Giây phút lịch sử
Phi hành đoàn Artemis II trên tàu Orion tiến sát tới Mặt Trăng, đạt tới điểm tiếp cận gần nhất ở khoảng cách 6.545 km so với bề mặt và sau đó đôi phút đạt tới vị trí xa nhất so với Trái Đất (ở khoảng cách 406.771 km) trong toàn bộ hành trình. Cột mốc này đưa Artemis II trở thành chuyến bay có người lái đi xa nhất từ Trái Đất từ trước đến nay. Cụ thể là đi xa hơn khoảng 6.616 km so với sứ mệnh Apollo 13 đạt được cách đây hơn nửa thế kỷ (tháng 4/1970).
Jeremy Hansen, phi hành gia của Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) và là chuyên gia của sứ mệnh Artemis II, phát biểu từ khoang tàu Orion: "Khi chúng tôi vượt qua giới hạn xa nhất mà con người từng rời khỏi Trái Đất, đó không chỉ là một cột mốc mà còn là lời tri ân sâu sắc dành cho những nỗ lực và kỳ tích phi thường của các thế hệ tiên phong trong hành trình chinh phục không gian. Chúng tôi chọn giây phút này để gửi lời khuyến khích tới thế hệ hôm nay và mai sau: Hãy để kỷ lục này chỉ là cột mốc thoáng qua trong hành trình khám phá bất tận của nhân loại”.
 |
Phi hành gia Christina Koch, chuyên gia sứ mệnh Artemis II, nhìn về phía Trái Đất qua một trong những cửa sổ chính của tàu vũ trụ Orion khi phi hành đoàn đang tiến về phía Mặt Trăng ngày 4/4. (Ảnh: NASA) |
Bốn phi hành đoàn tàu Orion có thời gian tạm thời mất tín hiệu liên lạc với Trung tâm điều khiển ở Trái Đất khoảng 45 phút khi bay vòng quanh phía xa của Mặt Trăng – tức những thời khắc quan trọng nhất của sứ mệnh Artemis II. Họ chụp được những bức ảnh đầy giá trị về phần tối của Mặt Trăng chưa từng thấy bằng mắt người, chiêm ngưỡng những đặc điểm trên Mặt Trăng mà chưa từng được bất kỳ ai nhìn thấy trực tiếp trước đây. Các phi hành gia quan sát Mặt Trăng, phát hiện, xác định vị trí cụ thể và mô tả những địa hình đặc biệt nơi góc khuất của Mặt Trăng. Ví dụ như Orientale – miệng núi lửa chứa dung nham khổng lồ phía tây Mặt Trăng. Đội Artemis II là những người đầu tiên xem được toàn bộ hố Orientale.
Trước khi kết thúc hoạt động quan sát của cả chuyến bay quanh Mặt Trăng, phi hành đoàn tận hưởng khoảnh khắc của hiện tượng nhật thực từ phía xa của Mặt Trăng kéo dài trong khoảng một giờ khi tàu Orion, Mặt Trăng và Mặt Trời nằm sau bóng của Mặt Trăng. Phi hành đoàn thấy Mặt Trời biến mất đằng sau Mặt Trăng, quầng khí quyển bên ngoài của Mặt Trời phát sáng quanh rìa Mặt Trăng tương tự như khi chúng ta nhìn hiện tượng nhật thực từ Trái Đất. Rạng sáng 8/4 (giờ Việt Nam), tàu vũ trụ Orion chính thức rời khỏi vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng và khởi đầu cho hành trình trở về Trái Đất.
Nhiều kinh nghiệm quý cho tương lai
Phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), cùng hai chuyên gia Christina Koch (NASA) và Jeremy Hansen (CSA) thực hiện hành trình dài khoảng 384.000km tới Mặt Trăng - đánh dấu sự trở lại của nhân loại sau hơn 53 năm chờ đợi. Chuyến bay kéo dài tổng cộng 10 ngày này tuy không hạ cánh xuống Mặt Trăng nhưng đánh dấu nhiều cột mốc quan trọng. Phi hành gia Christina Koch trở thành người phụ nữ đầu tiên và phi hành gia Victor Glover trở thành người da màu đầu tiên bay đến Mặt Trăng. Trong khi đó phi hành gia Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada sẽ là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên thực hiện hành trình này.
 |
Ảnh Trái Đất hình cầu do phi hành đoàn Artemis II chụp. (Ảnh: NASA) |
Các phi hành gia có thể lựa chọn 189 món ăn khác nhau trong suốt nhiệm vụ, bao gồm 10 loại đồ uống khác nhau như cà phê và sinh tố. Các món ăn phổ biến bao gồm bánh tortilla, các loại hạt, thịt bò nướng, súp lơ, mì ống và phô mai, bí đỏ, bánh quy và sôcôla.
Thực phẩm trên tàu Artemis II được thiết kế để hỗ trợ sức khỏe và hiệu suất của phi hành đoàn trong suốt nhiệm vụ quanh Mặt Trăng. Thực đơn được xây dựng với sự tham vấn của các chuyên gia về thực phẩm vũ trụ và phi hành đoàn để cân bằng nhu cầu calo, lượng nước và chất dinh dưỡng, đồng thời đáp ứng sở thích cá nhân.
Bốn phi hành gia Artemis II thực hiện một loạt các thử nghiệm theo kế hoạch trên tàu vũ trụ Orion để đánh giá các hệ thống, quy trình và hiệu suất trong không gian sâu. Họ vận hành tàu vũ trụ bằng tay và giám sát các hoạt động tự động; đánh giá hệ thống hỗ trợ sự sống, động cơ đẩy, năng lượng, nhiệt và điều hướng của Orion; đánh giá khả năng sinh sống của phi hành đoàn; và tham gia vào các hoạt động nghiên cứu khoa học bao gồm quan sát bề mặt Mặt Trăng và nghiên cứu sức khỏe con người, nhằm cung cấp thông tin cho các nhiệm vụ đưa con người trở lại Mặt Trăng trong tương lai.
Họ cũng thực hành các hoạt động điều chỉnh quỹ đạo, liên lạc ở khoảng cách Mặt Trăng và điều khiển Orion trong các giai đoạn quan trọng của chuyến bay, đỉnh điểm là quá trình quay trở lại khí quyển và hạ cánh xuống biển để xác nhận hiệu suất an toàn của tàu vũ trụ chứa con người.
Dự kiến năm 2027, sứ mệnh Artemis III thực hiện sẽ đưa tàu Orion ghép nối trên quỹ đạo với các tàu đổ bộ Mặt Trăng - gồm hệ thống của Blue Origin (thuộc sở hữu của tỉ phú Jeff Bezos) và Starship của SpaceX (tỉ phú Elon Musk điều hành).
