc niệm đầy xúc động.
Vào giai đoạn sau của chuyến bay, các phi hành gia đã được chứng kiến một hiện tượng nhật thực vô cùng đặc biệt.
Đối với phi hành đoàn Artemis II, Mặt Trăng trông lớn hơn nhiều khi nhìn qua các cửa sổ của tàu Orion so với khi nhìn từ Trái đất.
Khi Mặt Trăng che khuất Mặt Trời, một phần của vành nhật hoa, hay bầu khí quyển bên ngoài của mặt trời, hiện ra, bao gồm cả những cấu trúc được gọi là dải sáng mà họ mô tả là “những sợi lông tơ”.
Hiện tượng nhật thực toàn phần, hay khi Mặt Trời bị che khuất hoàn toàn khỏi tầm nhìn trong một lần nhật thực, kéo dài gần một giờ đối với các phi hành gia, trong khi hiện tượng nhật thực toàn phần trên Trái Đất thường chỉ kéo dài vài phút.
Trong suốt nhật thực, các phi hành gia còn quan sát được các hành tinh như Sao Hỏa, Sao Kim và Sao Thổ, cũng như các ngôi sao và “ánh sáng Trái Đất”, ánh sáng phản xạ từ Trái Đất hắt lên Mặt Trăng.
Sau chuyến bay, chỉ huy Reid Wiseman, đã cảm ơn nhóm khoa học của NASA vì đã chuẩn bị một chương trình quan sát thú vị như vậy cho họ, cũng như “những khoảnh khắc trải nghiệm tuyệt vời, thực sự mang tính nhân văn”.
Ông chia sẻ rằng: “Chúng tôi đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng, và chúng tôi đánh giá cao tất cả các bạn, và đây là điều chúng ta làm tốt nhất khi tất cả cùng nhau hợp tác và làm việc như một đội. Vì vậy, các bạn đã làm xuất sắc. Cảm ơn các bạn đã cho chúng tôi cơ hội này”.
Tiến sĩ Kelsey Young đã bày tỏ lòng biết ơn của mình với phi hành đoàn: “Không từ ngữ nào diễn tả hết những giá trị khoa học và nguồn cảm hứng mà các bạn đã mang lại cho toàn bộ nhóm của chúng tôi, cộng đồng khoa học về Mặt Trăng và toàn thế giới với những gì các bạn đã làm được ngày hôm nay. Các bạn thực sự đã đưa Mặt Trăng đến gần hơn với chúng tôi. Và chúng tôi không thể nói lời cảm ơn các bạn đủ”.
Nhà du hành vũ trụ Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada chia sẻ với ông Jared Isaacman, Giám đốc NASA rằng: “Bạn từng thấy Trái Đất từ không gian và biết rằng cảm giác đó rất khác biệt. Khi ở phía xa của Mặt Trăng và nhìn lại Trái Đất, bạn không còn cảm giác mình đang ngồi trong một khoang tàu hẹp nữa. Cảm giác như bạn đã thực sự hòa mình vào không gian đó. Bạn đã được dịch chuyển đến phía xa của Mặt Trăng. Và điều đó thực sự khiến bạn choáng ngợp. Đó là một trải nghiệm phi thường của con người. Chúng tôi vô cùng biết ơn vì điều đó”.
